دانشکده ادبیات و علوم انسانی
پایان نامه کارشناسی ارشد
در رشته‌ی زبان شناسی همگانی
بررسی تاثیر بازی‌های آموزشی رایانه‌ای بر یادگیری املای کلمات زبان انگلیسی در کودکان ایرانی
به کوشش
مائده غیور
استاد راهنما:
دکتر جلال رحیمیان
بهمن ماه 1392
به نام خدا
اظهارنامه

اینجانب مائده غیور (908824) دانشجوی رشته‌ی زبان شناسی همگانی دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی اظهار می‌کنم که این پایان نامه حاصل تلاش و پژوهش خودم بوده و در جاهایی که از منابع دیگران استفاده کرده‌ام، نشانی دقیق و مشخصات کامل آن‌ را نوشته‌‌ام. همچنین اظهار می‌کنم که تحقیق و موضوع پایان نامه‌ام تکراری نیست و تعهد می‌نمایم که بدون مجوز دانشگاه دستاورد‌های آن‌ را منتشر ننموده و یا در اختیار غیر قرار ندهم. کلیه حقوق این اثر مطابق با آیین نامه مالکیت فکری و معنوی متعلق به دانشگاه شیراز است.
نام و نام خانوادگی:
تاریخ و امضا:
تقدیم به:
پدر عزیزم که عالمانه به من آموخت
تا چگونه در عرصه‌ی زندگی ایستادگی را تجربه نمایم.
و
مادر مهربانم، دریای بی کران فداکاری و عشق
که وجودم برایش همه رنج بود و وجودش برایم همه مهر.
سپاسگزاری
منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت. هر نفسی که فرو می‌رود ممد حیات است و چون بر می‌آید مفرح ذات. پس در هر نفسی دو نعمت موجود است و بر هر نعمتی شکری واجب. باران رحمت بی نصیبش همه را رسیده و خوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده.
اکنون که این پژوهش به انجام رسیده از باب “لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق”، بر خود لازم می‌دانم از استادان بزرگوارم جناب آقای دکتر جلال رحیمیان و جناب آقای دکتر سعید مهرپور که با دقت و حوصله اینجانب را در تهیه و تدوین این پژوهش یاری کرده و افق‌های جدیدی در برابر دیدگانم گشودند، قدردانی کنم.
چکیده
بررسی تاثیر بازی‌های آموزشی رایانه‌ای بر یادگیری
املای کلمات انگلیسی در کودکان ایرانی
به کوشش:
مائده غیور
پژوهش حاضر به بررسی تاثیر بازی‌های آموزشی رایانه‌ای بر یادگیری املای کلمات انگلیسی در زبان آموزان ایرانی پرداخته است. به این منظور، 67 زبان آموز با میانگین سنی 5/9 سال که در بخش کودکان کانون زبان ایران شعبه‌ی شیراز مشغول به یادگیری زبان انگلیسی بودند در این مطالعه شرکت کردند. زبان آموزان در دو کلاس جداگانه حضور داشتند. یکی از کلاس‌ها به صورت تصادفی به گروه آزمودنی اختصاص یافت که در آن زبان آموزان با بازی آموزشی رایانه‌ای طراحی شده به نام Fun Spelling آشنا شدند. این بازی به زبان آموزان در یادگیری و حفظ املای کلمات انگلیسی، مانند کلمات هم آوا و کلمات دارای حروف ساکن کمک می‌کند. شرکت کنندگان گروه دیگر که به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شدند در طول ترم به شیوه‌ی سنتی تکلیف می‌نوشتند.
در این تحقیق چهار آزمون مورد استفاده قرار گرفته است: پیش آزمون و پس آزمون املای کلمات انگلیسی برای گروه آزمودنی و پیش آزمون و پس آزمون املای کلمات انگلیسی، پیش آزمون و پس آزمون کلمات هم آوا، پیش آزمون و پس آزمون کلمات دارای حروف ساکن برای گروه آزمودنی و گروه شاهد. شیوه‌ی برگزاری این آزمون‌ها به این صورت بود که هر چهار پیش آزمون در پایان جلسه‌ی ششم ترم که تکلیف زبان آموزان گروه آزمودنی و شاهد به شیوه‌ی سنتی بوده از زبان آموزان گرفته شد تا مشخص شود که زبان آموزان هر دو گروه در یک سطح از دانش املای کلمات انگلیسی بوده‌اند. سپس چهار پس آزمون در انتهای ترم و بعد از معرفی بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling به زبان آموزان گروه آزمودنی از زبان آموزان هر دو گروه گرفته شد تا تاثیر این بازی بر یادگیری املای زبان آموزان ملاحظه شود. سپس با استفاده از روش‌های آماری آزمون نمونه‌های جفتی T و آزمون نمونه‌های غیر وابسته‌ی T، میانگین نمرات زبان آموزان در پیش آزمون و پس آزمون مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج بدست آمده از تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری ذکر شده نشان داد که انجام بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling تاثیر شگرفی بر عملکرد زبان آموزان در گروه آزمودنی در طول دوره‌ی انجام پژوهش داشته است. همچنین نتایج به دست آمده حاکی از این بود که انجام این بازی توسط زبان آموزان گروه آزمودنی در مقایسه با گروه شاهد بر یادگیری املای کلمات انگلیسی به شکل اعم و املای کلمات هم آوا و کلمات دارای حروف ساکن به شکل اخص تاثیر قابل توجهی داشته است.
کلیدواژگان: بازی‌های آموزشی رایانه ای- املای کلمات انگلیسی- کلمات هم آوا – کلمات دارای حروف ساکن
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه
کلیات 2
1-1- زبان، گفتار و نوشتار 2
1-2- زبان انگلیسی 6
1-2-1- نوشتار زبان انگلیسی 7
1-2-2- یادگیری نوشتار زبان انگلیسی 9
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق 11
1-4- هدف تحقیق 12
1-4-1- سوالات تحقیق13
فصل دوم: پیشینه‌ی تحقیق
مقدمه 15
2-1- مروری بر پژوهش‌هایی در یادگیری 15
2-2- مروری بر استعدادهای خاص کودکان در یادگیری18
2-3- تفاوت آموزش‌های سنتی و مدرن19
2-4- کلاس‌های آموزش زبان انگلیسی در ایران 24
2-4-1- کمیّت و کیفیّت کلاس‌های آموزشی زبان انگلیسی کودکان در ایران24
2-4-2- کمیت و کیفیت کلاس‌های آموزشی زبان انگلیسی خش کودکان کانون زبان ایران 26
2-5- مروری بر پژوهش‌هایی در نوشتار و املای زبان انگلیسی 26
2-6- مروری بر نقش بازی‌های آموزشی در یادگیری زبان انگلیسی 30
2-6-1- خصوصیات بازی‌های آموزشی مفید و تاثیرگذار در یادگیری 30
2-6-2- تاثیر بازی‌های آموزشی در یادگیری 32
2-6-3- تاثیر بازی‌های آموزشی رایانه‌ای بر یادگیری36
2-6-4- تاثیر بازی‌های آموزشی بر یادگیری املای کلمات انگلیسی42
عنوان صفحه
2-6-5- مشکلات زبان آموزان ایرانی در یادگیری املای کلمات انگلیسی و استفاده از بازی‌های آموزشی رایانه‌ای در آموزش آنان 44
فصل سوم: روش تحقیق
مقدمه 48
3-1- شرکت کنندگان 48
3-2- ابزار تحقیق 49
3-2-1- توصیف صفحه‌ی بازی Fun Spelling 50
3-2-2- شیوه‌ی انجام بازی Fun Spelling 51
3-2-3- شیوه‌ی ارزیابی تکالیف زبان آموزان 55
3-2-4- تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling بر زبان آموزان 55
3-3- روش به دست آوردن داده‌ها 56
3-3-1- بررسی تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling بر یادگیری املای کلمات انگلیسی در زبان آموزان گروه آزمودنی57
3-3-2- بررسی تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling بر یادگیری املای کلمات انگلیسی در زبان آموزان گروه آزمودنی و شاهد57
3-3-3- بررسی تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling بر یادگیری املای کلمات هم آوا58
3-3-4- بررسی تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling بر یادگیری کلمات انگلیسی دارای حروف ساکن 58
3-4- تحلیل داده‌ها 59
3-4-1- تحلیل نمرات پیش آزمون و پس آزمون املای کلمات انگلیسی زبان آموزان گروه آزمودنی 59
3-4-2- تحلیل نمرات پیش آزمون و پس آزمون املای کلمات انگلیسی، کلمات هم آوا و کلمات دارای حروف ساکن زبان آموزان گروه آزمودنی و شاهد 60
فصل چهارم: یافته‌ها، نتایج تحقیق و بحث آن‌ها
مقدمه 63
4-1- یادگیری املای کلمات انگلیسی زبان آموزان گروه آزمودنی 63
4-2- یادگیری املای کلمات انگلیسی زبان آموزان گروه آزمودنی و شاهد 65
عنوان صفحه
4-2-1- پیش آزمون املای کلمات انگلیسی 65
4-2-2- پس آزمون املای کلمات انگلیسی 66
4-3- یادگیری املای کلمات هم آوای انگلیسی 68
4-3-1- پیش آزمون املای کلمات هم آوا 68
4-3-2- پس آزمون املای کلمات هم آوا69
4-4- یادگیری املای کلمات دارای حروف ساکن در زبان انگلیسی 70
4 -4-1- پیش آزمون املای کلمات دارای حروف ساکن 70
4-4-2- پس آزمون املای کلمات دارای حروف ساکن 71
فصل پنجم: نتیجه گیری
مقدمه 74
5-1- خلاصه 74
5-2- نتیجه گیری 77
5-3- پیشنهادات برای پژوهش‌های مرتبط در آینده 78
منابع و ماخذ
منابع فارسی 79
منابع انگلیسی 81
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1: آمار توصیفی و آزمون نمونه‌های جفتی T جهت تشخیص تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای ‌ Fun Spellingبر یادگیری املای کلمات انگلیسی در زبان آموزان گروه آزمودنی
جدول 4-2: آمار توصیفی و آزمون نمونه‌های غیر وابسته‌ی Tپیش آزمون املای کلمات انگلیسی زبان آموزان گروه آزمودنی و شاهد
جدول 4-3: آمار توصیفی و آزمون نمونه‌های غیر وابسته‌ی T جهت تشخیص
تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling بر یادگیری املای کلمات انگلیسی در
زبان آموزان گروه آزمودنی و شاهد
جدول 4-4: آمار توصیفی و آزمون نمونه‌های غیر وابسته‌ی T پیش آزمون املای کلمات
هم آوا
جدول 4-5: آمار توصیفی و آزمون نمونه‌های غیروابسته‌ی T جهت تشخیص تاثیر بازی آموزشی رایانه‌ای Fun Spelling بر یادگیری املای کلمات هم آوا
جدول 4-6: آمار توصیفی و آزمون نمونه‌های غیر وابسته‌ی T پیش آزمون املای کلمات دارای حروف ساکن
جدول 4-7: آمار توصیفی و آزمون نمونه‌های غیر وابسته‌ی T املای کلمات دارای
حروف ساکن
فهرست تصاویر
عنوان صفحه
شکل 3-1، صفحه‌ی مراحل بازی
شکل 3-2، صفحه‌ی درجات سختی بازی
شکل 3-3، صفحه‌ی بازی قبل از حدس کلمه
شکل 3-4، صفحه‌ی بازی بعد از حدس کلمه
فصل اول

مقدمه

کلیّات
در سال‌های اخیر، بارها شنیده شده است که قرن اخیر را قرن انفجار اطلاعات می‌نامند. این پدیده ناشی از برقراری ارتباطات وسیع بین اجتماعات مختلف و ملت‌های ساکن اقصی نقاط دنیا می‌باشد. دستیابی به و بهره‌وری از اطلاعات موجود و نتایج تحقیقات و ابداعات دیگران مستلزم توانایی درک این موارد می‌باشد. درک هر مطلب جدید یا هر رخداد تازه و همچنین ارائه‌ی راه حل برای مشکلات احتمالی که یک شخص یا یک اجتماع با آن روبرو می‌گردد مستلزم در اختیار داشتن وسیله‌ای برای دریافت اطلاعات می‌باشد که این وسیله همان زبان است که بوسیله‌ی آن انسان‌ها با یکدیگر ارتباط بر قرار می‌کنند، سخن می‌گویند و می‌توانند سخنان دیگران را بشنوند و درک کنند.

1-1- زبان‌، گفتار و نوشتار
زبان وسیله‌ی‌‌ ارتباط میان انسان‏هاست. وجه تمایز انسان از سایر موجودات توانایی برقراری ارتباط گفتاری است. علاوه بر آن، انسان‏ها قدرت، اندیشیدن و توان بهره برداری و حفظ تجربیات را دارند که این خصوصیات آن‏ها را موجوداتی برتر نموده است. انسان‏ها می‏توانند به وسیله گفتار با یکدیگر صحبت کنند، افکار و احساسات خود را بیان کنند و همچنین سخنان یکدیگر را شنیده و درک کنند. تولید صوت توسط انسان، نسبت به سایر جانداران، از کیفیت و وسعت زیادی برخوردار است و حنجره، زبان، دهان و لب‌ها در انسان ساختارهای خاصی دارند که این ویژگی‌ها افراد را قادر به ایجاد انواع صداها به لحاظ دامنه‌ی صوت، فرکانس صوت و تغییرات سریع و وسیع آنها می‌نماید.
بهرامی (1388) شش ویژگی زبانی که انسان‏ها را از حیوانات متمایز می‏کند بیان می‏کند؛ اولین ویژگی این است که بین یک صورت زبانی و معنای آن هیچ ارتباط طبیعی وجود ندارد و این ویژگی، اختیاری بودن نام دارد. ویژگی دوم جا به جایی است، بدین معنا که انسان‌ها می‌توانند درباره‌ی گذشته و وقایعی که هنوز اتفاق نیافتاده و چیزهایی که در محیط کنونی نیستند صحبت کنند. سومین ویژگی توانایی خلق جمله و کلمات جدید مختص انسان‏هاست که به آن خلاقیت می‌گویند. ویژگی چهارم دوگانگی است، بدین معنا که صورت‏های زبانی دارای دو سطح تولید صوت و معنا هستند. ویژگی پنجم مجزا بودن است، بدین معنا که هر یک از صداهای موجود در زبان انسان‏ها معنا‏‌دار است. این ویژگی بدین معنا‌ست که اگر در یک کلمه صدایی با صدای دیگری جایگزین شود، آن کلمه تغییر کرده و معنای متفاوتی پیدا می‏کند. ویژگی آخر انتقال فرهنگی است، یعنی دانش زبانی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‏شود.
تمدن بشری که طی قرون متوالی تحولات عظیمی داشته و از لحاظ کمی و کیفی گسترش یافته دارای مؤلفه‌های زیادی بوده است. ذکاوت، تیز هوشی، مدیریت، کنجکاوی، زیاده خواهی، پشتکار، حس اجتماعی و ارتباطات از مهمترین عوامل تحول مذکور به حساب می‌آیند. بدیهی است که پیشرفت‌های شگرف در زندگی انسان‌ها و ملت‌های جهان حاصل زحمات و عملکرد انفرادی و مجزای یک شخص، یک اجتماع و یا یک ملت نبوده است. تمدن و دست آوردهای امروزی بشر حاصل کار همه‌ی انسان‌های تاثیر گذار در طول تاریخ و در همه‌ی نقاط جهان بوده است. همانگونه که اشاره شد، یکی از مولفه‌های پایه گذاری و گسترش تمدن بشری ارتباطات و حس اجتماعی انسان‌ها بوده است. ارتباطات سالم و موثر می‌تواند باعث بهره‌وری اشخاص از اندوخته‌های دیگران شود و پایه‌های فکری، علمی، اجتماعی و اقتصادی هر شخص را مستحکم و مفید گرداند.
گفتار اولین و ساده‌ترین روش ارتباط انسان‌ها شناخته شده است. نوشتار دومین روش ارتباط انسان‌ها با یکدیگر است که بر پایه‌ی گفتار بنا شده است. نوشتن عامل دیگری است که انسان‌ها را از سایر جانداران متمایز نموده است. قدرت و تبحّر انسان در نوشتن، ناشی از ساختارهای خاص پنجه‌ها، دست‌ها، حرکت گردن و چشم‌ها می‌باشد.
در ارتباط انسان‌ها با دیگران، نوشتار نسبت به گفتار کارآیی و وسعت بیشتری دارد. تاریخ تمدن بشری از طریق نوشتار، محفوظ و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است. البته بایستی توجه نمود که ارتباط و ثبت وقایع از طریق گفتار، با توجه به تحولات تکنولوژی در سالیان اخیر میسر شده و وسعت زیادی یافته است. نوارها و لوح‌های فشرده صوتی و تجهیزات مربوطه، امکان بهره برداری از گفتار در زمان‌های آینده و دور را برای آیندگان فراهم آورده است.
تفاوت زبان‌های مختلف، چه باستانی و چه امروزی، به لحاظ ساختارهای گفتاری و نوشتاری آن‌ها می‌باشد. بعضی از زبان‌های رایج امروزی اگر چه به ظاهر و به لحاظ ساختارهای آن‌ها متفاوت هستند، لیکن دارای ریشه و پایه‌ی یکسانی می‌باشند. این نزدیکی ناشی از این است که اقوامی بوده‌اند که از گفتار و نوشتار خاص خود استفاده می‌کرده‌اند و در هر برهه‌ای از زمان کوچ کرده‌اند. پس از گذشت قرن‌ها، تحولات و تغییراتی در زبان آن‌ها بوجود آمده و زبان‌های متفاوتی پدید آمده‌اند. مثالی از این مورد، زبان انگلوساکسون است.
گفتار صوت است و اصوات فقط در همان لحظه که تولید می‏شوند شنیده می‏شوند و اگر فردی بخواهد سخنان دیگران و یا افکار خود را همیشه به یاد داشته باشد باید از قدرت حافظه‏ی خود برای حفظ و نگهداری آن‌ها یاری بگیرد. اما مشکلی که وجود دارد این است که انسان‏ها نمی‏توانند تمام موارد را دقیق و از ابتدا تا انتهای عمر به خاطر بسپارند و نیاز است که این تجربیات و اتفاقات جایی ثبت شود تا همیشگی باشد، لذا با توجه به این نیاز، نوشتار بوجود آمد.
باستان شناسان لوح‌هایی گلی مربوط به ده هزار سال پیش پیدا کرده‌اند که بر روی آن‌ها مواردی مربوط به حسابداری حک شده است. بعد از آن، خطوط میخی حک شده بر روی لوح‌های گلی که به حدود دو هزار سال پیش بر می‌گردد کشف شدند. در حدود دو هزار سال پیش، انسان‌ها برای ثبت و حفظ اطلاعات، تصاویر آن را بر روی دیوار غارها، لوح‌های گلی، چرم و یا چوب می‌کشیدند و از تمام آن آثار، تنها تصاویری که بر روی لوح‌های گلی و دیوار غارها حک شده بودند هنوز بر جا مانده‌ است. این دسته از تصاویر که برای نمایاندن اندیشه‌های خاص حک شده‌اند نوشتار تصویری یا نوشتار تصویر نگار نام دارند. با گذشت زمان، خط تصویر نگار که تنها برای نمایاندن چیزهای مشهود و آشکار استفاده می‌شده به خط اندیشه نگار که بوسیله‌ی آن افراد می‌توانستند افکار خود و همچنین کلمات انتزاعی را ثبت کنند تبدیل شد. زمانی که ارتباط بین یک عنصر یا ایده و نماد آن کاملا انتزاعی شود، از آن نماد برای اشاره به کلمه‌ای در زبان استفاده می‌شود که به آن خط کلمه نگار می‌گویند. بعد از خط کلمه نگار، نوشتار ربوس، که در آن نمادها نشانگر اصوات زبان می‌باشند و بعد از آن، نوشتار هجایی که در آن هر نماد نمایانگر بخشی از یک کلمه یا همان هجای یک کلمه است پدید آمد. در آخر هم نوشتار الفبایی بوجود آمد که در این نوع نوشتار، هر نماد نمایانگر یک صوت است (بهرامی، 1388).
امروزه گسترش ارتباطات را مرهون پیشرفت‌های شگرف در زمینه‌ی مخابرات، الکترونیک و کامپیوتر می‌دانند. پیش فرض و پیش نیاز بهره برداری از تجهیزات دنیای مجازی، دانستن زبان و تبحّر در آن است. بدون یادگیری زبان و دستیابی به رموز بیان هر مطلب در زبان خاص، استفاده از دستاوردهای علوم و تخصص‌های جهانی میسر نخواهد بود. بنابرابن نقش زبان در ارتباطات بین المللی و اجتماعات جهانی بسیار واضح است.

1-2- زبان انگلیسی
کارآیی هر زبان و میزان بهره برداری از آن بستگی به وسعت هر زبان و زمینه‌های فعالیت آن زبان دارد. منظور از وسعت زبان، تعداد افرادی است که با آن زبان تکلم می‌کنند، مطلب می‌نویسند و آن را گسترش می‌دهند. از طرف دیگر منظور از زمینه‌های فعالیت هر زبان این است که در چه علومی از آن زبان استفاده می‌شود و علوم مربوطه تا چه میزان و با چه کیفیتی در پویایی و تحرک می‌باشد. به طور مثال، زبان چینی وسعت زیادی دارد و افرادی که با آن تکلم می‌کنند کم نیستند؛ لیکن حالت بین المللی ندارد و زمینه‌های فعالیت در آن اندک می‌باشد و در حقیقت نقشی اساسی در ارتباطات بین المللی ندارد. در نقطه‌ی مقابل آن زبان انگلیسی است که به لحاظ وسعت وضعیت مطلوبی دارد و تعداد افرادی که از آن به عنوان زبان مادری و زبان دوم بهره می‌برند زیاد می‌باشد و در عین حال به لحاظ زمینه‌های کاری گسترش زیادی دارد. بسیاری از کتب علمی، تحقیقاتی، فنی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی به زبان انگلیسی نوشته می‌شوند. این بدان معناست که دانشمندان و اساتید زیادی هستند که به زبان انگلیسی تسلط دارند، اگر چه ممکن است زبان مادری آن ها نباشد ولی ارتباطات آن‌ها با دنیای خارج، با بهره بردای از زبان انگلیسی میسر شده است.
یادگیری زبان انگلیسی از ضروریت‌های ارتباطات انسان‌ها در سر تا سر دنیا است و کسانی که زبان انگلیسی را به طور کامل فرا گرفته‌اند مشکلات کمتری در ادامه‌ی تحصیلات در مقطع بالا دارند و می‌توانند شغل‌های بهتری داشته باشند. بهره‌وری از ایده‌ها و نظریات ملت‌های سایر کشور‌های جهان با تسلط به زبان انگلیسی به نحو مطلوب‌تر و بهتری انجام می‌شود و شخص می‌تواند در زندگی خود و برخورد با مسایل و مشکلات و حل آن‌ها، تصمیم گیری‌های مفیدتری داشته باشد.
یادگیری کامل و علمی زبان انگلیسی برای اکثریت قریب به اتفاق مردم دنیا، حتی کسانی که زبان مادری آن‌ها زبان انگلیسی نیست بسیار مفید و حتی لازم می‌باشد و به همین دلیل است که پدر و مادرهای ایرانی به آموزش زبان انگلیسی به فرزندانشان اهمیت ویژه‌ای می‌دهند. آن‌ها می‌خواهند بدین وسیله آینده‌ای روشن برای فرزندانشان فراهم آورند. یادگیری زبان انگلیسی برای کسانی که زبان اولشان انگلیسی نیست بسیار ضروری و مشکل‌تر می‌باشد. این بدان جهت است که استفاده از انگلیسی در زندگی روزمره، فقط مکالمه و محاوره نیست و استفاده از منابع و متون انگلیسی برای اغلب مردم دنیا باعث موفقیت در امور زندگی و شغلی آن‌ها می‌شود.
حجم متون و تعداد کتبی که به زبان انگلیسی نوشته شده و یا ترجمه گردیده بسیار بالاست و در مقایسه با بسیاری از زبان‌های زنده‌ی دنیا بسیار پر حجم تر و با کیفیت بالاتری می‌باشد. بنابراین فراگیری زبان انگلیسی به صورت عمومی تر در آمده است و در اغلب کشورها به عنوان زبان دوم کاربرد دارد.

1-2-1- نوشتار زبان انگلیسی
نظام الفبایی رومی‏ها به عنوان نظام نوشتاری زبان انگلیسی شناخته شده است. املای انگلیسی در قرن پانزدهم، در زمانی که صنعت چاپ بوجود آمد، ثابت بوده است. از قرن پانزدهم به بعد، تلفظ انگلیسی گفتاری تغییر کرد. همچنین در قرن شانزدهم، اصلاح‏گرایان نوشتار، تعداد زیادی از کلمات انگلیسی را بازسازی کردند تا صورت نوشتاری را بیشتر به ریشه لاتین خود نزدیک کنند. این اقدام منشأ عدم تطابق بین صورت نوشتاری و تلفظ آن در بعضی از کلمات می‌باشد. وبستر تلاش کرد صورت نوشتاری کلمات انگلیسی را به صورت گفتاری کلمات نزدیک‏تر کند، اما فقط توانست honour را به honor تبدیل کند و نه به onor. کلمات دیگری که پیشنهاد داده بود مورد قبول واقع نشدند، مثل: (laugh) laf و (give) giv (بهرامی، 1388: 36-35).
الفبای انگلیسی شامل پنج واکه و بیست و یک هم‌خوان است. در زبان انگلیسی، هر هم‌خوان یا واکه تنها یک صدا ندارد بلکه هر حرف در مجاورت با حروف دیگر می‌تواند صداهای متفاوتی داشته باشد. همین باعث می‌شودکه در بعضی مواقع آنچه نوشته می‌شود با آنچه خوانده می‌شود متفاوت باشد و این بزرگ‌ترین مشکل در یادگیری املای انگلیسی است. برای کودکان و حتی بزرگسالانی که زبان انگلیسی را به عنوان زبان دوم فرا می‌گیرند این موضوع به مراتب سخت‌تر می‌شود.
همان طور که گفته شد، در الفبای انگلیسی پنج واکه وجود دارد و این واکه‌ها که مربوط به الفبای لاتین می‌باشد شامل a, e, i, o, u می‌باشد. لیکن در واقع زبان انگلیسی دارای سی و نه آوای گفتاری است زیرا هر واکه در هنگام مجاورت با هم‌خوان‌ها و واکه‌های مختلف، صدای متفاوتی خواهد داشت، ولی در نقطه‌ی مقابل آن، اغلب هم‌خوان‌ها، حداقل در بیشتر مواقع، تنها یک صدا دارند؛ مثل حروف b, d, f, g, h, j, l, m, n, p, r, s, t, v, w, y, z. ولی بعضی از صداها را می‌توان با بیش از یک هم‌خوان نوشت. به طور مثال، برای نوشتن صدای /k/، در بعضی از کلمات از هم خوان c (catch)، ch (chemist)، ck (back)، cc (acclaim)، kk (chukker)، k (key) و q (quay) استفاده می‌شود. همچنین، صدای /f/ در کلمه‌ی foot با حرف f، در کلمه‌ی physics با حروف ph، در کلمه‌ی enough با حروف gh و در کلمه‌ی offer با حروف ff نوشته می‌شود و این ها نمونه‌ای از هم خوان‌هایی هستند که صورت نوشتاری متعددی دارند. در زبان انگلیسی، یک آوا ممکن است با حروف متفاوتی نوشته شود و یک حرف الفبا ممکن است آواهای متفاوتی داشته باشد، لذا برای یادگیری نوشتار انگلیسی باید دانست که هر حرف در مجاورت با حروف دیگر چه آوایی خواهد داشت و در ضمن هر آوا ممکن است با حروف صدا دار و بی صدای متفاوتی نوشته شود و برای اینکه یک زبان آموز بتواند املای کلمات را درست بنویسد باید از قوانین املای زبان انگلیسی مطلع باشد و با تمرین پی در پی و هجا کردن، املای صحیح کلمات را یاد بگیرد و در ذهن بسپارد (خداپرست، 1366؛ باور و تراجیل، 1998).
در زبان انگلیسی، به دلیل اینکه بعضی از کلمات از زبان‏های دیگر قرض گرفته شده‌اند و صورت نوشتاری آن‌ها متفاوت از تلفظ انگلیسی آن‌هاست، بعضی کلمات هم‌آوا یا هم‌لفظ هستند که این دو نوع واژه در ذیل تعریف خواهد شد (باور و تراجیل، 1998؛ بهرامی، 1388).
واژه های هم آوا: دو یا چند واژه که از نظر نوشتاری متفاوت هستند ولی به یک صورت تلفظ می‌شوند، مانند:
To, too, two و right , write و flour, flower.
واژه‌های هم ‌لفظ: دو یا چند واژه که از نظر نوشتار و تلفظ یکسان هستند ولی دارای معنای کاملا متفاوت می‌باشند. واژه‌های هم ‌لفظ دارای تاریخچه متفاوت هستند ولی به صورت اتفاقی نوشتار و تلفظ آن‌ها یکسان است، مانند:
bank (ساحل), bank (بانک) – pupil (شاگرد), pupil ( مردمک چشم)
در اینجا می‌توان به کلمات هم نوشت نیز اشاره کرد؛ کلمات هم نوشت آن دسته از کلماتی هستند که مانند هم نوشته می‌شوند ولی دارای تلفظ و همچنین معنای متفاوت می‌باشند. مانند:
Lead: / led / و / li:d /
املای کلمات به این دلیل مهم است که با نوشتن یک حرف اشتباه، معنای کلمه یا حتی معنی کل یک جمله تغییر می‌کند و در اکثر مواقع کلمه کاملا غلط و بی معنی می‌‌‌شود (فیگربرگ، 2006). املای کودکان در کلماتی که تقریبا آنگونه که نوشته می‌شوند خوانده می‌شوند پیشرفت بیشتری دارد تا آن کلماتی که بین نوشتن و خواندنشان شباهتی وجود ندارند (اهری، 1989).

1-2- 2- یادگیری نوشتار زبان انگلیسی
الفبای هر زبان از لحاظ آواها و شیوه‌ی نوشتار متفاوت است. به طور مثال الفبای زبان فارسی و زبان انگلیسی از لحاظ شکل نوشتار هیچ شباهتی با یکدیگر ندارند. برای کودکانی که به تازگی با الفبای زبان فارسی آشنا شده‌اند و نوشتن فارسی را آموخته‌اند مشکل است که بخواهند الفبا و نوشتار زبانی دیگر، مثل زبان انگلیسی که کاملا با زبان فارسی متفاوت است را هم‌زمان یاد بگیرند. لذا بیشترین مشکل برای زبان آموزان کم سن، املای کلمات است. همچنین به دلیل اینکه کلاس‌های یادگیری زبان معمولا بعد از ساعات کلاس‌های مدرسه برگزار می‌شود و زمان آن کم است، یادگیری زبان دوم برای زبان آموزان سخت و خسته کننده است. مشکل دیگری که برای آنان بوجود می‌آید، حفظ تعداد زیادی واژه در مدت زمان کوتاه است.
در ایران، مدرسان زبان انگلیسی بر این باور هستند که تنها روش یادگیری و تقویت املای کلمات زبان انگلیسی، نوشتن مکرر از روی درس می‌باشد. به همین دلیل است که مشق زبان آموزان معمولا شامل رونویسی از روی درس، نوشتن چندین بار از روی کلمات سخت درس و نوشتن دیکته در هر شب می‌باشد. اما معلمان باید توجه داشته باشند که کودکان سرشار از انرژی هستند و برایشان کسل کننده خواهد بود که بخواهند برای مدتی طولانی پشت میز نشسته و مشق بنویسند. اما اگر یادگیری به همراه تفریح و سرگرمی باشد، چه بسا کودکان با علاقه‌ی بیشتری به درس و مشق‌های زبانشان بپردازند (پرنسکی، 2003).
در زمان حاضر، در اکثر خانه‌ها یک رایانه وجود دارد و اکثر کودکان استفاده از این وسیله را به خوبی بلد هستند و علاقه‌ی بیشتری به بازی‌های رایانه‌ای، نسبت به بازی‌های قدیمی بر روی مقوا مثل منچ، نشان می‌دهند. دلیل آن می‌تواند تصاویر رنگارنگ و جذاب و همچنین صداهای هیجان‌انگیزی باشد که این بازی‌های رایانه‌ای به همراه دارند. علاوه بر آن نوع عملکرد در بازی‌های رایانه‌ای بر حسب سرعت عمل و دقت بازیکن امتیاز‌ دهی می‌شود و این امر در بازیکن ایجاد انگیزه کرده و حس رقابت با دیگر بازیکنان را بوجود می‌آورد.
در گذشته به بازی‌های رایانه‌ای به عنوان ابزاری نگاه می‌شده که کودکان را از نوشتن مشق، درس خواندن و حتی بازی در محیط آزاد باز می‌کرده است. اما اکنون معلمان، محققان و طراحان بازی‌های رایانه‌ای به این نتیجه رسیده‌اند که در این عصر که عصر اطلاعات می‌باشد به جای اینکه درهای مدرسه را به روی بازی‌های رایانه‌ای ببندند، می‌توانند از بازی‌های رایانه‌ای برای آموزش و یادگیری دروس استفاده کنند (کریمیور و مک فرلین، 2004). بنابراین اگر دروس به صورت بازی‌های رایانه‌ای در اختیار زبان آموزان قرار بگیرد، این بازی‌ها، آنان را به یادگیری علاقه‌مند می‌کند و آنان برای بازی کردن و در نتیجه یادگیری بهتر زبان، شوق بیشتری نشان خواهند داد. پس به جای اینکه زبان آموزان را مجبور به نوشتن صفحات متعدد مشق کنند و یا آن‌ها بخواهند مدت زمان زیادی را صرف حفظ کردن کلمات کنند، می‌توان با طراحی یک بازی آموزشی رایانه‌ای مناسب، کودکان زبان آموز را علاقه‌مند به یادگیری زبان و املای کلمات نمود.

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
همان طور که قبلا گفته شد، در الفبای انگلیسی هر حرف تنها یک صدا ندارد، بلکه هر حرف در مجاورت با حروف دیگر و در هجاهای متفاوت دارای صداهای گوناگونی است. همچنین در زبان انگلیسی بعضی از کلمات آن طور که خوانده می‌شوند نوشته نمی‌شوند، زیرا در بعضی از کلمات برخی از حروف نوشته می‌شوند ولی تلفظ نمی‌شوند. بعضی از کلمات نیز مثل هم تلفظ می‌شوند و هم‌آوا هستند ولی شیوه نوشتار آنها متفاوت است. این مسائل، یادگیری املای کلمات انگلیسی را برای کودکانی که انگلیسی را به عنوان زبان دوم فرا می‌گیرند بسیار مشکل کرده است.
علاوه بر آن، شکل حروف انگلیسی با شکل حروف الفبای فارسی کاملا متفاوت است و صداهایی که در این دو زبان وجود دارد همه مانند هم نیستند. بعضی از آواها در انگلیسی هستند که در فارسی وجود ندارند، مانند (th) و این‌گونه موارد، یادگیری زبان انگلیسی مخصوصا املای آن را برای زبان آموزان فارسی زبان که انگلیسی را به عنوان زبان دوم می‌آموزند مشکل می‌سازد.
وظیفه‌ی معلمان علاوه بر تدریس، علاقه‌مند سازی کودکان زبان آموز به درس نیز می‌باشد. رونویسی از روی درس‌ها و کلمات سخت درس کار خسته کننده‌ای است که اغلب کودکان از آن سر باز می‌زنند. همچنین، هرچه دروس سخت‌تر و کسل کننده‌تر باشند، زبان آموزان علاقه‌ی کمتری به یادگیری نشان می‌دهند. بهترین روش برای علاقه‌مند کردن زبان آموزان به درس، استفاده از بازی‌های رایانه‌ای می‌باشد، زیرا آنان از بازی‌های رایانه‌ای در اوقات فراغت خود استفاده می‌کنند. پس اگر برای یادگیری نیز از بازی‌های رایانه‌ای آموزشی استفاده شود، زبان آموزان به آن‌ها به عنوان یک تفریح نگاه می‌کنند؛ تفریحی که به همراه یادگیری می‌باشد.
در عصر حاضر که اکثر بازی‌ها، به صورت رایانه‌ای شده است و کودکان ساعت‌ها پای رایانه‌ها می‌نشینند و بازی می‌کنند، بهتر است که بازی‌های آموزشی نیز به صورت رایانه‌ای باشند. اهمیت بازی‌های آموزشی رایانه‌ای و غیر رایانه‌ای در یادگیری زبان دوم بسیار زیاد است، ولی مشکلی که وجود دارد این است که در ایران بازی‌های زبان آموزی بسیار اندک است (قیطانچی، 1379).
در این پایان نامه، یک بازی زبان آموزی رایانه‌ای طراحی و ارائه شده است تا تاثیر به کارگیری آن بر پیشرفت املای زبان آموزان مشاهده شود و نیز آنان بیشتر مشتاق و علاقه مند به یادگیری زبان دوم شوند.

1-4- هدف تحقیق
همان‌گونه که ذکر گردید به طور کلی ساختار گفتاری و نوشتاری زبان فارسی و زبان انگلیسی تفاوت‌های بسیاری دارند. بنابراین یادگیری املای کلمات انگلیسی برای کودکان ایرانی که این زبان را به عنوان زبان دوم می آموزند بسیار مشکل است. این زبان آموزان معمولا بعد از ساعات مدرسه به کلاس‌های زبان انگلیسی می‌روند و باید علاوه بر انجام تکالیف مدرسه، مشق‌های زبان انگلیسی خود، که معمولا شامل رونویسی از روی درس و نوشتن املا می‌باشد را انجام دهند.
برای کودکان ایرانی، یادگیری املای زبان انگلیسی سخت است زیرا الفبای انگلیسی و در نتیجه نوشتار آن، با زبان فارسی کاملا متفاوت است. همچنین در زبان انگلیسی، بعضی از کلمات آن طور که تلفظ می‌شوند نوشته نمی‌شوند و این موارد ذکر شده، نوشتن انگلیسی را برای نو آموزان دشوارتر کرده است.
در مدارس و موسسات زبان انگلیسی، مدرسان تکلیف بیشتری به زبان آموزان می‌دهند تا آنان به نوشتن املای کلمات انگلیسی مسلط شوند. اما چون کودکان به بازی علاقه‌ی زیادی دارند، املای کلمات انگلیسی را همراه با بازی‌های آموزشی سریع‌تر فرا گرفته و علاقه‌ی بیشتری به یادگیری نشان می‌دهند. بنابراین محقق، یک بازی آموزشی رایانه‌ای طراحی کرده است تا زبان آموزان به جای اینکه برای یادگیری املای کلمات انگلیسی بخواهند صفحه‌ها دیکته بنویسند و رونویسی کنند، بوسیله‌ی انجام این بازی آموزشی رایانه‌ای، بتوانند املای کلمات را تمرین کرده و به ذهن بسپارند.
هدف اصلی از انجام این تحقیق، ارزیابی تاثیر این بازی آموزشی رایانه‌ای بر یادگیری املای کلمات انگلیسی است که تلفظ و نوشتن آن‌ها متفاوت می‌باشد. منظور کلماتی است که در آن‌ها بعضی از حروف نوشته می‌شوند ولی خوانده نمی‌شوند و نیز کلمات هم‌آوایی که مانند هم تلفظ می‌شوند ولی نوشتارشان متفاوت است.

1-4-1- سوالات تحقیق
1- آیا انجام بازی‌های آموزشی بر یادگیری نوشتار زبان آموزان تاثیر مثبت دارد؟
2- آیا تفاوت معنا داری در یادگیری املای کلمات بین زبان آموزانی که از بازی‌های آموزشی رایانه‌ای استفاده می‌کنند و آن‌ها که از این بازی استفاده نمی‌کنند وجود دارد؟
3- آیا بازی‌های آموزشی رایانه‌ای تاثیری بر یادگیری املای کلماتی که مانند هم تلفظ می‌شوند ولی املایشان متفاوت است دارد؟
4- آیا بازی‌های آموزشی رایانه‌ای تاثیری بر یادگیری املای کلماتی که در آنان بعضی حروف نوشته می‌شوند ولی خوانده نمی‌شوند دارد؟

فصل دوم

پیشینه‌ی تحقیق

مقدمه
پیشینه‌ی تحقیق در زمینه‌ی موضوع این پایان نامه به چند بخش تقسیم می‌شود که شامل تحقیقاتی از قبیل: نحوه‌ی یادگیری زبان در کودکان، استعدادهای خاص کودکان در یادگیری زبان، تفاوت آموزش‌های سنتی و مدرن، کمیت و کیفیت کلاس‌های زبان انگلیسی در ایران، مشکلات نوشتن املا از نظر زبان شناسی، مشکلات املا و هجی کردن کلمات انگلیسی و نقش بازی در یادگیری کودکان می‌باشد. در هر کدام از این عناوین تحقیقات متعددی انجام گردیده که در این فصل نمونه‌هایی از آن‌ها مورد اشاره و بررسی قرار می‌گیرد.

2-1- مروری بر پژوهش‌هایی در یادگیری زبان
ایچسون (2001) در مقاله‌ی خود از دو مقاله نویس روزنامه نقل قول کرده است. در سال 1960 یک مقاله نویس در روزنامه‌ی انگلیسی، اعتراضی بر روی تغییر گفتار انگلیسی داشته است. وی بیان کرده است که “در گذشته، زبان انگلیسی، زبانی بوده که خارجی‌ها کلمات آن را نمی‌توانستند تلفظ کنند ولی معنی آن را متوجه می‌شدند، اما اکنون انگلیسی به زبانی تبدیل شده است که انگلیسی زبان‌ها نمی‌توانند آن را تلفظ کنند و تعداد کمی از خارجی‌ها آن را متوجه می‌شوند.” در سال 1982، در روزنامه‌ی دیگری نوشته شده که استاندارد گفتار و تلفظ زبان انگلیسی به قدری پایین آمده که باید خجالت کشید که یک فرد خارجی این گفتار و تلفظ را بشنود. همچنین ایچسون در مقاله‌ی خود سه تئوری برای تغییر زبان بیان کرده است که می‌توان آن را برای تمام زبان‌ها و برای هر زبان خاصی صادق دانست.
1. زبان رو به پسرفت است، مانند زبان‌های اروپایی که دیگر پایان کلمه‌ها نوشته یا خوانده نمی‌شود. کلمات حروف آخر خود را از دست داده اند.
2. زبان کم کم به مرحله‌ای که موثرتر باشد می‌رسد. زبان آنقدر عوض می‌شود تا به نیاز آن زمان منطبق شود.
3. زبان هم پیشرفت داشته و هم پسرفت؛ بعضی از کلمات حروف آخر خود را از دست داده و به بعضی از کلمات حروفی اضافه شده است.
دو محقق به نام‌های رید (1971) و لیبرمن (1971) در تحقیقات خود به این نتیجه رسیدند که برای اینکه کودکان بتوانند بخوانند و یا بنویسند باید ابتدا با صدای حروف آشنا شوند؛ یعنی بدانند که گفتار از کلمات تشکیل می‌شود و هر یک از این کلمات بخش‌های آوایی دارد که می‌توان آن‌ها را نوشت و این اولین نکته‌ای است که کودکان باید برای خواندن و نوشتن در نظر داشته باشند.
وارشوور و هیلی (1998) از یک فرضیه به نام تئوری شناختی نام بردند. طبق این فرضیه، گفته شده است که معلمان نمی‌توانند تمام اطلاعاتی را که در ذهن خود دارند مستقیما به داخل ذهن زبان آموزانی که طالب یادگیری هستند انتقال دهند، بلکه دانش‌آموز باید اطلاعات بدست آورده را تحلیل کرده و به طور منظمی با اطلاعاتی که از قبل در ذهن داشته است تطبیق دهد و سپس آن را فرا گرفته و اطلاعات جدید بدست آورد. در اثر این تغییرات در روند یادگیری، در سال‌های اخیر بخشی از وظایف معلمان تسهیل در یادگیری شده است. معلمان باید اطلاعات مورد نیاز دانش آموزان را انتخاب کرده و به آنان ارائه دهند. معلمانی که قصد آسان سازی یادگیری را دارند، باید خیلی بیشتر از دیگر معلمان اطلاعات داشته باشند. آنان باید از مواردی که باعث پیشرفت یادگیری زبان آموزان می‌شود مطلع باشند و نیز باید بتوانند این مطالب را به صورت موثر به زبان آموزان بیاموزند (‌دله و همکاران، 1991؛ ون دیجک و کینچ، 1983).
عباسی و همکاران (1388) درباره‌ی مشکلات یاددهی و یادگیری زبان انگلیسی پژوهشی انجام دادند که نتایج بدست آمده از انجام این پژوهش به شرح زیر می‌باشد:
1. کلمات مشترک بین زبان فارسی و انگلیسی (رادیو و radio)، کلمات مشابه (مادر و mother)، کلمات معادل از لحاظ معنا (cousin در برابر دختر عمو، پسر عمو، دختر خاله…) و کلمات معادل از لحاظ قسم کلام (داخل اتاق در برابر in the room، به گونه‌ای که “داخل” اسم است و “in” حرف اضافه) تاثیر معنا داری بر یاددهی-یادگیری زبان انگلیسی دارند.
2. شباهت اصوات فارسی و انگلیسی (تلفظ حرف s)، تفاوت قواعد ترکیب اصوات و دخالت منفی نظام آوایی فارسی در تلفظ انگلیسی فارسی زبانان در رابطه با املا و تلفظ لغات انگلیسی، تاثیر کمی در مشکلات یاددهی-یادگیری زبان انگلیسی دارد.
3. تفاوت‌های کلمات انگلیسی و فارسی از لحاظ بار فرهنگی، زمان‌های جمله ( نبود آینده در گذشته‌ی فارسی و نبود وجه التزامی در انگلیسی)، ادات دستوری (وجود ادات پرسشی “آیا” و مفعولی “را” در فارسی و نبود آن در انگلیسی)، کارکردهای دستوری کلمه (مثلا متعدی بودن explain در انگلیسی و لازم و متعدی بودن “توضیح دادن” در فارسی) و اجزای جمله (در انگلیسی فعل بعد از فاعل و در فارسی فعل در پایان جمله می‌آید) و شباهت دستوری بین این دو زبان (وجود فاعل در آغاز جمله) تاثیر کمی در مشکلات یاددهی-یادگیری زبان انگلیسی دارند.
موارد دیگر که از مهمترین عوامل فرهنگی-اجتماعی در ایجاد مشکلات یاددهی-یادگیری زبان انگلیسی به شمار می‌آیند عبارتند از:
1. ضعف محتوای کتب درسی زبان انگلیسی
2. مطابق نبودن متون کتب درسی با توان دانش آموزان
3. استفاده نکردن از معلمان کار آمد و توانمند
4. استفاده نکردن از روش‌های متنوع و جذاب هنگام تدریس
5. تسلط نداشتن معلم به مهارت‌های دانش زبان انگلیسی
6. تدریس زبان انگلیسی به کمک فارسی
7. کمبود ساعات درس زبان انگلیسی در مدارس و کلاس‌های پر جمعیت
8. کاربرد نداشتن زبان انگلیسی در زندگی روزمره
9. کمبود امکانات و محرومیت‌های منطقه‌ای و هزینه‌ی زیاد کلاس‌های آموزش زبان انگلیسی برای خانواده‌ها
10. بهای کافی ندادن به افراد تحصیل کرده

2-2- مروری بر استعدادهای خاص کودکان در یادگیری
پژوهش‌های روان شناختی و علوم تربیتی حاکی از آن است که همه‌ی کودکانی که به دنیا می‌آیند دارای توانایی‌های بالقوه‌ی خدادادی هستند. این توانایی‌ها به دلایل گوناگون وراثتی و محیطی در برخی بیشتر و در برخی کمتر است. به بیان دیگر، کودکان با تفاوت‌های فردی به دنیا می‌آیند و در وضعیت‌های متفاوت خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی رشد می‌کنند. اکثریت کودکان دارای هوش و استعداد متوسط، عده‌ی کمی از کودکان دارای هوش و استعداد بالا و اقلیتی دیگر دارای هوش و استعدادی کمتر از متوسط هستند. کودکان تیزهوش و با استعداد کسانی هستند که به دلیل توانایی‌های زیاد و برجسته در مقایسه با کودکان عادی قادرند کارهای پیچیده‌تر و مهم‌تری انجام دهند که برای تحقّق این توانایی‌ها به آموزش و پرورش عالی‌تر و متفاوت‌ نیاز دارند. همه‌ی ارگان‌ها از جمله آموزش و پرورش، مدرسه و خانواده باید چنین شرایطی را فراهم آورند تا آنان بتوانند همه‌ی ظرفیت‌های خدادادی خویش را در راه رشد شخصی، اجتماعی و فرهنگی شکوفا سازند (سیف، 1380).
تحقیقات روان شناسی نشان داده است که افراد تیزهوش معمولا ثبات عاطفی بیشتری دارند و عموما از محبوبیت بیشتری در بین دیگران برخوردارند و خلاقیت بیشتری دارند. خلاقیت یکی از عالی‌ترین و پیچیده‌ترین فعالیت‌های ذهن آدمی است که در تعلیم و تربیت باید به آن توجه خاصی داشت. دانش آموزان را باید آماده کرد تا به کارهایی دست بزنند و تصوراتی را در ذهن خود به وجود آورند که تا به حال بر آنان معلوم نبوده است. ویژگی مهم دیگر آنان قدرت ابتکار است که به تفکر خلاق و سازنده منجر می‌شود و در هر زمینه‌ای نو آوری‌های خاص خود را دارند. این گروه از افراد تیزهوش بزرگترین و پر ارزش‌ترین سرمایه‌ای هستند که در جامعه وجود دارند (لطف‌آبادی،1366).

2-3- تفاوت آموزش‌های سنتی و مدرن
امروزه اکثر مردم معتقدند که آموزش در مدارس به گونه‌ای است که دانش ‌آموزان برای نمره درس می‌خوانند و وقتی نمره گرفتند درس و مطالعه‌ی کتاب را کنار گذاشته و هرچه که حفظ کرده‌اند را به تدریج و به مرور فراموش می‌کنند. از طرف دیگر چون تمام مطالبی که یاد گرفته‌اند سطحی است و آموزش و یادگیری مطالب عمیق نبوده و یا با تفکر و تعمق کم بوده است، دانش آموزان هرچه که در مدرسه حفظ می‌کنند را در زندگی واقعی و خارج از مدرسه باید دوباره یاد بگیرند. این کار هم زمان زیادی می‌گیرد و هم پر هزینه است و ریشه‌ی این مشکل در شیوه ها و رویکردهای آموزش سنتی وجود دارد.
در آموزش سنتی معلم اصل و محور آموزش است و به همین خاطر مسئولیت یادگیری دانش آموز به عهده‌ی معلم می‌باشد. در حقیقت این معلم است که مستقیما دانش و معلومات خود را به دانش آموز منتقل می‌کند. دانش آموز هم بدون هیچ گونه تفکر و تدبر هرچه که معلم می‌گوید و توضیح می‌دهد را به همان ترتیب حفظ می‌کند، چون ملاک یادگیری ارائه مطالب به صورت کتبی، شفاهی و یا تقلیدی است. ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی دانش آموز هم نتیجه محور است.
در این روش ایجاد شناخت و تحقق یادگیری از طریق کشف واقعیت‌ها، تجزیه و تحلیل اطلاعات، تصّور و تفحّص، استنباط، فرضیه سازی، خلاقیت و نظایر آن انجام نمی‌گیرد. در حقیقت این گونه فعالیت‌ها به کار کرد ذهن آدمی مربوط می‌شود و مکتب رفتارگرا، ذهن را جعبه‌ای سیاه تلقی می‌کند که دسترسی به آن را غیر ضروری می‌داند و به جای آن، رفتارهای قابل مشاهده‌ی یادگیرنده را ملاک یادگیری می‌داند. پیروان این مکتب اعتقاد دارند که معلم هم تجربه دارد و هم گنجینه‌ی علم و دانش است. بنابراین، او صلاح دانش آموز را بهتر تشخیص می‌دهد و به نفع دانش آموز است که آن‌چه را که آموزش می‌بیند عینا حفظ کند و در مواقع لازم به همان شکل ارائه دهد.
این دیدگاه به یادگیری تا اواخر سال 1950 بر تعلیم و تربیت حاکم بود، اما در این مدت مسائلی در تحقیقات روان شناسی یادگیری پیش آمد که مکتب رفتارگرایی نتوانست به آن ها پاسخ مناسب دهد. از طرف دیگر یافته‌های روان شناسی یادگیری درباره‌ی کارکرد مغز سبب شد که چگونگی یادگیری و عملکرد مغز هرچه بیشتر مورد توجه روانشناسان قرار گیرد و به این ترتیب، در حوزه‌ی تعلیم و تربیت مکتب جدیدی به نام روان شناسی شناختی بوجود آمد. در این مکتب شناسایی انواع فعالیت‌های ذهنی مانند تفکّر، تصّور، استنباط، تحلیل و ترکیب اطلاعات، خلاقیّت، کارکردهای ذهن و به ویژه توانمندی و قابلیت ذهن آدمی در ایجاد دانش و کشف راه حل‌های جدید بسیار مورد تاکید است. به عبارت دیگر، صاحب نظران مکتب شناختی اعتقاد دارند که انسان از طریق حواس پنجگانه، اطلاعات را از محیط دریافت می‌کند و آن را در حافظه‌اش شناسایی و درک می‌کند؛ بر اثر تکرار درک و فهم، تجربه حاصل می‌شود و تجربه شناخت را که پایه و اساس یادگیری است بوجود می‌آورد. بنابراین یادگیری از دیدگاه مکتب شناختی، حفظ مطالب نیست، بلکه شناختی است که دانش آموز شخصا از طریق دریافت اطلاعات و پردازش آن در مغز خود به دست می‌‌‌آورد. با توجه به کارایی موثر این نگرش در آموزش بود که کشورهای پیشرفته، یادگیری را هدف و محور فعالیت‌های آموزشی و پرورشی خود قرار دادند و به این ترتیب برنامه‌های درسی و آموزشی در این کشورها، به شیوه‌ی دانش آموز مداری طراحی شد و معلمان هم تلاش کردند شیوه‌های آموزشی خود را بر اساس شیوه‌های یادگیری و کارکرد مغز تعیین کنند و از رسانه‌ها و نرم افزارهای فناوری اطلاعات که اغلب، بر مبنای تفاوت‌های فردی و شیوه‌های گوناگون یادگیری تولید شده‌اند بیشتر استفاده کنند (تایلستون، 2004).
فناوری اطلاعات در آموزش ابزاری است که بر پایه‌ی نظریات مکتب روان‌شناسی شناختی تنظیم شده است و از این رو معمان می‌توانند با استفاده از این نوع فناوری فعالیت‌های آموزشی خود را بر اساس شیوه‌های یادگیری و مطابق با عملکردهای مغز، طراحی کنند و به سوی فناوری یادگیری و بهره‌گیری از شیوه‌های جدید آموزشی مانند آموزش رایانه‌ای که مبتنی بر اصول و نظریات یادگیری شناختی، فراشناختی و ساختگرایی است به سرعت گام بردارند.
شیوه‌های جدید آموزشی، به ویژه آموزش رایانه‌ای، وظایف معلم و دانش آموز، ساختار محتوا و شیوه‌های ارزشیابی را به کلی تغییر داده و متحول کرده است.
مدرسه و معلمان باید امکانات تجلی اندیشه‌ی جستجوگر و آزاد دانش‌آموزان را فراهم آورند، نه آنکه فقط منابع درسی معینی را معتبر بشناسند و مجال بررسی و اظهار نظر و ارزیابی به آنان ندهند و با تدریس سریع برنامه‌های درسی فشرده‌ی خود در کلاس‌ها، فرصت اندیشه‌ی مستقل و خلاق برای دانش آموزان باقی نگذارند. مهم‌ترین مسئله در آموزش دانش‌آموزان استفاده از روش‌های گوناگون برای حل مسئله، مسئله یابی، خلاقیت و تفکر سازنده است. منظور از خلاقیت و تفکر سازنده این نیست که دانش آموز به اکتشافی برسد که کاملا بی مانند و جدید است، بلکه منظور آن است که دانش آموز مسئله‌ای را کشف کند که برای خودش هم نا‌شناخته بوده است (لطف آبادی، 1366).
روش آموزش متداول در مدارس که بر اساس آن اطلاعات به صورت حاضر و آماده در اختیار شاگردان قرار می‌گیرد باعث می‌شود که آنان هرگز به استقلال فکری نرسند. اما روش‌های اکتشافی علاوه بر آنکه باعث رشد تفکر می‌شود، با شادمانی و شور و شوق نیز همراه است و جریان تدریس را پر هیجان تر و لذت بخش‌تر می‌کند و باعث می‌شود دانش آموز به جواب‌ها و ایده‌های متعدد دیگر فکر کند و به تکاپوی بیشتر بپردازد (لطف آبادی، 1366).
یوبرمن (1998) تحقیقی درباره‌ی یادگیری واژگان انگلیسی برای زبان آموزانی که زبان مادریشان انگلیسی نیست انجام داده است. وی معتقد است که یادگیری واژگان یک زبان برای یادگیری آن زبان بسیار ضروری است اما روش‌های یادگیری واژگان بسیار متفاوت است و از نظر زبان آموزان یادگیری واژگان یک زبان کاری بسیار سخت و طاقت فرسا می‌باشد. در این پژوهش تعدادی روش یادگیری سنتی واژگان با روش



قیمت: تومان

دسته بندی : مقاله و پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید