تاریخچه نقشه كشی صنعتی:
 در زمان های قدیم حتی سال های قبل از میلاد برای نشان دادن و معرفی قطعات و وسایل صنعتی از نقشه هایی استفاده می كرده اند كه بطور كامل گویا نبوده و از قواعدی كه همگان آن رادرك كنند بهره ای نداشته است ودر موقع نقشه خوانی با مشكلاتی روبرو می شوند تا اینكه آقای لئوناردو داوینچی نقاش و مجسمه ساز ایتالیایی (1459-1516) طراحی را ارائه نمود وطبق قواعدی جسم سه بعدی را روی صفحه ی دو بعدی با رسم تصاویر نشان داد كه دراین حال نقشه هاگویا تر وقابل فهم تر شد.
سپس دانشمندان وریاضی دانان اروپایی فعالیت او را دنبال كردند تا اینكه گاسپارمانژ اهل فرانسه در سال 1798هندسه ترسیمی را معرفی نمود و این علم پایه و ریشه نقشه كشی صنعتی شد و امروزه از همان اصول استفاده می شود .
 
نقشه کشی صنعتی و جایگاه آن در صنعت:
 
نقشه کشی صنعتی همان زبان تکنیک یا زبان صنعت است .زبانی که تراوش فکر مهندسان و طراحان را به تصویر می کشد .
مهارت نقشه خوانی و نقشه كشی در مهندسی مانند سواد خواندن و نوشتن می باشد. نقشه كشی در حقیقت نوعی زبان محاوره در علوم مهندسی می باشد كه اطلاعات مورد نیاز از یك قطعه، ماشین، سازه، و یا یك طرح را به روشنی و بدون ابهام بیان می كند. این اطلاعات شامل شكل هندسی، نحوه قرار گرفتن و اتصال اجزاء مختلف، مشخصات فیزیكی و هر گونه اطلاعات ضروری می باشد. بنابراین هر مهندس لازم است كه به این زبان مسلط باشد و بتواند به راحتی از طریق آن به تبادل اطلاعات با سایر مهندسین بپردازد. حداقل مهارت مورد نیاز برای یك مهندس نقشه خوانی است و البته توصیه می شود كه نقشه كشی را نه لزوما بطور حرفه ای نیز بداند. هر مقدار تسلط به نقشه خوانی و نقشه كشی بیشتر باشد، شخص سریعتر و راحت تر می تواند ایده های خود را به دیگران منتقل كند و ایده های دیگران را درك كند.
درحقیقت نقشه حاوی تمام اطلاعات اعم ازاندازه قطعه ،جنس قطعه، مقدار پرداخت و یا هر سوال دیگری که ممکن است برای تراشکار هنگام تراش قطعه پیش بیاید می باشد(نتیجه می گیریم که یک تراشکار حرفه ای نیز باید علم نقشه کشی را بلد باشد )
درواقع می توان گفت که  نقشه کشی در صنعت مانند پلی است که دفاتر طراحی را با کارگاه های ساخت و تولید  مرتبط می سازد.
 
استانداردها ی نقشه کشی :
 
نخستین موسسه ملی استاندارد در سال1902در انگلستان وسپس در1916 در هلند و 1917 درآلمان تاسیس شد. بدنبال آن استاندارد DIN که استاندارد صنعتی آلمان است گسترش پیدا کرد، ودرزمینه نقشه کشی صنعتی فعالیت وسیعی آغاز شد. در سال 1926 اتحادیه ای متشکل از 20 موسسه استانداردملی ازکشورهای مختلف به نام اتحادیه بین المللی موسسات استانداردملی استاندارد ISO)) تشکیل شد ،اما با پیشرفت تکنولوژی و نیاز به ارتباط صنعتی بین شرکتها ، لزوم ایجادیک سازمان بین المللی استاندارد مورد توجه قرار گرفت و در سال 1947 سازمان ISO تشکیل شد وشروع به کار نمود .
کشورایران در سال1332 اولین موسسه استاندارد خودرا تاسیس نمود ودرسال1360 به عضویت ISO درآمد.
بعضا کشورهااز استانداردهای مخصوص به خوداستفاده می کنند ولی درکل می توان گفت که تفاوتی عمده با هم ندارند برای آشنایی بیشتر شما استانداردهای چندکشور(یا قاره )آورده شده است:
 
  استاندارد کشور یا قاره    ………………………………       علامت اختصار
      امریکا          ………………………………………………       ANSI
       اروپا       ………………………………………………       CE
     استرالیا     ………………………………………………       SAA
       کانادا     ……………………………………………….      CSA
      ایران     ……………………………………………….     ISIRI
    انگلستان    ………………………………………………       BSI   
       ایتالیا    ………………………………………………       UNI
       روسیه    ……………………………………………….      GOST
       ژاپن      ………………………………………………       JISC
       فرانسه     ………………………………………………      NF
جایگاه نقشه کشی در صنعت و لزوم وجود استاندارد :
همان طور که میدانید نقشه کشی زبان تکنیک و بعبارتی زبان صنعت است . زبانی که تراوش فکر طراحان و مهندسین را به تصویر می کشاند
و سپس آن را به اجرا در می آورد. بدون نقشه نمی توان نظرات و طرحهای مهندسین و یا طراحان را به کارگران انتقال داد. و یا آنها را ثبت و بایکانی نمود . چه بسیار صنعت گران کهنسال وبا تجربه که در اثر ندانستن زبان نقشه ، دانش وتکنولوژی کسب شده طی دهها سال را به همراه بردند و چه بسیار طرحها و نظرها که به علت آشنا نبودن به نقشه ، در مغزها ماند و هرگز به فعل در نیامد.
قطعات صنعتی از روی نقشه و بوسیله ماشین و ابزار تراشیده ویا ساخته می شود . در حقیقت نقشه نمایش تصاویر قطعات واجسام صنعتی روی صفحه کاغذ است که حاوی تمامی اطلاعات و نیازهای مربوط به ماشین کاری ویا دستورات ساخت میباشد . یک نقشه به کارگر میگوید که قطعه را چگونه بسازد ، قطعه کار را چگونه و با چه روشی بسازد ، قطعه کار را چه اندازه و از چه جنسی بسازد و سطح آن را چگونه پرداخت نماید .
مراحل کار را مشخس میکند و کاربرد و وظیفه را در دستگاه مشخص مینماید . به مسیله نقشه و اب استفاده از استاندارد ، کارگر میتواند بهترین روش ساخت را بشناسد و به ساختمان درونی جسم پی برد و از تجربیات خود استفاده کند و قطعه را بدون عیب ونقص بسازد .
برای اینکه یک قطعه بی عیب ونقص ساخته شود رعایت نکات زیر ضروری است .
تمامی مشخصات ، اطلاعات و اندازه های لازم در نقشه باشد
کارگر سازنده باید با نقشه خوانی دقیقا آشنا باشد واز استاندارد های نقشه کشی آگاهی کافی داشته ، تا بتواند نقشه را بدون عیب بخواند .
با توجه به توضیحاتی که داده شد حتما متوجه شدید که ساخت توسط یک عکس یا تصویر فضایی عملا امکان پذیر نیست . زیرا عکس یا تصویر سه بعدی فقط اطلاعات ظاهری را به کارگر میرساند .نقشه ساخت باید دو بعدی ودر نماهای لازم رسم شود ودارای اطلاعات دقیق از کلیه قسمتهای جسم باشد نقشه کشی در صنعت مانند پلی است که دفاتر طراحی را با کارگاه های ساخت مرتبط میسازد
نخستین موسسه ملی استاندارد در سال 1902در انگلستان وسپس در1916 در هلند و 1917 در آلمان تاسیس شد بدنبال آن استاندارد DIN deutsches institute fure norming)) که استاندارد صنعتی آلمان است گسترش پیدا کرد، و در زمینه نقشه کشی صنعتی فعالیت وسیعی آغاز شد. در سال 1926 اتحادیه ای متشکل از 20 موسسه استاندارد ملی از کشور های مختلف به نام اتحادیه بین المللی موسسات استاندارد ملی استاندارد ISA)) تشکیل شد ، اما با پیشرفت تکنولوژی و نیاز به ارتباط صنعتی بین شرکتها ، لزوم ایجاد یک سازمان بین المللی استاندارد مورد توجه قرار گرفت و در سال 1947 سازمان ISO(international organization for standard) تشکیل شد وشروع به کار نمود .
کشور ایران در سال 1332 اولین موسسه استاندارد خود را تاسیس نمود و در سال 1360 به عضویت ISO در آمد.
ایران پیش از پذیرش ISO بخصوص در زمینه نقشه کشی از استاندارد DIN استفاده میکرد و هم اکنون نیز در دفاتر طراحی و نقشه کشی بعضی از کارخانه ها از استاندارد DIN استفاده می کنند پیش از انقلاب در بعضی از واحد های صنعتی از استاندارد ANSIآمریکا استفاده می شد.
در کشور ما در مواردی که استاندارد ISO پیشنهادی نداده از استاندارد DIN پیروی می شود.
هم اکنون موسسه استاندارد ایران ISIRI در زمینه های مختلف فعالیت گسترده ای دارد .
استا ندارد های دیگر نقشه کشی در بعضی از کشور ها عبارتند از: ANSI آمزیکا – BSI انگلیس – UNI ایتالیا- GOST روسیه- JISC ژاپن –
بخاطر سریع شدن کار ها در این وب لاگ ،مطالب را از کتابهای مختلف انتخاب و در اینجا منعکس می کنم
مطالبی که نوشته شد گزیده ای از کتاب( نقشه کشی 1 ج اول ) تالیف آقایان خواجه حسینی، موحد دانش و موسوی میباشد که در هنرستانهای کشور تدریس میگردد
از مولفان مذکور کتاب رسم فنی عمومی ، کتاب مناسبی است برای کسانی که به نقشه کشی(صنعتی، ساختمان، معماری ، برق ،الکترونیک و…) علاقه دارند. در این کتاب با وسایل رسم ، خطوط وکاربرد آن ، ترسیمات هندسی، تزسیم سه نما و پرسپکتیو، اندازه گذاری، مقیاس ، مجهول یابی
و … آشنا میشوید اگر یافتن این کتاب میسر نبود از کتابهای دیگر با عنوان( رسم فنی) ازدیگر انتشارات معتبررا تهیه کنید
بشر مدتها قبل از آن که نوشتن را یاد بگیرد ، تصویر اشیاء و موضوعات مختلف را روی خاک رس ، چوب وسنگ حکاکی و ترسیم می کرد.
امروزه، اشکال زیادی از حیوانات و اشیاء که به مسیله پیشینیانروی سنگها و صخرها حکاکی شده ، بدست آمده است که خود بیانگر افکار و عقاید آنان می باشد. توانایی در ترسیم اشیاء ساده در گذشته ء باعث پیدایش یک زبان ترسیمی و ایجاد ارتباط بین انسانها در آن زمان بوده است.
نیاز انسانها به زندگی اجتماعی در گذشته و حفاظت ازجان ومال خود باعث شد ، که به فکر ایجاد بنا ، ساختمان و ابزار های لازم بیفتند و به ناچار شروع به ترسیم نقشه های مذکور نمودند. اما روش خاصی برای ترسیم وجود نداشت وهر کسی به گونه خاص و با تصور خویش اشکالی را ترسیم و برای ساخت از آن استفاده می نمود.
با گذشت زمان و علوم، در اصول ترسیم تصاویر نیز تغییراتی بوجود آمد. با پیدایش صنعت و پیشرفت در این زمینه سعی شد که راه های بهتر و دقیق تری برای رسم تصاویر و نشان دادن اندازه ها و مشخصات اجسامی که باید ساخته شود ، بیابند. تنوع قطعات صنعتی و مکانیزم ساخت آنها موجب پیدایش یک سری علایم و قرارداد ها یی در صنعت و بخصوص در نقشه کشی شد که باعث بهبود در ساخت و کیفیت قطعات شده است. پراکندگی علایم وقراردادها در کارخانجات مختلف، کشور های صنعتی را بر آن داشت تا این علایم و قرارداد ها را به صورت یکنواخت و واحد در آورند.
متفکران و مهندسین در عصر صنعت علی رغم عدم توافقهایشان ، همگی بر این امر معتقد بودند که استاندارد کردن کارآیی را افزایش می دهد و با به کار گیری استاندارد بسیاری از مشکلات را می توان از بین برد. در این راستا نخستین مؤسسه ملی استاندارد در سال 1902 در انگلستان و سپس در سال 1916 در هلند ودر سال 1917 در آلمان تأسیس شد. به دنبال آن استاندارد دین(DIN) که استاندارد صنعتی آلمان است ، گسترش پیدا کرد ، و در زمینه استاندارد نقشه کشی صنعتی نیز فعالیت وسیعی آغاز شد. در سال 1926 اتحادیه ای متشکل از 20 مؤسسه استاندارد ملی از کشور های مختلف به نام اتحادیه بین المللی مؤسسات ملی استاندارد(ISA)تشکیل شد و فعالیت هایی را شروع نمود ، اما با پیشرفت نیاز کشور های مختلف جهان به ارتباطات صنعتی ، لزوم ایجاد یک سازمان بین المللی استاندارد مورد توجه قرار گرفت و در سال 1947 یک سازمان بینالمللی به نام استاندارد ایزو(ISO) تشکیل شد و شروع به کار نمود کشور ایران اولین مؤسسه استاندارد خود را درسال 1332 تأسیس نمود و در سال 1360 به عضویت سازمان جهانی استاندارد (ISO) در آمد . ایران قبل از پذیرش استاندارد (ISO) به خصوص در زمینه نقشه کشی صنعتی از استاندارد (DIN) استفاده می کرد ، و هم اکنون دفاتر طراحی و نقشه کشی برخی از کارخانجات از استاندارد (DIN) استفاده می کنند.
ولی اکثر مؤسسات و کارخانجات از استاندارد (ISO) بهره می گیرند. به همین جهت در کتابهای نقشه کشی ما از استانداردهای (ISO) استفاده شده است. هم اکنون مؤسسه استاندارد ایران (ISIRI) در زمینه های مختلف فعالیت گسترده ای دارد.



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید