دانشگاه آزاد اسلامي
واحد اراک
دانشکده مدیریت گروه حسابداري
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
گرايش: حسابداري
عنوان:
تحليلي بر عوامل مرتبط با تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي در بازار سرمايه ايران
استاد راهنما :
دکتر مجيد زنجيردار
استاد مشاور:
آقاي مجيد داود آبادي
نگارش:
محمد تقي اميري
پاييز 1389
2412274-126819

Islamic Azad University
Arak Branch
Faculty of Management-Department of Accuonting
((M.A)) Thesis
Subject:
———————————————————————————————————-
Thesis Advisor:
—————— Ph.D.
Consulted by:
———————— Ph.D.
by:
———————-
Summer 2010
سپاسگزاری:
سپاس ايزد منان را كه توفيق فراگيري علم را برمن عطا فرمود و مرا در كوران مشكلات و سختي‌ها ياري نمود، تا اين رساله را با موفقيت به پايان برسانم.
در طول دوران تحصيلي و تهيه اين پايان نامه از راهنمايي ها و مساعدت‌‌هاي اساتيد و سروران عزيزي بهره ‌برده‌ام كه در اينجا لازم است از همه ايشان مراتب سپاس قلبي و تشكر خالصانه خود را داشته باشــــم.
از استادان ارجمند و مهربانم جناب آقای دکتر مجيد زنجيردار که مسئولیت استاد راهنمای این رساله را به عهده گرفتند و همچنین جناب آقای مجيد داود آبادي که مسئولیت استاد مشاور این رساله را عهده دار بودند وبا حوصله ی بسیار و باریک بینی ژرف مرا در این رساله یاری کردند صمیمانه تشکر مینمایم و برایشان توفیقات روز افزون در خدمات علمی و فرهنگی و آموزشی آرزو میکنم .
تقدیم به :

« پدر و مادر عزيزم كه توفيق خود را نتيجه راهنمايي‌ها ، زحمات، فداكاري ها و دعاي خير ايشان مي‌دانم و همچنين برادران و خواهرانم كه با صبر و حوصله مرا در تهيه و تنظيم اين رساله ياري دادند. باشد كه قطره‌اي از درياي بي‌كران محبت‌ هايشان را سپاس گفته ‌باشم. »
TOC \f A \h \z \t “Heading 1,مطالب” \c چكيده: PAGEREF _Toc279571588 \h 1مقدمه: PAGEREF _Toc279571589 \h 2فصل اول: آليات تحقيق
1-1 مقدمه PAGEREF _Toc279571590 \h 52-1 بيان مسئله: PAGEREF _Toc279571591 \h 63-1 اهمیت و ضرورت موضوع تحقيق: PAGEREF _Toc279571592 \h 84-1 اهداف تحقيق PAGEREF _Toc279571593 \h 95-1 چارچوب نظري تحقيق PAGEREF _Toc279571594 \h 106-1 مدل تحقيق و شيوه اندازه گيري متغيرها PAGEREF _Toc279571595 \h 137-1 فرضيه‏هاي تحقیق: PAGEREF _Toc279571596 \h 158-1 تعريف واژه هاي و اصطلاحات PAGEREF _Toc279571597 \h 16فصل دوم: مروری بر ادبيات تحقيق
1-2- مقدمه PAGEREF _Toc279571598 \h 192-2 مفهوم سود در سطح ساختار PAGEREF _Toc279571599 \h 211-2-2 رویکرد معاملاتی در اندازه گیری سود PAGEREF _Toc279571600 \h 212-2-2 رویکرد فعالیت در اندازه گیری سود PAGEREF _Toc279571601 \h 223-2 مفاهیم سود در سطح معانی (ارتباط با واقعیت های اقتصادی) PAGEREF _Toc279571602 \h 221-3-2 سود به عنوان معیار کارآیی PAGEREF _Toc279571603 \h 222-3-2 سود حسابداری در مقایسه با سود اقتصادی PAGEREF _Toc279571604 \h 234-2 مفاهیم سود در سطح عمل ( نحوه استفاده از آن توسط استفاده کنندگان) PAGEREF _Toc279571605 \h 251-4-2 سود به عنوان وسیله ای برای پیش بینی PAGEREF _Toc279571606 \h 252-4-2 رویکرد بازار سرمایه PAGEREF _Toc279571607 \h 265-2 مفهوم سود جامع در گزارشهای مالی PAGEREF _Toc279571608 \h 276-2 سود حسابداری PAGEREF _Toc279571609 \h 277-2 سود و اهمیت آن به عنوان ابزار پیش بینی PAGEREF _Toc279571610 \h 278-2 حلقه های ارتباطی سود و قیمت سهام PAGEREF _Toc279571611 \h 281-8-2 ارتباط بین سود حسابداری آتی و سود حسابداری جاری PAGEREF _Toc279571612 \h 289-2 پیش بینی سودهای آتی از روی سودهای جاری PAGEREF _Toc279571613 \h 2910-2 ارتباط بین سود و قیمت سهام PAGEREF _Toc279571614 \h 2911-2 سود خالص به عنوان عاملي براي پيش بيني وجوه نقد PAGEREF _Toc279571615 \h 3012-2 ارائه اطلاعات مربوط به جريان نقدي و پيش بيني آن PAGEREF _Toc279571616 \h 3113-2 پيش بيني جريان هاي نقدي آينده PAGEREF _Toc279571617 \h 3214-2 معيارهاي ارزيابي عملکرد مالي شرکت ها PAGEREF _Toc279571618 \h 342-14-2 معيارهاي اقتصادي ارزیابی عملکرد شرکت ها PAGEREF _Toc279571619 \h 3915-2سود تقسیمی ((DPS PAGEREF _Toc279571620 \h 4016-2 پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc279571621 \h 71فصل سوم: روش اجرای تحقيق
1-3 مقدمه PAGEREF _Toc279571622 \h 842-3 روش تحقيق PAGEREF _Toc279571623 \h 843-3 جامعه مطالعاتي PAGEREF _Toc279571624 \h 854-3 مدل تحقيق و شيوه اندازه گيري متغيرها PAGEREF _Toc279571625 \h 855-3 نمونه و نمونه گیری PAGEREF _Toc279571626 \h 886-3 قلمرو تحقيق PAGEREF _Toc279571627 \h 897-3 روش و ابزار گردآوري اطلاعات PAGEREF _Toc279571628 \h 898-3 روش تجزيه و تحليل اطلاعات PAGEREF _Toc279571629 \h 901-8-3 تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون ساده خطی: PAGEREF _Toc279571630 \h 909-3 روش تجزيه و تحليل داده ها PAGEREF _Toc279571631 \h 9610-3 نرم افزار تحلیل آماری PAGEREF _Toc279571632 \h 98فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده ها
1-4-‏ مقدمه‏: PAGEREF _Toc279571633 \h 1002-4 شاخص های توصیفی متغیرها PAGEREF _Toc279571634 \h 1003-4 روش آزمون فرضیه ها ي تحقيق PAGEREF _Toc279571635 \h 1024-4 تجزيه و تحليل فرضیه هاي تحقيق PAGEREF _Toc279571636 \h 1041-4-4 بررسي فرض نرمال بودن متغيرها: PAGEREF _Toc279571637 \h 1042-4- 4 خلاصه تجزيه وتحليل ها به تفکيک هرفرضيه به شرح ذيل بيان می شود: PAGEREF _Toc279571638 \h 1051-2-4-4 تجزيه و تحليل و آزمون فرضيه اصلی اول: PAGEREF _Toc279571639 \h 1052-2-4-4 تجزيه و تحليل و آزمون فرضیه اصلی دوم PAGEREF _Toc279571640 \h 1083-2-4-4 تجزيه و تحليل و آزمون فرضیه اصلی سوم PAGEREF _Toc279571641 \h 112-2-4-4 تجزيه و تحليل و آزمون فرضيه سه متغیر اصلی PAGEREF _Toc279571642 \h 168-2-4-4 تجزيه و تحليل و آزمون فرضيه سه متغیر اصلی و سه متغیرکمکی PAGEREF _Toc279571643 \h 169فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات
1-5-مقدمه: PAGEREF _Toc279571644 \h 1762-5- خلاصه تحقیق PAGEREF _Toc279571645 \h 1763-5 نتايج آزمون فرضيه ها PAGEREF _Toc279571646 \h 1771-3-5 نتايج فرضیه اصلی اول PAGEREF _Toc279571647 \h 1771-1-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-1-1 PAGEREF _Toc279571648 \h 1782-1-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-1-1 PAGEREF _Toc279571649 \h 1783-1-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-2-1 PAGEREF _Toc279571650 \h 1794-1-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-2-1 PAGEREF _Toc279571651 \h 1795-1-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-3-1 PAGEREF _Toc279571652 \h 1806-1-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-3-1 PAGEREF _Toc279571653 \h 1802-3-5 نتايج فرضیه اصلی دوم PAGEREF _Toc279571654 \h 1801-2-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-1-2 PAGEREF _Toc279571655 \h 1812-2-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-1-2 PAGEREF _Toc279571656 \h 1813-2-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-2-2 PAGEREF _Toc279571657 \h 1824-2-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-2-2 PAGEREF _Toc279571658 \h 1825-2-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-3-2 PAGEREF _Toc279571659 \h 1836-2-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-3-2 PAGEREF _Toc279571660 \h 1833-3-5 نتايج فرضیه اصلی سوم PAGEREF _Toc279571661 \h 1831-3-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-1-3 PAGEREF _Toc279571662 \h 1842-3-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-1-3 PAGEREF _Toc279571663 \h 1843-3-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-2-3 PAGEREF _Toc279571664 \h 1854-3-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-2-3 PAGEREF _Toc279571665 \h 1855-3-3-5 نتايج فرضیه فرعي 1-3-3 PAGEREF _Toc279571666 \h 1866-3-3-5 نتايج فرضیه فرعي 2-3-3 PAGEREF _Toc279571667 \h 1864-3-5 نتايج سه متغيراصلي و متغير وابسته PAGEREF _Toc279571668 \h 1875-3-5 نتايج سه متغيراصلي و سه متغيرمجازي با متغير وابسته PAGEREF _Toc279571669 \h 1874-5 نتیجه گیری کلی تحقیق PAGEREF _Toc279571670 \h 1885-5 پیشنهادها PAGEREF _Toc279571671 \h 1891-5-5 پیشنهادهایی مبتنی بر یافته های فرضيات پژوهش PAGEREF _Toc279571672 \h 1892-5-5 ساير پيشنهادها PAGEREF _Toc279571673 \h 1913-5-5 پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی PAGEREF _Toc279571674 \h 1916-5 محدودیت های تحقیق PAGEREF _Toc279571675 \h 192پيوست ها
پيوست الف مربوط به نام شركت هاي نمونه آماري PAGEREF _Toc279571676 \h 195منابع و ماخذ
منابع فارسي: PAGEREF _Toc279571677 \h 201منابع لاتین: PAGEREF _Toc279571678 \h 205منابع اینترنتی PAGEREF _Toc279571679 \h 206
TOC \f B \h \z \t “Heading 2,جداول” \c جدول (1- 1) تحقیقات انجام شده PAGEREF _Toc279563567 \h 11جدول 1-2 مراحل محاسبه تا پرداخت سود سهام PAGEREF _Toc279563568 \h 48جدول 1-4: شاخص های توصیف کننده متغیرها تحقيق، شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع (Statistics) PAGEREF _Toc279563569 \h 101جدول 2-۴ آزمون کلموگروف – اسميرنوف K-S)) PAGEREF _Toc279563570 \h 105جدول شماره (3-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغییرات سود آتی و تغییرات سود تقسیمی PAGEREF _Toc279563571 \h 106جدول شماره (4-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563572 \h 106جدول شماره (5-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563573 \h 107جدول شماره (6-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون PAGEREF _Toc279563574 \h 108جدول شماره (7-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده وآزمون دوربین- واتسون بین دو متغير تغییرات سودآتی و سودهرسهم PAGEREF _Toc279563575 \h 109جدول شماره (8-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563576 \h 110جدول شماره (9-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563577 \h 110جدول شماره (10-4) : ارزش آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون PAGEREF _Toc279563578 \h 111جدول شماره (11-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغييرات سودآتی و تغییرات سود هر سهم PAGEREF _Toc279563579 \h 112جدول شماره (12-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563580 \h 113جدول شماره (13-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563581 \h 113جدول شماره (14-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون PAGEREF _Toc279563582 \h 114جدول شماره (15-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغییرات سود تقسیمی و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که قابليت پیش بینی جریان های نقدی بالاتری دارند. PAGEREF _Toc279563583 \h 115جدول شماره (16-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563584 \h 116جدول شماره (17-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563585 \h 117جدول شماره (19-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغییرات سود تقسیمی و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که قابليت پیش بینی جریان های نقدی پایین تری دارند. PAGEREF _Toc279563586 \h 118جدول شماره (20-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563587 \h 119جدول شماره (21-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563588 \h 120جدول شماره (23-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغییرات سود تقسیمی و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که نسبت ارزش بازار به دفتری بالایی دارند. PAGEREF _Toc279563589 \h 121جدول شماره (24-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563590 \h 122جدول شماره (25-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563591 \h 123جدول شماره (27-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغییرات سود تقسیمی و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که نسبت ارزش بازار به دفتری پایینی دارند. PAGEREF _Toc279563592 \h 124جدول شماره (28-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563593 \h 125جدول شماره (29-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563594 \h 126جدول شماره (31-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغییرات سود تقسیمی و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که بازده حقوق صاحبان بالاتری دارند PAGEREF _Toc279563595 \h 127جدول شماره (32-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563596 \h 128جدول شماره (33-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563597 \h 129جدول شماره (35-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغییرات سود تقسیمی و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که بازده حقوق صاحبان سهام پایینی دارند. PAGEREF _Toc279563598 \h 130جدول شماره (36-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563599 \h 131جدول شماره (37-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563600 \h 131جدول شماره (39-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که قابليت پیش بینی جریان های نقدی بالاتری دارند. PAGEREF _Toc279563601 \h 133جدول شماره (40-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563602 \h 134جدول شماره (41-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563603 \h 134جدول شماره (43-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که قابليت پیش بینی جریان های نقدی پایین تری دارند. PAGEREF _Toc279563604 \h 136جدول شماره (44-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563605 \h 137جدول شماره (45-4) : ضرایب معادله رگرسیون () PAGEREF _Toc279563606 \h 137جدول شماره (46-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که نسبت ارزش بازار به دفتری بالایی دارند. PAGEREF _Toc279563607 \h 139جدول شماره (47-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563608 \h 140جدول شماره (48-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563609 \h 140جدول شماره (50-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که نسبت ارزش بازار به دفتری پایینی دارند. PAGEREF _Toc279563610 \h 142جدول شماره (51-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563611 \h 143جدول شماره (52-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563612 \h 143جدول شماره (54-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که بازده حقوق صاحبان سهام بالاتری دارند. PAGEREF _Toc279563613 \h 145جدول شماره (55-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563614 \h 146جدول شماره (56-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563615 \h 146جدول شماره (58-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که بازده حقوق صاحبان سهام پایینی دارند. PAGEREF _Toc279563616 \h 147جدول شماره (59-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563617 \h 148جدول شماره (60-4) : ضرایب معادله رگرسیون PAGEREF _Toc279563618 \h 149جدول شماره (62-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغييرات سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که قابليت پیش بینی جریان های نقدی بالاتری دارند. PAGEREF _Toc279563619 \h 150جدول شماره (63-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563620 \h 151جدول شماره (64-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563621 \h 152جدول شماره (66-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغييرات سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که پیش بینی جریان های نقدی پایین تری دارند. PAGEREF _Toc279563622 \h 153جدول شماره (67-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563623 \h 154جدول شماره (68-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563624 \h 155جدول شماره (70-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغييرات سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که نسبت ارزش بازار به دفتری بالایی دارند. PAGEREF _Toc279563625 \h 156جدول شماره (71-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563626 \h 157جدول شماره (72-4) : ضرایب معادله رگرسیون PAGEREF _Toc279563627 \h 158جدول شماره (74-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغييرات سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که نسبت ارزش بازار به دفتری پایینی دارند. PAGEREF _Toc279563628 \h 159جدول شماره (75-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563629 \h 160جدول شماره (76-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563630 \h 161جدول شماره (78-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغييرات سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که بازده حقوق صاحبان سهام بالاتری دارند. PAGEREF _Toc279563631 \h 162جدول شماره (79-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563632 \h 163جدول شماره (80-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563633 \h 164جدول شماره (82-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین دو متغیر تغييرات سود هر سهم و تغییرات سود آتی در شرکت هایی که بازده حقوق صاحبان سهام پایینی دارند. PAGEREF _Toc279563634 \h 165جدول شماره (83-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563635 \h 166جدول شماره (84-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563636 \h 166جدول شماره (86-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین سه متغیرمستقل تغييرات سود تقسيمي ،سودهر سهم،تغييرات سود هر سهم و تغییرات سود آتی به طور كلي PAGEREF _Toc279563637 \h 168جدول شماره (87-4) : تحلیل واریانس رگرسیون (ANOVA) PAGEREF _Toc279563638 \h 168جدول 88-4. خلاصه يافته هاي رگرسيون چند گانه(متغيرهاي اصلي) به روش Enter PAGEREF _Toc279563639 \h 168جدول شماره (89-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین، ضریب تعیین تعديل شده و آزمون دوربین- واتسون بین سه متغیرمستقل تغييرات سود تقسيمي ،سودهر سهم،تغييرات سود هر سهم و سه متغير مجازي قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي،نسبت ارزش بازار به دفتري ، بازده حقوق صاحبان سهام با تغییرات سود آتی به طور كلي PAGEREF _Toc279563640 \h 169جدول شماره (90-4) : ضرایب معادله رگرسیون (Coefficients) PAGEREF _Toc279563641 \h 170جدول 91-4. خلاصه يافته هاي رگرسيون چند گانه(متغيرهاي اصلي و مجازي) به روش Enter PAGEREF _Toc279563642 \h 170جدول 92-4. خلاصه یافته های حاصل از بررسی 12 فرضیه مورد نظر در رگرسیون متغیره PAGEREF _Toc279563643 \h 172جدول93- 4. برازش رگرسيون چند گانه و تفكيكي از كليه متغير هاي تحقيق PAGEREF _Toc279563644 \h 174
TOC \f \h \z \t “Heading 3,نمودار,تيتر” \c نمودار 1-2 نحوه محاسبه استهلاک در اقتصاد و حسابداری PAGEREF _Toc279562876 \h 24نمودار 2-2 ـ عايدات ، سرمايه گذاري و منابع مالي جديد PAGEREF _Toc279562877 \h 61نمودار (3-2 ) درصد نرخ تنزیل به نسبت سود باقیمانده PAGEREF _Toc279562878 \h 65
چكيده:هدف این پژوهش بررسی روابط بین تغییرات سود تقسیمی، سود هر سهم و تغییرات سود هر سهم با تغییرات سود آتی است.در این تحقيق اطلاعات مربوط به ترازنامه،سودوزیان و گردش وجوه نقد 100 شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران برای سال های مالی 1380 الی 1385 مورد استفاده قرار گرفته است.برای مشخص شدن روابط ، 12 فرضیه طرح و برای آزمون آنها ازآزمون همبستگی و رگرسیون استفاده گردید.فرضیه ها بر اساس میزان همبستگی روابط بین تغییرات سود تقسیمی، سود هر سهم و تغییرات سود هر سهم با تغییرات سود آتی برای شركت هايي كه قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي ، نسبت ارزش بازار به دفتري و بازده حقوق صاحبان سهام مختلفي دارند ،طرح گردید.نتایج تحقیق نشان می دهد که بین تغییرات سود تقسیمی ، سود هرسهم وتغییرات سود هر سهم برای شرکت هایی که ارزش بازار به دفتری بالاتر ، بازده حقوق صاحبان سهام بالاتر و همچنين قابلیت پیش بینی جریان نقدی پايين تري دارند، رابطه قوی تری با تغییرات سود آتی وجود دارد. كه از بين متغيرهاي اصلي سود هر سهم و از ميان متغيرهاي مجازي ارزش بازار به دفتري اثر بهتري بر تغييرات سود آتي دارد.همچنين مقدار ضريب هم بستگي (R) از 0.490 براي سه متغير اصلي به 0.621 براي مجموع متغيرهاي اصلي و مجازي افزايش يافت ، كه اين نشان دهنده مناسب بودن انتخاب متغيرهاي مجازي مذكور مي باشد.
واژه های کلیدی: تغییرات سود تقسیمی، تغییرات سود هر سهم ، تغييرات سود آتي، ارزش بازار به دفتری، بازده حقوق صاحبان سهام.
مقدمه:با توجه به اينكه اقتصاد ایران دارای نوسانات شدید می باشد و سرمایه ها عمدتاَ بسوی سفته بازی سوق داده می شوند لذا بوجود آوردن شرایطی که سرمایه گذاران از میان گزینه های مختلف سرمایه گذاری ، سرمایه گذاری بر روی اوراق بهادار و سهام شرکت ها را برگزینند ، دارای اهمیتی خاص می باشد. به عبارت دیگر با شناخت بهتر عوامل موثر بر عرضه و تقاضای سهام، در بورس اوراق بهادار،که منجر به شفاف سازی بیشتر بورس می گردد، موجبات انتقال سرمایه، از فعالیت های غیرمولد به سمت فعالیت های تولیدی مولد و ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی فراهم خواهد شد.تئوري علامت دهي سود سهام براين اساس استوار است كه مديريت يك شركت در مورد چشم انداز آينده شركت نسبت به سهامداران شركت از اطلاعات بيشتري برخورداراست.بر اساس اين تئوري اگر شركت سود سهام بيشتري نسبت به آنچه توسط بازار پيش بيني شده است اظهار كند،اين موضوع ممكن است نشانه اين باشد كه چشم انداز مالي آينده شركت روشن تر از وضعيت مورد انتظار آن است. اگر مديران يك شركت تئوري علامت دهي را باور داشته باشند ، هميشه در مورد پيام قابل استنتاج از تصميم تقسيم سودشان كه به سرمايه گذاران مي رسد بسيار محتاط خواهد بود.حتي اگر شركت برخي فرصت هاي سرمايه گذاري جذاب داشته باشد كه ملزم به نگهداري سود براي تامين مالي آن باشد،مديريت ممكن است اگر قبول اين فرصت ها منجر به جلوگيري از پرداخت سود سهام مورد انتظار سرمايه گذاران و ارسال پيام نامساعد به بازار باشد ،از آن ها صرف نظر كند.بنابراين به نظر مي رسد اگر شركتي تصميمي در زمينه تقسيم سود اتخاذ كند،آن دسته از سرمايه گذاران كه سليقه آنها هماهنگ با سياست تقسيم سود شركت است و آن دسته از سرمايه گذاران كه اين سياست را به عنوان يك خبر خوب تلقي مي كنند ، اقدام به خريد سهام مي كنند و تا زماني كه اين سياست تغيير نكند ، سهامدار شركت باقي خواهند ماند. در واقع اعلام سود سهام حاوي اطلاعاتي در مورد چشم انداز آتي شركت است.بنابراين عكس العمل بازار در تاريخ اعلام ، آزموني براي محتواي اطلاعاتي و علامت دهي سود سهام است.اين پژوهش با توجه به فرضيه علامت دهي به دنبال بررسي و شناخت روابط بين تغییرات سود تقسیمی، سود هر سهم و تغییرات سود هر سهم با تغييرات سود آتي و با در نظر گرفتن متغيرهايي چون قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي ،ارزش بازار به دفتري و بازده حقوق صاحبان سهام مي باشد. لذا مي توان انتظار داشت كه سرمايه گذاران بازار سرمايه كشور، با شناخت بهتر اثرات تغییرات سود تقسیمی، سود هر سهم و تغییرات سود هر سهم ، در مورد سودهاي آتي صنایع مختلف ، اقدام به سرمايه گذاري در سهام شركت هايي نمايند كه كسب حداكثر بازدهي را براي آنها ميسر سازد و اين امر باعث رونق بازار سرمايه و اقتصاد كشور گردد.در این راستا نحوه عملكرد مدیرانی كه توانسته باشند علاوه بر حفظ كارائي عوامل مختلف در عملكرد شركت ، توان سودآوري شركت را نيز افزايش دهند و از طريق افزايش ارزش شركت و اجراي پروژه‌هاي داراي ارزش فعلي خالص مثبت، بر ثروت سهامداران بیافزایند حایز اهمیت است.
فصل اولكليّات تحقیق
1-1 مقدمه وظيفه بورس اوراق بهادار، ايجاد بازاري منظم و دائمي براي خريد و فروش انواع اوراق بهادار است كه از آن طريق جذب سرمايه‌هاي مردمي توسط شركت ها، امكان‌پذير باشد. اين وظيفه وقتي به نحو صحيح انجام مي‌شود كه بازار به شكل يك بازار رقابت كامل عمل كرده و از درجه تخصصي بالايي برخوردار باشد. يكي از ويژگي هاي اساسي رقابت كامل، در دسترس بودن اطلاعات كامل به صورت رايگان و به سرعت و سهولت است. اگر قرار باشد مردم به ميل خود سرمايه‌گذاري كنند بايد اطلاعات مربوط به طور كامل و شفاف در اختيار مردم قرار داده شود. بورس بايد حائز شرايطي باشد كه در هر لحظه بتواند اطلاعات را بطور دقيق منتشر كرده و با تفسير آن در ويژگي هاي مورد نظر سرمايه‌گذاران، در هر لحظه ارزيابي صحيح از وضع و عملكرد اقتصادي شركت ها و همچنين قيمت سهام آنها ارائه دهد. قانون، مقررات و ضوابط بورس نيز بايد براي تامين امنيت فعاليت در اين بازار و حفاظت از منافع سرمايه‌گذاري عمل كند. از عمده‌ترين استفاده‌كنندگان اطلاعات شركت‌هاي سهامي در بورس، سرمايه‌گذاران بالقوه در سهام شركت‌ها هستند. اين گروه معمولا اطلاعات مورد نظر خود را از طريق بورس بدست مي‌آورند. بنابراين سهامداران و سرمايه‌گذاران از بازار سرمايه اين انتظار را دارند كه صحت اطلاعات واصله توسط شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس را مورد تاييد قرار دهد تا آن‌ها به مزاياي خريد و نگهداري و فروش سهام خود نائل شوند. سهامداران و سرمايه‌گذاران براي ارزيابي شركتها از فاكتورهاي مختلفي استفاده مي‌نمايند كه از آن جمله، سود هر سهم EPS و سود تقسيمي DPS مي‌باشد كه تغييرات آنها مي‌تواند اطلاعاتي درباره وضعيت و عملكرد شركت در حال و آينده بدهد. بازار سرمايه هم مانند ديگر بازارها شامل تعدادی خريدار و فروشنده است كه رقابت بين فروشندگان باعث افزايش كارائي عملكرد شركت ها مي‌شود و نشانه اين كارائي شركت، در استفاده بهينه از سرمايه فراهم شده، افزايش سود و سودآوري آن شركت منعکس خواهد شد.
سود تقسيمي و سود هر سهم مي‌توانند بعنوان عواملي براي كنترل و ارزيابي عملكرد مديريت شركت توسط سهامداران باشند.
عملكرد مديري مطلوب و مورد پسند سهامداران است كه توانسته باشد علاوه بر حفظ كارائي عوامل مختلف در عملكرد شركت ، توان سودآوري شركت را نيز افزايش داده باشد و از طريق افزايش ارزش شركت و اجراي پروژه‌هاي داراي ارزش فعلي خالص مثبت، بر ثروت سهامداران افزوده باشد. همچنين رابطه بين سود تقسيمي و سود هر سهم نشان‌دهنده سياست تقسيم سود شركت است . سياست تقسيم سود مي‌تواند باعث جذب سهامداران جديدي براي شركت شوداین سوال که آیا تغییرات سود تقسیمی اطلاعاتی را درباره تغييرات سودهاي آتی شرکت ها در بر دارد؟ موضوعی است که توجه زیادی را در تحقیقات، به خود جلب نموده است و به عنوان آزمونی از فرضیه علامت دهی سود تقسیمی نگریسته می شود.فرضیه علامت دهی سود تقسیمی بیانگر این موضوع است که تغییرات سود تقسیمی با خود اطلاعاتی را درباره سود آوری آتی شرکت در بر دارد. به طوری که مدیران شرکت ها به منظور انتقال چشم انداز روشن سود آوری و جریان های نقدی مثبت تر اقـدام به افزایش سود تقسیمی می نمایند. در این تحقیق فرضیه علامت دهی سود تقسیمی با در نظر گرفتن آثار متغیرهایی نظیر قابلیت پیش بینی جریان های نقدی،نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری و بازده حقوق صاحبان سهام بررسی و آزمون شده است.
در فصل اول پس از بیان مسئله ، اهميت و ضرورت موضوع تحقيق و اهداف تحقيق را بيان نموده و سپس چارچوب نظري ، مدل تحليلي و فرضيه تحقيق را ارائه مي نمائيم.
2-1 بيان مسئله:
سود سهام بازده اي است كه سهامداران عادي در قبال سرمايه گذاری كه در شركت انجام داده اند از شركت دريافت مي كنند . هر شركتی كه در دوره جاري سود سهام پرداخت نكـند این عمل شرکت بدان معنی است که، سود را دوباره در شركت سرمايه گذاري مي كند تا ايجاد منفعت كند و به اين ترتیب توانائي شركت را جهت پرداخت سود سهام در آينده افزايش دهد.
با توجه به فرضيه محتواي اطلاعاتي يا علامت دهي، آغاز پرداخت سود سهام توسط يك شركت و يا افزايش قابل توجه سود سهام توسط شركت، مي تواند پيام هاي متفاوتي از ديد سهامداران مختلف داشته باشد. پرداخت سود كم باعث كاهش عدم اطمينان سرمايه گذاران نسبت به دريافت بازده سرمايه شان مي شود و همان طور كه در فرضيه علامت دهي عنوان شد افزايش سود سهام از ديد سرمايه گذاران نشانه توانايي سود آوري آتي شركت بوده و به عنوان يك خبر خوب مبني بر روشن بودن افق آينده شركت از ديد مديريت تفسير مي شود. از طرفي برخي سرمايه گذاران ممكن است افزايش سود سهام را نشانه در دست نبودن فرصت هاي سرمايه گذاري و رشد و توسعه و يا عدم استفاده شركت از اين فرصت ها دانسته و در نتيجه افزايش سود سهام از ديد آنها علامت مثبتي نيست. اين دسته احتمالاً به فروش سهام اين شركت ها اقدام خواهند كرد. به عبارتي نوع تصميم شركت در توزيع سود و يا توزيع نكردن آن مي تواند در حجم معاملات سهام شركت و ساختارسهامداران آن مؤثر باشد. احتمال ديگري نيز وجود دارد و آن اين كه سرمايه گذاران نسبت به سود سهام بي تفاوت باشند و به خصوص با توجه به هزينه معاملات ، نسبت به آن عكس العملي نشان ندهند.(خوش طينت و حاجيان ، 1387 ،ص 5-4)
اين موضوع كه آيا تغييرات سـود تقسيمي حاوي اطلاعـاتي در رابطه با سود هاي آتـي مي باشد،يكي ازسوالاتي است كه توجه پژوهشگران بسياري را به خود جلب نموده است. و به عنوان آزموني از فرضيه اطلاع دهي سود تقسيمي مطرح شده است. در رابطه با اعتبار تجربي فرضيه علامت دهي سود تقسيمي يك نوع عدم توافق جمعي وجود دارد. به گونه ای كه گروهي از پژوهشگران اعتقاد به وجود يك رابطه مثبت و مهم مابين تغييرات سود تقسيمي و سود هاي آتي داشته و گروهي ديگراعتقاد به عدم وجود رابطه دارند .
يكي از فرضيات مهم حسابداري كه در دهه هاي اخير توجه زيادي را به خود جلب نموده است، فرضيه علامت دهي سود تقسيمي مي باشد. طي ساليان متمادي پژوهشگران مختلفي فرضيه علامت دهي را، كه بيانگر وجود يك رابطه مابين اعلام و پرداخت سود و پيش بيني سود هاي آتي است،را با در نظر گرفتن متغيرهاي مختلفي همچون قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي،نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري ، و بازده هاي گذشته مورد بررسي و كنكاش قرار داده اند.
قابليت پيش بيني جريانهاي نقدي يكي از عوامل تعيين كننده كيفيت سود است، موضوعي كه در سال هاي اخير توجه زيادي را به خود جلب نموده است . يكي از مواردی كه در بيانيه مفهومي هيئت استانداردهاي حسابداري مالي به عنوان اهداف زيربنايي گزارشكري مالي مطرح شده، توانايي پيش بيني سود با توجه به جريان هاي نقدي آتي مي باشد.نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري ، متغيري كه از آن به طور وسيع در حسابداري و علوم مالي به منظور ثبت درك بازار از فرصت هاي رشد آتي استفاده مي شود نيز بر فرضيه علامت دهي سود تقسيمي تاثير گذار است.
بازده حقوق صاحبان سهام،يكي از متغيرهایي كه به طور وسيعي توسط سهامداران جهت انجام سرمايه گذاري ها استفاده مي شود نيز بر فرضيه علامت دهي سود تقسيمي تاثير گذار است.در اكثر تحقيقاتي كه تاكنون انجام شده است، ارتباط مابين جنبه اي از كيفيت سود و رفتار پرداخت سود تقسيمي و آثار اطلاعيه ها رامورد بررسي قرار داده اند. در حالي كه هدف ما در اين تحقيق پاسخ به سوالات زیر است:
1) آيا بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي رابطه وجود دارد؟
1-1) آيا رابطه بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي مختلفي دارند ، متفاوت است؟
2-1) آيا رابطه بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري مختلفي دارند ، متفاوت است؟
3-1) آيا رابطه بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه بازده حقوق صاحبان سهام مختلفي دارند ، متفاوت است؟
2) آيا بين سود هرسهم و تغييرات سود آتي رابطه وجود دارد؟
1-2) آيا رابطه بين سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي مختلفي دارند ، متفاوت است؟
2-2) آيا رابطه بين سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري مختلفي دارند ، متفاوت است؟
3-2) آيا رابطه بين سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه بازده حقوق صاحبان سهام مختلفي دارند ، متفاوت است؟
3) آيا بين تغييرات سود هرسهم و تغييرات سود آتي رابطه وجود دارد؟
1-3) آيا رابطه بين تغييرات سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي مختلفي دارند ، متفاوت است؟
2-3) آيا رابطه بين تغييرات سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري مختلفي دارند ، متفاوت است؟
3-3) آيا رابطه بين تغييرات سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه بازده حقوق صاحبان سهام مختلفي دارند ، متفاوت است؟
3-1 اهمیت و ضرورت موضوع تحقيق:بورس اوراق بهادار از عمده ترين منابع تجهيز و تخصيص بهينه سرمايه مي باشد.و وظیفه آن فراهم نمودن بازاری برای خرید و فروش انواع سهام و اوراق بهادار است، چنانچه بخواهيم از اين بازار استفاده موثر داشته باشيم، بايد روابط موجود در آن را به خوبي بشناسيم. (برهاني ،1387،ص 5)از عمده ترین استفاده کنندگان صورتهای مالی شرکت های سهامی پذیرفته شده در بورس سرمایه گذاران بالقوه می باشند. هدف سرمايه گذاران بالقوه كسب حداکثر بازده از سرمايه گذاري خود مي باشد،و در راستای برآوردن این هدف نیاز به اطلاعاتی به شرح زیر دارند:
1) میزان سود سهامی که در آینده دریافت خواهند کرد، به چه میزان، کی، و به چه نحوی خواهد بود، به عبارت دیگر سود سهام مذکور در چه تاریخی به چه مبلغی و به صورت نقدی یا غیر نقدی پرداخت خواهد شد؟
2) در زمان فروش سهام خریداری شده،عواید حاصل از فروش آن چقدر خواهد بود؟
يكي از عوامل مهم و تاثير گذار در مورد تصميمات سرمايه گذاري، سود تقسيمي و واكنش سرمايه گذاران در برابر اين پديده مي باشد به همين دليل هدف ما در اين تحقيق فراهم آوردن شواهد تازه اي در مورد رابطه بین تغييرات سود تقسيمي،سود هرسهم،تغييرات سود هر سهم و تغييرات سود آتی شرکت ها بوسيله ارائه يك رويكرد جديد جهت آزمون فرضيه ها مي باشد.
در اهميت و ضرورت اين تحقيق بايد گفت كه در کشور ایران با توجه به اینکه دارای اقتصاد متعادلی نمی باشد، سرمایه ها عمدتاَ بسوی سفته بازی سوق داده می شوند ، بوجود آوردن شرایطی که سرمایه گذاران از میان گزینه های مختلف سرمایه گذاری ، سرمایه گذاری بر روی اوراق بهادار و سهام شرکتها را برگزینند ، دارای اهمیت خاص می باشد. به عبارت دیگر با شناخت بهتر عوامل موثر بر عرضه و تقاضای سهام، در بورس اوراق بهادار،که منجر به شفاف سازی بیشتر بورس می گردد، موجبات انتقال سرمایه، از فعالیتهای غیرمولد بسمت فعالیت های تولیدی مولد و ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی فراهم خواهد شد.
و همچنين مي توان انتظار داشت كه سرمايه گذاران بازار سرمايه كشور با شناخت بهتر از اثرات سود تقسيمي در مورد سودهاي آتي به سرمايه گذاري در سهامي بپردازند كه كسب حداكثر بازدهي را براي ايشان ميسر سازد و اين امر باعث رونق بازار سرمايه و اقتصاد كشور گردد.

4-1 اهداف تحقيق
هدف كلي: هدف ما در اين تحقيق فراهم آوردن شواهد تازه اي در رابطه با فرضيه علامت دهي سود تقسيمي بوسيله ارائه يك رويكرد جديد جهت آزمون فرضيه مي باشد.
هدف ويژه: هدف پژوهش حاضر بررسي و شناخت عوامل مرتبط با تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي است. با اجراي اين پژوهش مي توان انتظار داشت كه سرمايه گذاران، مديران مالي و دست اندركاران بازار سرمايه كشور با شناخت بهتر عوامل مرتبط با تغييرات سود و با اعمال سياست هاي مناسب و مؤثر باعث رونق بازار سرمايه گردند.
5-1 چارچوب نظري تحقيقبر مبنای فرضيه علامــــت دهي سودتقسيمي، مقدار سود تقسیمی از ديد سهامداران به معاني مختلفي تفسير مي شود. چنانچه سود سهام بيش از ميزان مورد انتظار سهامداران باشد سهامداران آن را نشانه پيش بيني بهتر سود و افق آينده روشن مي دانند .در حالي كه،كاهش سود سهام را نشانه پيش بيني ضعيف مديران شركت تلقي ميكنند.
اين موضوع كه آيا تغييرات سـود تقسيمي حاوي اطلاعـاتي در رابطه با سود هاي آتـي مي باشد،يكي ازسوالاتي است كه توجه پژوهش گران بسياري را به خود جلب نموده است.
فرضيه علامــــت دهي سودتقسيمي،دارای دو مفهوم کلیدی، در مدل خود می باشد:
نخست آنکه: فرض می شود که متعاقب تغییرات سود تقسیمی می توان یک تغییر هم راستا در قیمت بازار سهام انتظار داشت، بطوری که اگر تغییرات در سود تقسیمی بصورت افزایش سود تقسیمی باشد این امر حامل خبر خوبی می باشد،و برعکس. و این امر از آنجا ناشی می شود که یک بازار شفاف می بایست اطلاعات جدید را در یابد و بر مبنای آن ارزش شرکت را تعدیل نماید.ثانیاً:بر مبنای پیش بینی مدل این فرضیه، یک رابطه مثبت میان تغییرات سود تقسیمی و عملکرد شرکت وجود دارد.
بسیاری از تحقیقات تجربی، بر روی مفهوم اول فرضيه علامــــت دهي سودتقسيمي تمرکز کرده اند، یعنی آزمون عملکرد کوتاه مدت قیمت سهام، که فراهم کننده شواهد مهمی برای فرضیه علامت دهی سود تقسیمی است. تعداد زیادی از این تحقیقات بیانگر واکنش مثبت قیمت سهام نسبت به تغییرات افزایشی سود تقسیمی، و همچنین واکنش منفی قویتر نسبت به تغییرات کاهشی سود تقسیمی است.
در این تحقیق تمرکز ما بیشتر بر روی بخش دوم فرضيه علامـت دهي سودتقسيمي است،که بیان می دارد که شرکت های با سود تقسیمی افزایشی، به سودهاي بيشتري در دوره های بعد دست می یابند.
جدول شماره (1-1) تحقیقات متعدّدی را که در زمینه سود و سودتقسيمي صورت گرفته در خود جای داده و چارچوب نظری تحقیق بر گرفته شده از این تحقیقات می باشد.
جدول (1- 1) تحقیقات انجام شدهسال محقق/ محققان متغیرهای مورد مطالعه یافته های پژوهش
2006 ساوو،ساوا و وبر،مارتین سود تقسيمي –
واكنش بازار عکس العمل بازار به تغییرات سود تقسیمی، اثر مهمی در اعمال تغییرات یا ثبات سود تقسیمی دارد؛ که با توجه به مدل تقارن اطلاعاتی، افزایش سود تقسیمی در راستای انتقال بخشی از اطلاعات محرمانه شرکت، به بازار صورت می گیرد(ساوو و همکاران،2006)
2006 ساوو،ساوا سود تقسيمي
عملكرد قيمت سهام نمي توان شواهدي دال بر بهبود عملكرد شركت پس از تغييرات افزايشي سود ارائه نمود.(ساوو،ساوا،2006)
2006 چون – چيا چانگ، پراوین کومار، کي سیوا را ماکریشنان تغييرات سود تقسيمي

تغييرات سود آتي ارتباط مهمتری مابین تغییرات سود تقسیمی جاری و سود های آتی برای شرکت هایی که از قابلیت پیش بینی جریان های نقدی ،نسبت ارزش بازار به دفتر ی و بازده گذشته حقوق صاحبان سهام پایین برخوردار بودند، نسبت به شرکت هایی که از قابلیت پیش بینی جریان های نقدی، نسبت ارزش بازار به دفتری، و بازده گذشته حقوق صاحبان سهام بالا برخوردار بودند یافتند(چانگ و همکاران ،2006)
2007 مایکل هانلون، جیمز میر و تری شولین سود تقسيمي –
سودهاي آتي در شركت هاي پرداخت كننده سود بين سود سال آتي و بازده سهام رابطه مستقيم بزرگتري در مقايسه با شركت هايي كه سود پرداخت نمي كنند وجود دارد.(هانلون و همکاران،2006)
ادامه جدول شماره (1- 1)
سال محقق / محققان متغیرهای مورد مطالعه یافته های پژوهش
1387 سيد محمد برهاني سود تقسيمي

سودهاي آتي 1. در شركت هاي پرداخت كننده سود بين سود سال آتي و بازده سهام رابطه مستقيم بزرگتري در مقايسه با شركت هايي كه سود پرداخت نمي كنند وجود دارد.
2. در شركت هايي كه سود بيشتري پرداخت مي كنند بين سود سال آتي و بازده سهام رابطه مستقيم بزرگتري در مقايسه با شركت هايي كه سود كمتری مي پردازند وجود دارد.(برهانی ، 1387، پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه علامه طباطبایی)1
1388 سيدحسين علوي طبري كيفيت سود

سود تقسيمي هيچ كدام از چهار معيار كيفيت سود با تغييرات سود تقسيمي رابطه معنادار ندارند.( علوي طبري، 1388)2
1388
محسن سیاح رزیانی
كيفيت سود

توزيع سود نقدي نتایج تحقیق نشان میدهد در صورت سنجش کیفیت سود بر مبنای تغییر در اقلام تعهدی اختیاری، ارتباط معکوس و معنادار ضعیفی میان کیفیت سود و پرداخت مبالغ بیشتر سود نقدی وجود دارد. همچنین در صورتی که کیفیت سود بر مبنای نزدیکی سود به جریانهای نقدی عملیاتی سنجیده شود، ارتباط مثبت و معنادار نسبتاً قوی میان کیفیت سود و احتمال افزایش سود نقدی مشاهده میشود.( سیاح رزیانی ، 1388،پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه مرودشت)3
1389 عبدالرضا شاملو تغييرات سود عملياتي ، بازده دارايي و درصد تغييرات سود تقسيمي– عملكرد آتي وجود رابطه بين عملكرد آتي با تغييرات سود عملياتي ،بازده دارايي ها و درصد تغييرات سود تقسيمي (شاملو ، 1389،پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه علوم و تحقیقات)4
6-1 مدل تحقيق و شيوه اندازه گيري متغيرها
دراين تحقيق به منظور آزمون فرضيه ها از مدل رگرسيونی به شرح ذیل استفاده مي كنيم :

(چانگ و همکاران ،2006،ص 17)
كه در اين فرمول:
برابر است با سود سال t
برابر است با ميانگين سود در سالهاي t +1و t +2
برابر است با ارزش دفتري حقوق صاحبان سهام در ابتداي سال t
برابر است با تغييرات سود تقسيمي سال t نسبت به سال t-1
برابر است با یک ضریب ثابت که در صورت تغییر سود تقسیمی عدد 1 و در صورت عدم تغییر سود تقسیمی عدد صفر می گیرد.
متغییر های مستقل:
الف) تغییر سودتقسیمی:
برابر است با یک ضریب ثابت که در صورت تغییر سود تقسیمی عدد 1 و در صورت عدم تغییر سود تقسیمی عدد صفر می گیرد.
ب)تغییرات سود تقسیمی استاندارد شده:
برابر است با تغييرات سود تقسيمي سال t نسبت به سال t-1
برابر است با ارزش دفتري حقوق صاحبان سهام در ابتداي سال t
ج) سود هرسهم استاندارد شده :
برابر است با سود سال t
برابر است با ارزش دفتري حقوق صاحبان سهام در ابتداي سال t
د) تغییرات سود هر سهم استاندارد شده :
برابر است با سود سال t
برابر است با سود سال t-1
برابر است با تغییر سود سال t نسبت به سال t-1
برابر است با ارزش دفتري حقوق صاحبان سهام در ابتداي سال t
متغییر وابسته :
تغییرات سودهای آتی استاندارد شده :
برابر است با سود سال t
برابر است با ميانگين سود در سالهاي t +1و t +2
برابر است با ارزش دفتري حقوق صاحبان سهام در ابتداي سال t
این معادلات در شرکت هایی که قابلیت پیش بینی جریان های نقدی ، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری و بازده حقوق صاحبان سهام بالا و پایین دارند ، بررسی می گردد.
متغییرهای کنترل(مجازی) :
الف) قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي:
منـظور از جريان هاي نقدي ،جريان هاي نقدي عملـياتي مي‌باشد كه به منظور پيش بيني جريان هاي نقدي عملياتي سال بعد ما از جريان هاي نقدي سال جاري و اجزاي تعهدي سود استفاده مي كنيم.
برآورد قابلیت پیش بینی جریان های نقدی:
ما به منظور برآورد قابلیت پیش بینی جریان های نقدی، مدل مطرح شده به وسیله (بريتچ وهمکاران،2001 (را که جریان های نقدی عملیاتی دوره بعد را با استفاده از جریان های نقدی دوره جاری و اقلام تعهدی سود تخمین می زد به شرح زیر استفاده کردیم:
که :
جریان خالص ورود و خروج وجه نقد ناشی از فعالیت های عملیاتی برای شرکت iدر سال t
تغییر در حساب های دریافتنی سال tنسبت به سال t-1
تغییر در حساب موجودی کالای سال tنسبت به سال t-1
تغییر در حساب های پرداختنی و هزینه های پرداختنی سال tنسبت به سال t-1
هزینه استهلاک دارایی مشهود شرکت iدر سال t
هزینه استهلاک دارایی نامشهود شرکت iدر سال t
سایر اقلامی (به غیر از اقلام فوق)که در صورت تطبیق سود عملیاتی با جریان نقد ناشی از فعالیت های عملیاتی ارائه شده است.
محدوده خطا که میانگین آن صفر و واریانس آن ثابت فرض می شود.
ب) نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري:
نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري از تقسيم ارزش بازار هر سهم به ارزش دفتر ي هر سهم شركت در پايان سال به دست مي آيد.
ج)بازده حقوق صاحبان سهام:
بازده حقوق صاحبان سهام از تقسیم سود بعد از مالیات به حقوق صاحبان سهام بدست می آید.
7-1 فرضيه‏هاي تحقیق:براي پاسخ به سوال هاي تحقيق فرضيه هاي زير تدوين گرديد:
فرضيه اصلي 1 : بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي رابطه وجود دارد.
فرضيه فرعي 1 – 1 : رابطه بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه فرعي 2 – 1: رابطه بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه فرعي 3- 1 : رابطه بين تغييرات سود تقسيمي و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه بازده حقوق صاحبان سهام مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه اصلي 2 : بين سود هر سهم و تغييرات سود آتي رابطه وجود دارد.
فرضيه فرعي 1 – 2 : رابطه بین سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه فرعي 2 – 2: رابطه بين سود هر سهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه فرعي 3- 2 : رابطه بين سود هر سهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه بازده حقوق صاحبان سهام مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه اصلي 3 : بين تغییرات سود هر سهم و تغييرات سود آتي رابطه وجود دارد.
فرضيه فرعي 1 – 3 : رابطه بين تغییرات سود هرسهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه فرعي 2 – 3: رابطه بين تغییرات سود هر سهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري مختلفي دارند، متفاوت است.
فرضيه فرعي 3- 3 : رابطه بين تغییرات سود هر سهم و تغييرات سود آتي در شركت هايي كه بازده حقوق صاحبان سهام مختلفي دارند، متفاوت است.
8-1 تعريف واژه هاي و اصطلاحات
بورس اوراق بهادار: بورس اوراق بهادار، به معنی یک بازار رسمی و متشکل سرمایه است که در آن انواع اوراق بهادار مانند سهام و اوراق قرضه، تحت ضوابط و مقررات خاصی مورد دادوستد قرار می گیرد (دوانی،1383،ص153) 1.
سود (عايدي)هرسهم:نسبتي است كه سود دوره اي شركت سهامي را بر اساس هر سهم مالكان اصلي يعني سهم عادي بيان مي كند.عايدي هرسهم از طريق تقسيم سود خالص بر تعدادسهام در تاريخ ترازنامه محاسبه مي شود. اين نسبت تنها نسبتي است كه ارائه آن در گزارش هاي مالي الزامي است (نوروش و همكاران ،1386،ص 39)2.
تغييرات سود هر سهم : تغييرات سود هر سهم از تفاضل سود هر سهم سال tو t-1به دست مي آيد.
سود تقسيمي: سودي است كه درمجمع عمومی ساليانه شرکت ازطرف سهامداران جهت تقسيم، پيشنهاد مي گردد. درنهايت مي توان گفت، مبلغ سود دريافت شده از شركت مي باشد. لازم به ياد آوري است كه ممكن است نسبت به مقدار سود تحقق يافته درپايان سال كمتر ويا حتي بيشتر باشد. طبق قانون تجارت ایران، شرکت ها در صورت وجود منافع مکلف به پرداخت حداقل 10 درصد از سودخالص هرسال، بین سهامداران خود می باشند.
تغييرات سود تقسيمي : تغييرات سود تقسيمي از تفاضل سود تقسيمي سال tو t-1به دست مي آيد.
جریان های نقدی عملیاتی: وجوه نقدی که از فعالیت اصلی شرکت کسب می شود.
قابليت پيش بيني جريان هاي نقدي: منـظور از جريان هاي نقدي ،جريان هاي نقدي عملـياتي مي‌باشد كه به منظور پيش بيني جريان هاي نقدي عملياتي سال بعد ما از جريان هاي نقدي سال جاري و اجزاي تعهدي سود استفاده مي كنيم.
ارزش بازار(معاملاتي)هر سهم: قيمتي كه سهام به آن معامله مي شود و بوسيله عرضه و تقاضا تعيين مي شود (تهراني،،1385،ص351)3.
ارزش دفتري هر سهم: ارزش دفتري هرسهم عادي بيانگر مبلغي است كه در صورت انحلال شركت هر سهم عادي دريافت خواهد كرد.
ارزش دفتري هر سهم =جمع حقوق صاحبان سهام / تعداد سهام عادي (همان منبع،351)4
نسبت ارزش بازار به ارزش دفتري: نسبت ارزش بازار به ارزش دفتر ي از تقسيم ارزش بازار به ارزش دفتر ي شركت در پايان سال به دست مي آيد.
بازده حقوق صاحبان سهام:
بازده حقوق صاحبان سهام = سود (پس از ماليات) / حقوق صاحبان سهام(وكيلي فرد،1389،ص86)1
فصل دوممروری بر ادبيات تحقيق

1-2- مقدمه از زمان پیدایش و خلق انسان روابط اقتصادی و مالی و در کل مبادلات نیز شكل گرفت. این روابط در ابتدا و در جوامع ابتدائی به صورت بسیار ساده وجود داشت. با گذشت زمان کم کم جوامع کوچک به وجود آمدند. هر چه این جوامع بزرگتر و پیشرفته‌تر می‌شد، روابط اقتصادی بین آنها نیز پیچیده‌تر می‌شد. این روابط در ابتدا به صورت دادوستدهای پایاپای بود، شرکت‌ها به سرعت رشد کردند و به واحدهای اقتصادی بزرگی تبدیل شدند، این امر موجب ایجاد بازارهای مالی و پولی شد و هزاران نفر از سرتاسر دنیا اقدام به سرمایه‌گذاری در این شرکت‌ها کردند. در اواخر قرن هیجدهم دامنه فعالیت شرکت‌ها از مرزهای جغرافیائی نیز فراتر رفت و در قرن بیستم شرکت‌های چندملیتی متولد شدند. با ظهور شرکت‌های بزرگ، بدلیل عدم وجود تخصص لازم، زمان لازم و نه حتی نیاز مالکان به اداره شرکت خود، اشخاصی به نام مدیران پا به عرصه اقتصاد گذاشتند که این منجر به جدایی مالکیت از مدیریت، و ایجاد تضاد منافع عظیم، بین مالکان و مدیران گردید. با توجه به قرار گرفتن منابع عظیم شرکتهای سهامی و حتی



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید