آمار تصادفات جاده‏اي
مقدمه
تصادفات جاده‏اي و ترافيكي يكي از شايعترين سوانح و حوادث است كه سالانه جان بسياري از مردم را در جهان به خطر مي‏اندازد. كشور ما، ايران از اين نظر يكي از كشورهاي داراي بيشترين موارد تصادف و مرگ و مير و ناشي از آن معرفي شده است. اين مسئله باعث افزايش هزينه‏هاي مستقيم (مانند هزينه‏هاي درماني ناشي از تصادفات و مراقبت از معلولين حادثه) و غيرمستقيم (نظير ايجاد مشكلات رواني و افسردگي در افراد خانواده، از دست دادن نيروي كار فعال بصورت دائم يا موقت) مي‏گردد. به همين جهت مركز تحقيقات محيط زيست دانشگاه علوم پزشكي تهران در سال 1382 به انجام تحقيقي در اين زمينه اقدام نمود.
 در اين مطالعه كه توسط آقاي دكتر مسعود يونسيان و آقاي علي مرادي با همكاري 220 نفر از رانندگان به اجرا درآمد، آگاهي، نگرش و عملكرد رانندگان وسايط نقليه در زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي در شهر تهران مورد بررسي قرار گرفت و نتايج حاصله مورد تحليل آماري قرار گرفت. براساس اين مطالعه آگاهي، نگرش و عملكرد مناسب در افراد مورد بررسي در زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي به ترتيب 7/67%، 4/56%، 7/47% بود. پس از حذف متغيرهاي مخدوش كننده، آگاهي، نگرش و عملكرد رانندگان در زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي از نظر آماري داراي ارتباط معني‏دار نبودند، اما ارتباط آگاهي رانندگان مورد بررسي در مورد مقررات راهنمايي و رانندگي با تحصيلات آنها، نگرش رانندگان به قوانين و مقررات با تاهل و عملكرد آنان با متغيرهاي تحصيلات، تاهل، شغل و نوع اتوميبيل از نظر آماري معني‏دار بود. اين مطالعه نشان داد كه در مجموع عملكرد رانندگان درشهر تهران در  زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي ضعيف است و با توجه به اهميت نقش عوامل انساني در وقوع سوانح و حوادث رانندگي، انجام مطالعه جهت يافتن راهكار مناسب مداخله و انجام مداخلات مقتضي ضروري مي‏نمايد.
 به عنوان مثال 5/95% از رانندگان مورد بررسي اتومبيل خود را بطور صحيح پارك نكرده بودند كه اين امر مي‏تواند بر دامنه مشكلات ترافيكي شهر تهران بيافزايد. 4/11% از رانندگان مورد بررسي اتومبيل خود را بطور صحيح پارك نكرده بودند كه اين امر مي‏تواند بر دامنه مشكلات ترافيكي شهر تهران بيافزايد. 4/11% از رانندگان اتومبيل‏هاي مورد بررسي كمربند ايمني بسته بودند و 2/13% اتومبيل‏ها جلوبندي مناسب نداشتند و در 1/54% موارد گردش صحيح حين ورود به خيابان اصلي صورت نمي‏گرفت
رابطه زنان بدحجاب و آمار تصادفات درصد بالايي از ترافيک، کندي حرکت و تصادفات در خيابانها به حضور زنان با پوششهاي زننده و جلب توجه کننده بازمي گردد.حضور زنان بدپوشش در معابر عمومي بويژه در فصل تابستان مهمترين عامل حواس پرتي و تصادف رانندگان در خيابانهاي اروپاست.
يکي از دلايل اصلي تصادفات رانندگي عدم حضور ذهن و تمرکز رانندگان است. اين حالت بيشتر اوقات توسط عوامل خارجي در راننده ايجاد مي شود. بنا بر پژوهشهاي صورت گرفته زنان بدپوشش مهمترين نقش را در اين ميان بازي مي کنند.
مجله تخصصي “موتور” با همکاري يک موسسه پژوهشي در مونيخ آلمان اقدام به يک نظرسنجي در يکي از بزرگترين شهرهاي اين کشور کرده و به نتايج قابل ملاحظه اي دست يافته است. بر اساس اين گزارش درصد بالايي از ترافيک، کندي حرکت و تصادفات در خيابانها به حضور زنان با پوششهاي زننده و جلب توجه کننده بازمي گردد. پوشش نامناسب زنان بويژه در ايام تابستان توجه رانندگان را به خود معطوف کرده و موجب بروز تصادفات و يا راه بندان در معابر مي شود. اين نظر سنجي که تنها در بين مردان به اجرا در آمده است همچنين نشان مي دهد، مردان اروپايي با ديد جنسيتي به زنان نگريسته و در وهله اول درصدد ارزيابي آنان از لحاظ جنسي هستند.
به اعتقاد کارشناسان مهمترين دليل بوجود آمدن چنين ديدگاهي در مردان نوع پوشش و بي حجابي زنان است. هر چند پيروي زنان اروپا از انواع مدها و پوشيدن لباسهاي تحريک آميز توسط آنان مي تواند به تمايل آنان براي روز بودن تعبير شود، اما اين مساله علاوه بر تغيير ديدگاهها در جامعه معضلات ديگري را نيز به بار آورده است.
اوج مساله بدپوششي زنان در ايام گرم تابستان مشاهده مي شود و اين امر با تحت تاثير قرار دادن بسياري از فاکتورهاي اجتماع از جمله سلامت اخلاقي جامعه، حتي بر عبور و مرور وسايط نقليه نيز تاثير مي گذارد.
نکته ديگري که از نظر روانشناسان قابل بررسي است، عدم وجود کنترل چشمي در مردان اروپايي است. از نظر درصد بسياري از رانندگان مردي که با تماشاي زنان بدپوشش در حين رانندگي حادثه مي آفرينند، يک نگاه کوتاه بي ضرر است.
اما آمارهاي بدست آمده در اين مورد عکس اين قضيه را ثابت مي کند. به اعتقاد روانشناسان اين ميل مردان ناشي از نوعي بيماري رواني است و شمار مردان مبتلا به چنين بيماري روز به روز در حال افزايش است.
صرفنظر از علل واقعي چنين رويدادهايي، امروز در غرب لزوم ايجاد سازوکاري که بتواند از بروز بيشتر بي اخلاقي ها و سوانح ناشي از آن جلوگيري کند، بيش از پيش احساس مي شود. اما مقابله دولتها با چنين پديده هايي بدليل به خطر افتادن آزاديهاي فردي! با محدوديتهاي بيشماري روبرو است.
آمار تصادفات رانندگي در ايران – تحليل دُرُشکه‌اي
يک نکته‌اي که جالب به نظر مي‌رسه اينه که تعداد بسيار زيادي از تصادفات توي ايران ناشي از انحراف به چپ و راست ماشينها ست٬ و رانندگان بدون توجه به اينکه آيا ماشيني از عقب (سمتِ چپ يا راست) مي‌آيد٬ بدون استفاده از راهنما٬ ناگهان مي‌پيچند. قصد دارم يکي از دلايلي که مي‌تونه عامل اين اتفاق باشه و احياناً مي‌تونه پيش‌فرضِ اون تلقي بشه رو نگاه کنم.
مکانيزم يادگيري رانندگي توي ايران بيشتر از نسلِ قبل (مثلِ بابا و عمه و دايي و غيره) بوده است. نتيجه اينه که آدمها بدون توجه به لاين بغل٬ و اينکه ماشين مي‌آيد يا نمي‌آيد مي‌پيچند٬ ولي همين آدمها وقتي پياده راه مي‌روند و مثلاً مي‌خواهند تغيير مسير بدهند٬ احتمالا به بغل خودشون يه نگاهي مي‌اندازند (شايد هم نه!). بد نيست يه نگاهي به همين آدمها يا معلمهاي رانندگي اونها در حدوداً سي يا چهل سال قبل بيندازيم. اين آقا (يا خانم) سوار يکي از وسايل نقليه مانند الاغ٬ اسب٬ قاطر٬ و يا درشکه و کالسکه بوده٬ و توي يک جاده‌ي خاکي مي‌رفته. احتمالا کسي توي لاين بغل نميرفته که تصادف نمي‌شده! (يا اصلاً لاين بغلي نبوده). ولي اگر اين بنده‌ي خدا ناگهان‌ تصميم مي‌گرفته که تغييرِِ مسير بده٬ افسارِ قاطر يا اسب خودشو مي‌کشيده! (البته به صورت ناگهاني٬ مثل امروز که ناگهان فرمون رو مي‌چرخونند). ولي اگر توي اون لاين ديگه٬ در همون لحظه کسي يا وسيله‌اي مي‌اومده٬ و يا اينکه کسي بوده٬ اين قاطر و يا اسبِ بي‌زبون اون رو مي‌ديده و از دستور سوارِش و يا درشکه‌ران اطاعت نمي‌کرده. نتيجه اين بوده که سوارش احتمالاً چند ضربه شلاق نثار جان حيوان زبان بسته مي‌کرده و تعجب مي‌کرده که چرا حيوان ازش اطاعت نمي‌کنه*. حيوانِ زبان بسته هم به خاطر تصادف نکردن شلاق مي‌خورده و چيزي نمي‌گفته.
ولي الان چي؟ از همکاري بين درشکه‌ران و الاغ٬ الاغ حذف شده و همه‌ي اين محاسبات به عهده‌ي راننده(در واقع همان درشکه‌ران) گذاشته شده. خوب انتظار اين همه محاسبات پيچيده هم که از همه نمي‌ره!! لذا ما احتمالاً شاهد تصادفات زيادي بر اساس پيش‌فرض فوق هستيم. شايد بررسي يه همچين مسئله‌اي در کلاسهاي رانندگي به کمتر شدن تلفات کمک کنه
پرايد و پيكان بيشترين آمار تصادفات جاده‌اي را داشتند
در سال 83 كه سال پاياني برنامه سوم توسعه بود، بيش از 26 هزار نفر در تصادفات جاده‌اي كشته و 260 هزار نفر مجروح شدند اما در سال 87، حدود 23 هزار نفر كشته شدند. اين در حالي است كه 5 ميليون خودرو به جمع خودروها اضافه شده و موتورسيكلت‌ها نيز افزايش 50 درصدي داشته‌‌اند. در فروردين سال 83، 2 هزار و 400 نفر در تصادفات رانندگي كشته شدند. كه اين رقم در فروردين سال 87 با 16 درصد كاهش مرگ و مير مطلق به 2 هزار و 19 نفر رسيد.
شمار خودروها و موتورسيكلت‌ها طي 5 سال گذشته 50 درصد و سفرها30درصد افزايش داشته اما شمار كشته‌ها حدود 3 هزار نفر كاهش داشته است كه بدين ترتيب 40 درصد بهبود مرگ و مير را طي اين مدت داشته‌ايم.
بيشترين عوامل بروز تصادفات در سال 87 به شرح زير است، سبقت غيرمجاز با 25 درصد، عدم رعايت فاصله طولي 22 درصد و سرعت غير مجاز 20درصد همچنان در صدر عوامل بروز تصادفات رانندگي هستند.
سواري و وانت با 63 درصد، كاميون 16درصد، موتورسيكلت 10درصد و اتوبوس 3درصد انواع حوادث رانندگي را به خود اختصاص داده‌اند .70 درصد تصادفات رانندگي در سال گذشته در روز و 30 درصد در شب رخ داده است، 61درصد حوادث رانندگي در شعاع 30 كيلومتري شهرها به وقوع پيوسته است كه علت اصلي آن تردد‌هاي محلي، جغرافياي انساني و اجتماعي و تغييرات رواني در رانندگان است.
ميانگين كاهش سالانه كشته‌هاي تصادفات در كشورهاي توسعه يافته حدود 2درصد است اما در كشورمان توانستيم ظرف 5 سال 40درصد مرگ و مير تصادفات رانندگي را كاهش دهيم.آمارها نشان مي‌دهد رفتار رانندگان 50 درصد در سالهاي اخير بهبود داشته است.
نوروز سال قبل 27 هزار و 342 تصادف فوتي، جرحي و خسارتي رخ داده است كه اين رقم در مهر امسال با 4 هزار و 384 فقره معادل 16درصد كاهش به 22 هزار و 958 فقره رسيد، همچنين شمار مجروحان هزار و 431 نفر معادل 6/15درصد و فوتي‌هاي سر صحنه 74 نفر معادل 9 درصد كاهش داشته است.
نوروز امسال 5 هزار نيروي كمكي به همراه 5/9 ميليون هميار پليس، 467 تيم عملياتي، 12 بالگرد و 5 هزار و 400 بازرس نامحسوس، تخلفات رانندگي را كنترل كرده‌اند.
در نوروز 88، حدود 303 هزار فقره سرعت غير مجاز با دوربين‌ها كنترل و جريمه شده است و براي يك ميليون و 308 هزار رفتار پرخطر رانندگان قبض جريمه صادر شده، در مجموع از 25 اسفند 87 تا 15 فروردين 88، بيش از 2 ميليون و 300 هزار قبض جريمه براي رانندگان متخلف صادر شده است.
: 12 هزار و 500 تست اعتياد از رانندگان بار و مسافر و 964 تست اعتياد از رانندگان خودروهاي شخصي انجام شده و بر اين اساس تست 2 هزار و 700 راننده مثبت بوده كه براي آنها پرونده قضايي تشكيل شده و به دادگاه معرفي شدند. 87 هزار و 135 دستگاه خودرو سواري در نوروز امسال توقيف شد، همچنين 8 هزار و 224 اتوبوس و كاميون و 9 هزار و 332 وانت بار متخلف نيز در نوروز 88 توقيف و روانه پاركينگ شدند كه در مجموع در نوروز امسال حدود 104هزار وسيله نقليه متخلف توقيف و بيش از 97 هزار موتورسيكلت نيز به پاركينگ‌ فرستاده شدند.
22 هزار و 550 گواهينامه رانندگان متخلف توقيف و همچنين 9 هزار و 548 گواهينامه نيز پانچ شده است.
 نصب برچسب انرژي روي خودروها اجباري است
نصب برچسب انرژي بر روي خودروهاي توليدي و وارداتي از اول ارديبهشت اجباري است، همچنين نصب ترمز ضد قفل (ABS) نيز بر روي خودروها از اول ارديبهشت اجباري است.
‌ در محصولات ايران خودرو فقط 2 خودرو پژور روآ و وانت پيكان نمي‌توانند ترمز ABS ‌داشته باشند و در گروه سايپا نيز اين ترمز بر روي پرايد قابل نصب است، تمام كارخانجات توليد خودرو موظفند از اول ارديبهشت نسبت به نصب اين ترمز بر روي محصولات خود اقدام كنند و در غير اين صورت پليس با كارخانجات متخلف برخورد مي‌كنند.نصب سيستم مكان‌ياب ماهواره‌اي (GPS) بر روي كاميون‌ها و وانت بارهايي كه در جاده‌ها تردد مي‌كنند اجباري است و تمام خودروهاي عمومي مسافربري نيز موظفند نسبت به نصب اين وسيله اقدام كنند.
رئيس جمهوري نيز با توجه به مقاومت‌هايي كه در برخي دستگاه‌هاي دولتي در زمينه نصب GPS وجود داشت دستور جدي صادر كرده‌اند.
تمام موتورسيكلت‌هاي توليدي و وارداتي بايد از سال جاري پلاك ملي دريافت كنند و هيچ كارخانه و فروشنده موتورسيكلت حق ندارد پيش از شماره‌گذاري موتور آن را به خريدار تحويل دهد، در اين خصوص راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي به طور جدي با متخلفان برخورد مي‌كند.
با توجه به مقايسه آمار تصادفات سه ماهه اول سال 87 ومدت مشابه در سال 88(پس از اجراي سامانه ثبت تخلف)در سه بزرگراه نيايش ،صياد شيرازي وامام علي به طورخلاصه نتايج زير حاصل گرديده است:
تصادفات منجر به خسارت حدود29 در صد کاهش يافته است که مطالعات آماري اين کاهش را مثبت ارزيابي  مينمايد ومي توان آن را ناشي از عملکرد سيستم دانست  . دراين مدت تصادفات منجر به جرح نيز کاهش 21 درصدي داشته است ولي مطالعات آماري اين کاهش را تاييد نمي نمايد ونمي توان اين عدد را ناشي از عملکرد سيستم ثبت تخلف دانست.در اين دو دوره تصادفات منجر به مرگ صفر بوده است. به طورکلي مقايسه آماري مجموع تصادفات کاهش 28 درصدي مجموع تصادفات را تاييد مي نمايد.
عدم نتيجه گيري در تصادفات منجر به جرح ناشي از افزايش سرعت حد مجاز در بزرگراه نيايش به 110 کيلومتر بر ساعت مي باشد که اگرچه تعداد تصادفات خسارتي را کاهش داده است ولي چون شدت اين تصادفات به علت افزايش سرعت افزايش يافته است ،تست آماري کاهش تصادفات منجر به جرح را تاييد نمي نمايد.
بزرگراه صياد شيرازي:
تصادفات منجر به مرگ در صياد شيرازي 100 درصد کاهش داشته است.که تستهاي آماري آنرا تاييد مي نمايد.تصادفات منجر به خسارت 6/13درصد کاهش يافته است.که البته تستهاي آماري آن را تاييد نمي نمايد.تصادفات منجر به جراحت حدود27 درصد افزايش يافته است.
در کل عملکرد سيستم مثبت ارزيابي نمي گردد.
بزرگراه امام علي:
تصادفات منجر به مرگ در امام علي در هر دو دوره آماري صفر مي باشد.
تصادفات منجر به  جراحت 5/44 درصد کاهش يافته است.که البته تستهاي آماري آن را تاييد مي نمايد.
تصادفات منجر به خسارت حدود80 درصد افزايش يافته است.
در کل عملکرد سيستم مثبت ارزيابي نمي گردد.
اين سيتم در 6 ماه نخست اجرا در بزرگراه نيايش به علت عدم اطلاع مردم از حداکثر سرعت مجاز باعث کاهش صرفه جويي، تا100هزار ليتر بنزين در ماه وکاهش، تا 12 تن انواع آلاينده هاي دي اکسيد کربن ومنواکسيد کربن گرديده بود.ولي به دليل افزايش حد مجازسرعت وسايل نقليه در بعضي بزرگراه اين دستاوردها تحت تاثير قرارگرفته است.لذا  ضروري است تا در جهت عملکرد مثبت اين سيستم ها مطابق محاسبات، سرعتها مطابق جدول 2 در صفحه بعد تعيين گردد.در چنين وضعيتي ، مي توان اظهار نظر نمود که در اين مرحله دوربينها باعث افزايش نظم ترافيکي شده اند ولي از آنجاييکه متوسط سرعت نيز افزايش يافته  است هنوز برخي از تصادفات کاهش نيافته اند.
به طورکلي ارقام جدول 2 براساس مصرف بهينه سوخت،کاهش آلاينده ها و افزايش ظرفيت بزرگراه وکاهش تصادفات تعيين گرديده است.
جدول1. مقايسه آمار تصادفات در سه ماهه اول سال 87 و88 براساس تست نرمال فرضيه ها
Item Accident First three months87(Before) First three months88(After) Percentage Zy Prob[Z≤ZY] Prob[Z≤Zy]≥0.95
نيايش Only damage 141 100 -29.08 2.64 1.00 OK
Injury 19 15 -21.05 0.69 0.75 NO
FATAL 0 0 0 N.A N.A N.A
Total 160 115 -28.13 2.71 1.00 OK
صياد Only damage 125 108 -13.60 1.11 0.87 NO
Injury 22 28 27.27 -0.85 0.21 NO
FATAL 3 0 -100 1.73 0.96 OK
Total 150 136 -9.33 0.79 0.79 NO
امام علي Only damage 120 216 80.00 -5.24 0.00 NO
Injury 45 25 -44.44 2.39 0.99 OK
FATAL 0 0 0 N.A N.A N.A
Total 165 241 46.06 -3.77 0.00 NO
 
جدول2. مقايسه حداکثر وحداقل سرعت مجاز ومتوسط سرعت عبوري در بزرگراههاي تحت پوشش سيستم ثبت تخلف وپيشنهاد حداکثر سرعت مجاز هر بزرگراه
بزرگراه دوره مطالعه حداقل سرعت مجاز (بر اساس هيستوگرام) حداکثر سرعت مجاز (بر اساس هيستوگرام) متوسط سرعت عبوري انحراف معيار سرعت حداکثر سرعت مجاز پيشنهادي
نيايش Before 67 98 80.00 15.50 100
After 77 97 87.00 10.00 صياد Before 57 91 75 17.00 95
After 68 91 80.00 11.50 امام علي Before 76 96 83.00 10.00 100
After 71 93 83.00 11.00      



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید