تعريف آسم،علايم بيماري،راههاي پيشگيري،آسم و آلرژی

تعريف آسم
آسم يك بيماري ريوي است كه علايم اصلي آن سرفه، خس‌خس و تنگي نفس است. آسم يك بيماري التهابي مزمن( بيماری طولاني دستگاه تنفسي است که باعث تورم راههای هوايي مي شود) راههاي هوايي تنفسي است كه در افرادي كه زمينه حساسيت به بعضي از عوامل محيطي را دارند تشديد مي‌شود. اين پديده التهابي موجب انسداد راههاي هوايي تنفسي مي‌شود و علائم خاص بيماري را ايجاد مي‌كند و با درمان مناسب زندگي راحتي را براي فرد به ارمغان مي‌آورد. عواملي كه باعث بروز بيماري مي‌شوند عبارتند از : 1- آلودگي هوا (دودهاي ناشي از ماشينهاي دودزا) 2- عفونت‌هاي ويروسي دستگاه تنفسي فوقاني 3- دود سيگار، در كودكاني كه پدر و مادر سيگاري دارند يا بزرگسالاني كه خود آنها سيگار مي‌كشند. 4- گرد و غبار محيط‌هاي شغلي مثل گرد چوب و يا دود و بخار ناشي از لهيم و جوشكاري 5- بندپايان بسيار ريزي كه مايت ناميده مي‌شوند و در بستر خواب، مبلمان پارچه‌اي ، قالي و موكت وجود دارند. 6- آلودگي محيط خانه 7- در فصول خاصي از سال به علت تراكم زياد گردهاي گياهان 8- با شيوع كمتر، مواد غذايي خاص بخصوص در كودكان زير 2 سال اين مواد: (حبوبات، شيرگاو، دانه‌هاي جو و گندم) علايم بيماري چيست؟ مهمترين علايم آسم شامل سرفه، خس‌خس و تنگي نفس مي‌باشد كه ممكن است خفيف و يا شديد باشد. سرفه‌هاي پشت سر هم و افزايش ترشحات خارج شده از ريه به همراه سرفه از علايم مهم آسم مي‌باشد. سرفه وخس‌خس به دنبال فعاليت يا ورزش و همچنين مشكلات خواب از ديگر علايم آسم ميباشند. لازم به توضيح است كه در بعضي موارد متاسفانه به علت عدم درمان به موقع و صحيح آسم مي‌تواند موجب مرگ شود.

راههاي پيشگيري
 چون اين بيماري از شايعترين بيماري‌هاي دستگاه تنفسي است و علل بوجود آورنده آن نيز فراوان مي‌باشد لازم است كه نكات زير رعايت شود: 1- نكشيدن سيگار 2- در معرض دود سيگار قرار نگرفتن 3- دوري جستن از محيط‌هايي كه گرد و غبار و يا آلودگي‌هاي ديگر هوا در آنها وجود داشته باشد. 4- اجتناب از تماس با حيوانات اهلي خانگي مثل گربه و سگ 5- مراقبت از كودكان به منظور پيشگيري از ابتلاي آنان به عفونتهاي ويروسي چون اين عفونتها ممكن است باعث شروع آسم شوند. 6- تشخيص به موقع حساسيت‌هاي غذايي در كودكان درمان: اگر شما يا كودكانتان مبتلا به علايم مشكوك به آسم هستيد براي آگاهي از درمان صحيح و به موقع به پزشك متخصص مراجعه كنيد و طبق توصيه‌هاي پزشكتان داروهاي خود را مصرف نماييد تا از علايم و حملات آسم برحذر باشيد.

حوزه معاونت بهداشتي – واحد مبارزه با بيماريها – غير واگيرآسـم و آلـرژی آسم شايعترين بيماری مزمن مجاری تنفسي است و بيشترين عامل غيبت از مدرسه در دانش آموزان را تشکيل مي دهد بيش از 150 ميليون نفر در جهان مبتلا به آسم هستند که از دهه هشتاد تا به امروز 5/2 برابر شده و ميزان مرگ ساليانه 6 % افزايش يافته است . تقريباٌ 5 % از کل مردم جهان به آسم مبتلا هستند که اين نسبت در کودکي 10 – 7 % مي رسد و 90-80% اين مواد تا سنين 4 – 5 سال بروز مي کند تا سن بلوغ نسبت پسران مبتلا بيش از دختران است و پس از بلوغ اين نسبت عکس مي شود. ارث نقش مهمي را در بروز ايفا مي کند به طوريکه اگر يکي از والدين مبتلا باشد شانس به 50% مي رسد اما نوع آلرژی ممکن است شبيه به پدر و مادرنباشد . مثلاٌ مادر آسم داشته باشد و کودک اگزمای اتوپيک . علائـم آسم عبارتند از : سرفه ، خلط ، تنگي نفس ، خس خس سينه ، تنفس سريع ، بي قراری، اضطراب ، عـــرق زياد ، درد ثانويه شکمي به علت کمک گرفتن عضلات شکمي و قوز کردن و تکيه بر دستها به هنگام حمله ، خستگي زود رس. عوامل محرک : سردی هوا ، مواد شيميايي ، عفونتهای ويروسي ، استرس ، ورزش ، بو و داروها بويژه آسپرين و داروهای ضد التهاب غير استروئيدی ، آنتي بيوتيکها و برخي داروهای ضد فشار خون ، اسپری نماها ، عطرها ، قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي شغلي ، جابجايي منزل يا مدرسه ، عواطف شديد ( ترس ، عصبانيت ، اضطراب ، گريه کردن ، خنديدن ) حالات و شرايط خاص ( ريفلاکس مری – معده ، افزودني های خوراکي ، سيگار – حيوانات مو دار ). سری عوامل آلرژی زا : گرد و غبار : که خود مخلوطي از چند عامل است قارچها و هاگها مايتها ( حيوانات کوچک بند پای ذره بيني به اندازه 3/0-1/0 ميلي متر که از پوسته های بدن انسان و حيوان تغذيه مي کنند و جاهای گرم و مرطوب را ترجيح مي دهند مثل تشکلها و بالشهای روکش دار. کپکها در محيطهای بسته مثل حمام ، زير زمين و انباری خانه ها و يا در محيط های باز مرطوب کنار استخرها رشد مي کنند. دانه های گرده گياهان و هاگ و علفها که بصورت فصلي در مواردی به صورت غير فصلي بروز مي کند. ضايعات حيوانات خز دار : مثل سگ و گربه و اسب که نه تنها محرک هستند بلکه زمينه آلرژی را فراهم مي کنند. مواد غذائي : غذاهايي مثل سفيده تخم مرغ ، ماهي ، شير گاو فرآورده های گندم ، سويا ، آجيل ، مرکبات ، بادمجان ، گوجه فرنگي ، توت فرنگي ، افزودنيهای خوراکي بادام زميني . سيگار : يکي از مهمترين عوامل محرک و آلرژی زا در حمله آسم به شمار مي آيد . ورزش : درهنگام دم ، هوا از داخل بيني و مجاری تنفسي رد شده و در بين راه گرم و مرطوب شده و به زير مي رود اما در هنگام ورزش هوای سرد مستقيماٌ وارد ريه ها مي شود ، 80 % از مبتلايان به آسم درجاتي از حمله آسم را 5 -10 دقيقه پس از ورزش نشان مي دهند که معمولاٌ 2 -1 ساعت نيز ادامه مي يابد. آسم شغلي : در اثر آلودگي محيط کار به نمکهای فلزی مثل پلاتين کروم ، نيکل ، غبارهای چوب و سبزيجات، بلوط ، چوب درخت صندل ، آرد دانه های غلات ، قهوه سبز و ترکيبات ديگر صنعتي و پلاستيکي مثل رنگهای مختلف در آنزيمهای بيولوژيک و رنگهای خشک شويي بوجود مي آيد. اقدامات پيشگيرانه : 1- چون ديده شده است در افرادی که در کودکي بيشتر سرما مي خوردند ممکن است به علت دفاع مداوم بدن ظرفيت توليدماست سلولهای ضد آلرژی وجود نداشته باشند لذا احتمال ابتلا به آلرژی اين بچه ها دربزرگسالي بيشتری است ، بنابراين بايد در هنگام سرماخوردگي از ماسک استفاده کرد . وسائل شخصي کودک را جدا نموده و بهداشت فردی را رعايت کرد؛ 2- وسايل اضافه را همچون فرش و بالشهای اضافه را از اتاق کودک جدا کنيد . برای روی تشک کودک از روکشهای غير قابل نفوذ پلي وينيل استفاده نماييد؛ 3- پاک کردن پرده ها و نظافت اتاقها را حداقل هفته ای يکبار ودر روزی که کودک درخانه نيست، انجام دهيد؛ 4- ملحفه ها و پتوها را حداقل دو هفته يکبار در آب با حرارت 55 درجه بشوييد؛ 5- دمای اتاق را در حدود 23 درجه و رطوبت آنرا در حدود 50 % نگاه داريد ( برای جلوگيری از رشد مايت )؛ 6- در موقع استفاده از دستگاه بخور قبلاٌ آنرا کاملاٌ تميز کرده و پس از مصرف آنرا کاملاٌ خشک کنيد تا از رشد قارچ جلوگيری نمائيد؛ 7- کنترل سوسک حمام در محيط منزل بسيار با اهميت است؛ 8- از جمع شدن زباله در محيط منزل جلوگيری نمائيد؛ 9- هنگام گزش زنبور يا حشرات يک کيسه آب يخ درمحل قرار دهيد و فرد را آرام کنيد؛ 10- کودکان را از حيوانات دور نگه داريد و حتي الامکان آنها را در خارج از خانه نگهداری کنيد؛ 11- درهنگام بارداری سيگار نکشيد دود ناشي از استعمال دخانيات را از نوزاد خود دور کنيد و در فضای منزل خود از استعمال دخانيات جلوگيری نمائيد؛ 12- در صورتيکه هوای اتاق گرم و خفه است پنجره ها را باز کنيد؛ 13- درصـورتيکه آلودگي هوای بيـرون زياد است پنجره ها را ببنديد و از خروج بين ساعتهای 5 -10 صبح و 7 -9 عصر زماني که حداکثر گرده ها در هوا است اجتناب کنيد؛ 14- ورزش نه تنها آمادگي فيزيکي بدن را زياد مي کند بلکه اعتماد به نفس کودک را افزايش مي دهد. 15-5 دقيقه قبل از ورزش داروی آسم خود را مصرف کنيد و قبل از شروع کمي نرمش کنيد؛ ورزشهايي مثل اسب سواری ممنوع است زيرا علاوه بر جريان داشتن بيشتر هوای سرد ، افزايش مواد زائد بدن حيــوانات معلق در هوا ، حملات آسم را در هنگام اسب سواری تشديد مي کند . شيرجه زدن به فرد توصيه نمي شود ، اما شنا کردن معمولي به علت افزايش استقامت بدن بسيار مفيد است . 15- از داروها و مواد غذايي که از محتويات آن آگاه نيستيد پرهيز کنيد . درصورت امکان يک آمپول آدرنالين برای مواقع ضروری همراه داشته باشيد.
آسم شغلي،شايع ترين بيماري تنفسي
        مشاغل نانوايان، كشاورزان، صنايع مواد شيميايي و پاك كننده، صنايع غذايي و نساجي شايع ترين علل اين بيماري حاد تنفسي به شمار مي روند      هم اكنون در سطح جهان حدود ۳۰۰ ميليون نفر به آسم مبتلا هستند و سالانه حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار نفر به دليل ابتلاي به آسم مي ميرند . اين درحالي است كه در كشور ما آسم شغلي شايع ترين نوع بيماري تنفسي گزارش شده است.
    دكتر مصطفي معين، متخصص آسم و آلرژي در آستانه برگزاري دومين همايش تخصصي آسم در جمع خبرنگاران افزود: اين بيماري ها كه از تعامل بين عوامل محيطي مثل آلرژيها، آلاينده ها و استرس ها مي باشد، كيفيت زندگي افراد را تحت تأثير قرار مي دهد و از نظر اقتصادي و اجتماعي هزينه هاي زيادي را به جوامع تحميل مي كند.    وي افزود: بعد از بيماري ايدز و سل، بيماري آسم سومين بيماري است كه در سال هاي اخير بيشترين افزايش شيوع را داشته است. دكتر معين تغيير سبك زندگي از سنتي به مدرن و شهري را يكي از دلايل بروز اين بيماري ها ذكر كرد و گفت: مواد افزودني مجاز كه بيش از ۵ هزار نوع مواد شيميايي را شامل مي شود در غذاهاي بسته بندي و همچنين افزايش استرس هاي شغلي و حساسيت به قارچ ها، گل و گياه و آلودگي هوا موجب بروز حساسيت مي شود كه متأسفانه بين كودكان، جوانان و سالمندان بيشتر به چشم مي خورد. دكتر معين، آسم شغلي را شايع ترين نوع آسم در كشورمان     ذكر كرد و گفت: بيش از ۳۰۰ عامل شغلي و شيميايي منجر به آسم شغلي مي شود كه شايع ترين بيماري شغلي تنفسي است.
    آسم شغلي شامل؛ آسم نانوايان، آسم كشاورزان، آسم صنايع مواد شيميايي و پاك كننده، صنايع نساجي، صنايع غذايي، كارخانه هايي كه با تركيبات دي ايزوسيانات سروكار دارند از جمله شايع ترين علت آسم شغلي است.
    وي افزود: متأسفانه آسم شغلي در كشورمان مغفول واقع شده كه نيازمند توجه جدي و بيشتر دست اندركاران بهداشتي است. نسبت به اهميت شيوع و بيماري زايي و مرگ ومير و خسارت هاي اقتصادي آن توجه كافي نشده است و آموزش به كارگران كارخانه ها در استفاده از ماسك، تهويه درست هواي محيط كار، معاينات ادواري و… ضرورتي انكارناپذير است.
    دكتر معين خاطرنشان كرد: به يمن پيشرفت هاي پزشكي و پيراپزشكي شاخص هاي بهداشتي بهبود پيدا كرده و موجب پيشرفت هاي ايمونولوژي (علم سيستم دفاعي بدن) شده است كه با كشف واكسن هاي مختلف توانستيم از بيماري هاي عفوني جلوگيري كنيم؛ همچنين كشف و سنتز آنتي بيوتيك هاي مختلف باعث شده بيماري هاي مسري مثل ديفتري، كزاز، آبله، سياه سرفه، سرخك، طاعون، وبا و حصبه تحت كنترل قرار بگيرند و هم اكنون شاهد جايگزيني بيماري هاي غيرواگير به جاي واگير هستيم كه بيشتر جنبه محيطي، ژنتيكي و رواني اجتماعي هستند كه مزمن بوده و سال ها بيمار را گرفتار مي كند. از بيماري هاي غيرواگير مي توان به آسم و بيماري هاي انسدادي بين دستگاه تنفسي كه تحت تأثير عوامل محيطي مثل دود سيگار و آلودگي هوا هستند اشاره كرد.
    همچنين آلرژي ها كه از هر ۳ ، ۴ نفر يك نفر به آلرژي دچار است؛ به طوري كه در كشور ۳۰ درصد مبتلا هستند يعني جمعيت حدود ۲۰ ميليون نفر به يكي از آلرژي هاي پوستي، غذايي، دارويي، تنفسي، چشم، بيني و… مبتلا هستند.
    وي افزود: از بيماري هاي غيرواگير ولي شايع مي توان به بيماري هاي ديابت، بيماري هاي قلبي و عروقي، بيماري هاي روان تني كه آثار خودش را به صورت بيمار جسمي بروز مي دهند مثل بيماري هاي عصبي ميگرن- كمردردها، دردهاي غيرمشخص اندام ها اشاره كرد.
    وي هدف از برگزاري اين همايش را، بحث و تبادل نظر و هم انديشي بين استادان داخلي و خارجي در خصوص تازه ترين رهيافت هاي علمي پژوهشي و مبادله تجارب باليني و تكنيك هاي عملي و آزمايشگاهي دانست و گفت: بحث در مورد سياست ها و راهبردهاي كنترل آسم از نظر پيگيري كنترل و درمان و كمك به پيشبرد پژوهش و
نوآوري علمي در زمينه آسم مي باشد. گفتني است، دومين همايش تخصصي آسم باشركت ۸۰۰ نفر از محققان و متخصصان داخلي و خارجي اين رشته در تالار امام بيمارستان امام خميني تشكيل خواهد شد ومتخصصاني از كشورهايي چون اتريش، كانادا، انگلستان حضور خواهند داشت .اين همايش داراي ۱۵ امتياز بازآموزي مي باشد كه به تاييد سازمان جهاني بهداشت (WHO) رسيده است و داراي ۱۵ امتياز انجمن اروپايي بيماري هاي تنفسي (CME) مي باشد.

 



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید