تعریف حسابداری تعهدی:
مبانی متداول حسابداری دولتي: مبانی حسابداری، انتخاب زمان شناسایی و ثبت درآمدها و هزینهها در دفاتر حسابداری است.انتخاب هر یک از روشهای شناسایی و ثبت درآمدها و هزینه ها، نوعی مبنای حسابداری محسوب میشود که حسب مورد در حسابداری موسسات بازرگانی و موسسات غیرانتفاعی مورد استفاده قرار میگیرد. (‌باباجانی،1385‌)
– مبنای نقدی (کامل): حسابداری نقدی، روش حسابداری است که اساس آن بر دریافت و پرداخت وجه نقد استوار است. در این سیستم هرگونه تغییر در وضعیت مالی موسسه، مستلزم مبادله وجه نقد است و درآمدها زمانی شناسایی و در دفاتر ثبت میشوند که وجه نقد آنها دریافت شود و هزینه ها زمانی شناسایی و در دفاتر ثبت میشوند که وجه آنها به صورت نقد پرداخت گردد.
– مبنای تعهدی (کامل)
در مبنای تعهدی کامل، درآمدها زمانی، شناسایی و در دفاتر حسابداری منعکس میگردند که تحصیل میشوند یا تحقق مییابند. در این مبنا، زمان تحصیل یا تحقق درآمد، هنگامی است که درآمد به صورت قطعی مشخص میشود یا بر اثر ادامه خدمات حاصل میگردد. لذا زمان وصول وجه در این روش مورد توجه قرار نمیگیرد بلکه زمان تحصیل یا تحقق درآمد در شناسایی و ثبت درآمد اهمیت دارد. همچنین در این مبنا، زمان شناسایی و ثبت هزینهها، زمان ایجاد و یا تحقق هزینههاست و زمانی که کالایی تحویل میگردد یا خدمتی انجام میشود، معادل بهای تمام شده کالا‌ی تحویلی و یا خدمت انجام یافته، بدهی قابل پرداخت ایجاد میشود.
-مبنای نیمه تعهدی
مبنای نیمه تعهدی درحسابداری به سیستمی گفته میشود که در آن، هزینهها بر مبنای تعهدی و درآمدها بر مبنای نقدی، شناسایی و در دفاتر ثبت میشوند. مبنای نیمه تعهدی، ترکیبی از دو مبنای تعهدی و نقدی است و به لحاظ سهولت و قابلیت اجرا، مورد پذیرش تعدادی از کشورها قرار گرفته است. به عبارت دیگر، چون در ثبت و شناسایی هزینه ها،امکان استفاده از مبنای تعهدی وجود دارد، بنابراین هزینهها به محض ایجاد، بدون توجه به زمان پرداخت وجه آنها، در دفاتر ثبت میشوند. به این ترتیب، یکی از مزایای مبنای تعهدی یعنی انعکاس واقعی هزینههای دوره مالی، در این سیستم مورد استفاده قرار میگیرد.
-مبنای تعهدی تعدیل شده
مبنای تعهدی تعدیل شده، روش حسابداری است که در آن هزینهها هنگام ایجاد یا تحمل، شناسایی و در دفاتر ثبت میشوند، به همان ترتیبی که در مبنای تعهدی کامل و مبنای نیمه تعهدی عمل می شوند. ولی درآمدها در این مبنا برحسب طبع و ماهیت آنها به دو دسته تقسیم میشوند:
دسته ای از درآمدها، آنهایی هستند که قابل اندازهگیری بوده و در عین حال در دسترس میباشند، لذا در زمان کوتاهی پس از تشخیص قابل وصول خواهند بود.
دسته دیگر درآمدها، درآمدهایی هستند که فاقد ویژگیهای پیشگفته بوده و لذا اندازهگیری و تشخیص آنها مشکل و معمولا‌ً ناممکن است و یا وصول آنها پس از تشخیص، در طول دوره مالی یا مدت کوتاهی بعد از دوره مالی امکانپذیر نیست. این درآمدها با استفاده از حسابداری نقدی شناسایی و در دفاتر ثبت میشوند.
در حسابداری تعهدی تعدیل شده ‌هزینه‌ها منحصراً در مبنای تعهدی (در زمان ایجاد یا تحمل) شناسایی و در دفاتر منعکس میشوند، در حالی که برخی از درآمدها با استفاده از مبنای تعهدی (هنگام تحقق درآمد) شناسایی و ثبت و برخی دیگر از درآمدها براساس مبنای نقدی (هنگام وصول وجه درآمد) شناسایی و ثبت میشوند.
-مبنای نقدی تعدیل شده
مبنای نقدی تعدیل شده، روش حسابداری است که به روش حسابداری نقدی کامل شباهت زیادی دارد. تفاوت مبنای نقدی کامل با مبنای نقدی تعدیل شده در نحوه شناسایی و ثبت هزینههاست. درآمدها هم در مبنای نقدی کامل و هم در مبنای نقدی تعدیل شده فقط در زمان وصول وجه شناسایی و در دفاتر ثبت میشوند، لذا این دو مبنا در مورد درآمدها مشابه هم عمل میکنند و تفاوتی با هم ندارند (باباجانی، 1385).
……………………………………………………………………
امروزه سازمان هاي اقتصادي در جهت پيشبرد اهداف خود به شناسايي تک تک عوامل تأثير گذار بر توسعه آن سازمان مي پردازند. يکي از عواملي که مي تواند تأثير بسزايي در دستيابي به اهداف سازمان داشته باشد، وجه نقد است و عدم برنامه ريزي در رابطه با آن مي تواند مشکلات عديده اي را براي يک سازمان به وجود آورد. نه تنها آگاهي از وجه نقد و ميزان آن در هر سال براي يک سازمان مفيد مي باشد، بلکه پيش بيني آن نيز مي تواند به برنامه ريزي صحيح در ارتباط با منابع و مصارف سازمان در سالهاي آتي منجر شود. در حقيقت بنگاهي موفق تر است که نياز به منابع خود را از زمان حال پيش بيني کرده و در جهت تامين آن گام بردارد.
سرمايه گذاران نسبت به خريد سهام واحدهاي انتفاعي كه جريان وجوه نقد سرشاري دارند علاقه نشان مي‌دهند و از سرمايه گذاري در واحدهاي فاقد وجه نقد آزاد مي‌پرهيزند. اعطا كنندگان وام و اعتبار دهندگان نيز براي جريان وجوه نقد واحدهاي انتفاعي اهميت خاصي قائلند. جريان هاي ورود و خروج وجه نقد و توان دسترسي واحدهاي انتفاعي به آن شالوده و مبناي بسياري از تصميم‌گيري ها وقضاوتهاي گروه‌هاي عمده استفاده كننده از اطلاعات مالي واحدهاي انتفاعي را تشكيل مي دهد.
پيش بيني دقيق وجه نقد، خود نيازمند اطلاع و تحليل صحيحي از جريانهاي نقدي سال جاري و سالهاي قبل است. هنگامي مي توان موضوعي را با خطاي کمتري پيش بيني نمود که شناخت صحيح و دقيقي از گذشته و حال آن موضوع داشته باشيم. در طي ساليان متمادي صورتهاي مالي اساسي شرکت ها تنها شامل ترازنامه و صورت سود و زيان بوده و توجه کافي به وجوه نقد نشده است، به گونه اي که ممکن بود شرکت از سوددهي خوبي بر خوردار باشد ولي وجه نقد کافي در شرکت وجود نداشته باشد.(عالی ور،1376،15)
Lee (1985) معتقد است كه سود يك مفهوم انتزاعي است، در حالي كه وجه نقد يك منبع عيني است. Lee (1972) اعتقاد دارد كه ادامه حيات يك بنگاه يكي از اولين ملاحظات است و وجه نقد يكي از مهمترين عوامل بقاي هر بنگاه را تشكيل مي‌دهد. فقط بنگاه‌هايي مي توانند به بقاي خود ادامه دهند كه سود آور بوده و بتوانند نيازهاي نقدي خود را تامين نمايند. ممكن است شركتي سود آور باشد بدون آن كه مبالغ نقدي كافي ايجاد نمايد. عكس اين موضوع نيز ممكن است مصداق داشته باشد. آن چه موجب بقاي يك بنگاه مي شود، در دسترس بودن وجه نقد است.
در دهه هاي قبل از انتشار استاندارد گزارشگري صورت جريان وجوه نقد، عدم توجه به جريان وجوه نقد احتمالا باعث زيانهايي عمده اي براي سهامداران و فروشندگان کالا و خدمات و وام دهندگان به شرکتها گرديد. پس از بروز اين مشکلات شرکتها بر آن شدند که صورت مالي سومي با عنوان صورت منابع و مصارف وجوه تهيه نمايند. اين صورت صرفاً جهت پاسخگويي به بستانکاران بوده است که چرا به موازات تحصيل سود ميزان وجه نقد و سرمايه در گردش مؤسسه افزايش پيدا نکرده است. اهميت وجه نقد به قدري بود که بعد از گذشت سالها صورت جريان وجوه نقد به عنوان يک صورت مالي اساسي شناخته شد به گونه اي که همه شرکتها مجبور به ارائه اين صورت مالي در گزارش هاي سالانه خود شدند.
2-2- اهميت پيش بيني جريان وجوه نقد
گزارشگري مالي بايد استفاده کنندگان از صورتهاي مالي را قادر به پيش بيني دقيق تر جريانهاي نقدي سازد. اين موضوع در چارچوب نظري گزارشگري مالي که تعيين کننده اهداف گزارشگري مالي است نيز به صراحت تأييد شده است. در بيانيه مفاهيم حسابداري مالي شماره يک هيئت تدوين استانداردهاي حسابداري مالي (FASB) عنوان شده است که ” گزارشگري مالي بايد به منظور کمک به سرمايه گذاران بالفعل و بالقوه، اعتبار دهندگان و ديگر استفاده کنندگان در برآورد مبلغ، زمان و قطعيت دريافت هاي آتي اطلاعاتي را فراهم کند. چشم انداز اين دريافت هاي نقدي تحت تأثير توانايي شرکت در خلق وجه نقد کافي به منظور اداي تعهداتش به هنگام سررسيد و نيازهاي عملياتي نقدي از جمله سرمايه گذاري در عمليات، پرداخت سود نقدي سهام و همچنين تحت تأثير نگرش سرمايه گذاران و اعتبار دهندگان درباره توانايي تاثير گذاري آن بر قيمت سهام است. ” (FASB, 1978; par. 37)
مفاهيم نظري گزارشگري مالي ايران نيز اين گونه بيان مي کند که ” اتخاذ تصميمات اقتصادي توسط استفاده کنندگان صورتهاي مالي، مستلزم ارزيابي توان واحد تجاري جهت ايجاد وجه نقد، زمان و قطعيت ايجاد آن است “(استانداردهاي حسابداري، 1386، مباني نظري گزارشگري مالي، بند7-1).
استاندارد حسابداري شماره 2 ايران با عنوان ” صورت جريان وجوه نقد ” به منظور تأکيد بر اقلام صورت جريان وجوه نقد و توان پيش بيني کنندگي آنها بيان مي دارد ” اطلاعات تاريخي مربوط به جريان وجوه نقد مي تواند در قضاوت نسبت به مبلغ، زمان و ميزان اطمينان از تحقق جريانهاي وجوه نقد آتي به استفاده کنندگان صورتهاي مالي کمک کند “(استانداردهاي حسابداري، 1386، استاندارد شماره 2، بند2).
با عنايت به آنچه که بيان گرديد و تأکيدي که چارچوب هاي نظري در ارتباط با بکارگيري صورتهاي مالي و مفيد بودن آن در پيش بيني جريانهاي نقدي آتي و مبلغ و زمان اين وجوه دارند، مي توان به توجه خاص هيئت هاي استاندارد گذاري بر توانايي پيش بيني جريانهاي نقدي پي برد. اين امر نشان از خواسته هاي بستانکاران و سرمايه گذاران براي پيش بيني جريانهاي نقدي دارد که باعث شده است استاندارد گذاران حسابداري به منظور ارائه اطلاعات شفاف به بازار سرمايه و با آگاهي کامل از اهميت جريانهاي نقدي در تصميم گيري هاي سرمايه گذاران اقدام به انتشار بيانيه
مفاهيم نظري شماره 7 و استاندارد شماره 95 با عنوان صورت جريان وجوه نقد نمايند.
استفاده کنندگان صورتهاي مالي در پيش بيني جريانهاي نقدي آتي، نه تنها بايد از داده هاي مندرج در صورت جريان وجوه نقد استفاده کنند، بلکه بايد اقلام تعهدي را نيز مد نظر قرار دهند.
مفاهيم نظري گزارشگري مالي بر قابليت اقلام تعهدي در پيش بيني جريانهاي نقدي آتي تاکيد نموده است و حسابداري تعهدي را به عنوان جزئي از گزارشگري مالي مي شناسد که مي تواند در پيش بيني جريانهاي نقدي اثر گذار باشد.
2-3- اهمیت ارتباط متقابل صورتهای مالی و اجزای آنها با یکدیگر
ترازنامه، صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد توأماً اطلاعاتی را در مورد وضعیت و عملکرد مالی، نقدینگی، توانایی بازپرداخت بدهی ها و انعطاف پذیری مالی فراهم می آورند. بدین لحاظ ایجاد ارتباط بین اطلاعات مندرج در صورت جریان وجوه نقد و اطلاعات ارائه شده در صورتهای مالی اساسی دیگر حائز اهمیت است. (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری 43،1386)
در بند زیر بر ارتباط متقابل صورتهای مالی و اجزای آنها با یکدیگر تأکید می شود:
” اطلاعات در مورد جریانهای نقدی در صورت جریان وجوه نقد ارائه می شود. این اطلاعات عملکرد مالی واحد تجاری را از طریق انعکاس مبالغ و منابع اصلی جریانهای ورودی و خروجی وجه نقد به نمایش می گذارد. اطلاعات موصوف جهت ارزیابی میزان تأثیر عملکرد مالی واحد تجاری بر جریانهای نقدی آن مفید می باشد و بالاخص در راستای ارزیابی انعطاف پذیری مالی، مربوط تلقی می شود.” (استانداردهاي حسابداري، 1386، مباني نظري گزارشگري مالي، بند10-1).
اگرچه صورت جریان وجوه نقد اطلاعاتی را درباره جریانهای وجه نقد واحد تجاری طی دوره های مالی مورد گزارش ارائه می کند. لیکن اطلاعات مزبور جهت ارزیابی جریانهای آتی وجه نقد کفایت نمی کند، و مبنایی ناقص برای ارزیابی دورنمای جریانهای نقدی آتی به دست می دهد. برخی جریانهای وجه نقد ناشی از معاملاتی است که در دوره های مالی قبل رخ داده و بعضاً انتظار می رود منجر به جریانهای وجه نقد دیگری در یکی از دوره های آتی گردد. اعمال معیارهای شناخت درآمد و هزینه موجب می شود که برای اندازه گیری نتایج دوره، جریانهای نقدی تعدیل شود. بدین لحاظ برای ارزیابی جریانهای وجه نقد آتی، صورت جریان وجوه نقد معمولاً باید توأم با صورتهای مالی و ترازنامه مورد استفاده قرار گیرد. (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1386، بند 40-6،44-43)
– ماهیت صورت جریان وجوه نقد :
صورت جریان وجوه نقد بر آن است تا اطلاعاتی در مورد تغییرات وجه نقد و معادل نقد طی یک دوره حسابداری را ارائه نماید . بیان اطلاعاتی که بتواند در ارزیابی نقدینگی ، انعطاف پذیری مالی ، توانائی های عملیاتی و ریسک واحد تجاری مفید باشد، رسالت صورت جریان وجه نقد میباشد. منظور ازمعادل نقد ، سرمایه گذاری کوتاه مدت و قابل تبدیل سریع به وجه نقد است که دارای دو ویژگی باشد ، یکی اینکه به راحتی قابل تبدیل به مبالغ مشخص وجه نقد باشد دیگری اینکه به حدی سررسید نزدیک باشد که ریسک ناشی از تغییر در ارزش آن به لحاظ تغییر در نرخ بهره جزئی باشد.
لازم است دراین مبحث به اهداف اصلی گزارشکری مالی در این خصوص اشاره شود ، هدف اصلی گزارشگری مالی که منعکس کننده علایق مشترک همه استفاده کنندگان بالقوه صورتهای مالی است ، بر روی توانائی واحد تجاری در تامین جریانهای نقدی مطلوب متمرکز گردیده است . گزارشگری مالی باید اطلاعاتی در مورد چگونگی تحصیل یا پرداخت وجه ، استقراض و بازپرداخت آن ، معاملات مربوط به حقوق صاحبان سهام شامل تقسیم سود نقدی و سایر موارد توزیع منافع واحد تجاری بین صاحبان آن و سایر مواردی که ممکن است بر نقدینگی و قدرت پرداخت دیون آن تاثیر بگذارد ، فراهم نماید . اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی یا سایر جریانهای وجوه میتواند در آشنائی با عملیات واحد تجاری ، ارزیابی فعالیتهای تامین مالی ، ارزیابی نقدینگی ، قابلیت پرداخت دیون و تفسیر اطلاعات تهیه شده مفید و سودمند باشد. هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی در بیانیه شماره 5 خود مفاهیم حسابداری و ویژگیهای مثبتی را که صورت جریان وجوه نقد می بایست در بر داشته باشد بشرح زیر بیان نمود.
صورت جریان وجوه نقد باید اطلاعات سودمندی را در مورد فعالیتهای واحد تجاری در تحصیل وجه نقد از طریق عملیات جاری به منظور بازپرداخت بدهیها ، تقسیم سود یا سرمایه گذاری مجدد به منظور حفظ یا توسعه ظرفیت عملیاتی در مورد فعالیتهای تامین مالی چه از طریق استقراض و چه از طریق صاحبان سهام و همچنین در مورد فعالیتهای سرمایه گذاری یا پرداختهای نقدی ارائه کند . استفاده های مهم از اطلاعات مربوط به دریافتها و پرداختهای نقدی جاری به منظور کمک به دستیابی به عواملی همچون نقدینگی واحد تجاری ، انعطاف پذیری مالی ، سود آوری و ریسک می باشد.
دلایل پشتوانه نظریه هیات تدوین استانداردها در خصوص معرفی صورت جریان وجوه نقد به عنوان اطلاعات مطلوب که می بایست به همراه سایر صورتهای مالی ارائه شود را می توان بشرح ذیل بیان نمود که تمامی آنها ناشی از محد.دیتهای حسابداری تعهدی می باشند .
1 – کمک به پیش بینی جریانهای نقدی آتی
2 – کمک به ارزیابی انعطاف پذیری و قابلیت تبدیل دارائیها به وجه نقد
3 – تهیه اطلاعاتی در مورد کیفیت سود
4 – کمک به تعیین رابطه بین سود حسابداری و جریانهای نقدی
5 – تعیین اطلاعات بازخورد جریانهای نقدی واقعی
6 – بهبود قابلیت مقایسه اطلاعاتی در گزارشگری مالی
بر اساس استاندارد حسابداری شماره 2 ایران به ‌منظور ارتقاي‌ درك‌ استفاده‌كنندگان‌ از صورتهاي‌ مالي‌ و كمك‌ به‌ دستيابي‌ به‌ اهداف‌ گزارشگري‌ وجه نقد از طريق‌ ارائـه‌ اطلاعات‌ مفيد، لازم‌ است‌ هريك‌ از جريانهاي‌ نقدي‌ در قالب‌ طبقات‌ همگون‌ كه‌ معمولاً قابل‌ ارتباط‌ با فعاليتهاي‌ اصلي‌ به‌ وجود آورنده‌ جريانهاي‌ نقدي‌ مربوط‌ است‌، در صورت‌ جريان‌ وجوه نقد انعكاس‌ يابد. از آنجا كه‌ ارائـه‌ صورت‌ مزبور در قالب‌ سرفصلهاي‌ اصلي‌ به‌ قابليت‌ مقايسه‌ اطلاعات‌ در سطح‌ واحدهاي‌ تجاري‌ مختلف‌ كمك‌ مي‌كند،لذا صورت‌ جريان‌ وجوه نقد بايد منعكس‌ كننده‌ جريانهاي‌ نقدي‌ طي‌ دوره‌ تحت‌ سرفصلهاي‌ اصلي‌زير باشد:
ـ فعاليتهاي‌ عملياتي‌،
ـ بازده‌ سرمايه‌گذاريها و سود پرداختي‌ بابت‌ تأمين‌ مالي‌،
ـ ماليات‌ بر درآمد،
ـ فعاليتهاي‌ سرمايه‌گذاري‌، و
ـ فعاليتهاي‌ تأمين‌ مالي‌.
در ارائـه‌ جريانهاي‌ نقدي‌، رعايت‌ ترتيب‌ سرفصلها به‌ شرح‌ بالا و نيز ارائـه‌ جمع‌ جريانهاي‌ نقدي‌ منعكس‌ شده‌ در هر سرفصل‌ و جمع‌ كل‌ جريانهاي‌ نقدي‌ قبل‌ از سرفصل‌ فعاليتهاي‌ تأمين‌ مالي‌ ضرورت‌ دارد.
درتحقیق حاضر صرفا به تاثیرات جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای تامین مالی بر بازده سهام پرداخته شده است.
-جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای تامین مالی:
جريانهاي‌ نقدي‌ ناشي از فعاليتهاي‌ تأمين‌ مالي‌ شامل‌ دريافتهاي‌ نقدي‌ از تأمين‌ كنندگان‌ منابع‌ مالي‌ خارج‌ از واحد تجاري‌ (شامل‌ صاحبان‌ سرمايه‌) و بازپرداخت‌ اصل‌ آن‌ است‌. افشاي‌ جداگانه‌ جريانهاي‌ نقدي‌ مزبوردر صورت جریان وجوه نقدجهت‌ پيش‌بيني‌ جريانهاي‌ نقدي‌ آتي‌ لازم‌ به منظور ايفاي‌ تعهدات‌ به‌ تأمين‌ كنندگان‌ منابع‌ مالي‌ واحد تجاري‌ مفيد است‌. نمونه‌هايي‌ از جريانهاي‌ نقدي‌ ناشي از فعاليتهاي‌ تأمين‌ مالي‌ به‌ شرح‌ زير است‌:
الف ‌. جريانهاي‌ نقدي‌ ورودي‌ :
ـ دريافتهـاي‌ نقـدي‌ حاصل از صـدور سهـام‌.
ـ دريافتهـاي‌ نقـدي‌ حاصل از صـدور اوراق‌ مشاركت‌، وامهـا و ساير تسهيلات‌ كوتاه‌ مدت‌ و بلند مدت‌.
ب. جريانهاي‌ نقدي‌ خروجي‌ :
ـ بازپرداخت‌ اصل‌ اوراق‌ مشاركت‌، وامها و ساير تسهيلات‌ دريافتي‌.
ـ پرداخت‌ حصه‌ اصل‌ اقساط‌ اجاره‌ به‌ شرط‌ تمليك‌.
ـ پرداخت‌ هرگونه‌ مخارج‌ (بجز سود تضمين‌شده‌ و كارمزد پرداختي‌ بابت‌ تأمين‌ مالي‌) در رابطه‌ با اخذ تسهيلات‌ مالي‌، صدور سهام‌ و اوراق‌ مشاركت‌ و ساير راههاي‌ تأمين ‌مالي‌.
( استاندارد حسابداری ایران شماره 2 )
تاکيد مفاهيم نظري بر قابليت اقلام تعهدي در پيش بيني جريانهاي نقدي
حسابداري تعهدي جزئي از گزارشگري مالي مي باشد که مي تواند به استفاده کنندگان اطلاعات مالي در پيش بيني هاي جريان وجوه نقد کمک کند. “ارزيابي توان ايجاد وجه نقد از طريق تمرکز بر وضعيت مالي، عملکرد مالي و جريانهاي نقدي واحد تجاري و استفاده از آنها در پيش بيني جريانهاي نقدي مورد انتظار و سنجش انعطاف پذيري مالي، تسهيل مي گردد. ” (استانداردهاي حسابداري، 1386، مباني نظري گزارشگري مالي، بند7-1).
همچنين هيئت استانداردهاي حسابداري مالي(FASB) براي تأکيد بر اين موضوع بيان نموده است که”اطلاعات درباره سود شرکت براساس حسابداري تعهدي عموماً شاخص بهتري از توانايي جاري و مداوم شرکت در خلق جريان نقد نسبت به اطلاعات محدود شده به دريافتها و پرداختهاي نقد فراهم مي آورد. ” (FASB, 1987 ; page 5)
اين موضوع بر تأکيد FASB در رابطه با بکارگيري حسابداري تعهدي دلالت دارد. همچنين با توجه به بند بالا، FASB اعتقاد دارد در پيش بيني جريانهاي نقدي آتي، سود نسبت به دريافتها و پرداختها شاخص مطلوب تري است. به اين ترتيب پيش بيني جريانهاي نقدي زمينه ساز انجام تحقيقات گسترده اي شده است به گونه اي که تعداد زيادي از محققان، رابطه ميان اجزاء سود و معيارهاي انعطاف پذيري آتي را مورد بررسي قرار داده اند. از جمله اين محققان Greenberg، Bowen، Barth و ديگران بوده اند که در بخش هاي بعد به صورت کامل در رابطه با تحقيقات آنها بحث خواهد شد. ولي آنچه که از تحقيقات بر مي آيد آن است که با توجه به حجم نمونه و روش شناسي بکار رفته در هر تحقيق پاسخ هاي متفاوتي در رابطه با قدرت پيش بيني کنندگي اقلام تعهدي ارائه شده است.
براي تأکيد بيشتر بر مفيد بودن اقلام صورتهاي مالي (اقلام تعهدي) در پيش بيني جريانهاي نقدي آتي، استاندارد حسابداري ايران اظهار مي کند که “اگرچه صورت جريان وجوه نقد اطلاعاتي را درباره جريانهاي وجه نقد واحد تجاري طي دوره مالي مورد گزارش ارائه مي کند، ليکن اطلاعات مزبور جهت ارزيابي جريانهاي آتي وجه نقد کفايت نمي کند. برخي از جريانهاي وجه نقد ناشي از معاملاتي است که در دوره هاي مالي قبل رخ داده و بعضاً انتظار مي رود منجر به جريانهاي وجه نقدي ديگري در يکي از دوره هاي آتي گردد. بدين لحاظ براي ارزيابي جريانهاي وجه نقد آتي، صورت جريان وجوه نقد معمولاً بايد توأم با صورتهاي عملکرد مالي و ترازنامه مورد استفاده قرار گيرد. “(استانداردهاي حسابداري، 1386، استاندارد شماره 2، بند3).
تأکيد چارچوب هاي نظري بر اين است که بکارگيري اقلام تعهدي در پيش بيني جريانهاي نقدي آتي نسبت به زماني که تنها از جريانهاي نقدي جاري استفاده مي شود، قابليت پيش بيني را افزايش مي دهد. بر اساس آنچه که چارچوب هاي نظري بر آن تاکيد دارند نمي توان تنها از جريانهاي نقدي جاري براي پيش بيني استفاده نمود.
مفاهيم نظري گزارشگري مالي، به صورت مشخص دوره زماني که جريانهاي نقدي آتي بايد قابل پيش بيني باشند را مشخص نکرده است. اگرچه استفاده کنندگان از صورتهاي مالي احتمالاً علاقه مند به جريانهاي نقدي بلندمدت مي باشند، ليکن شواهدي مبني بر علاقه سرمايه گذاران به پيش بيني جريانهاي نقدي کوتاه مدت نيز وجود دارد. يکي از مواردي که سهامداران به هنگام سرمايه گذاري در شرکتها مدنظر قرار مي دهند سود نقدي سهام است. پيش بيني جريانهاي نقدي کوتاه مدت مي تواند اطلاعاتي را در رابطه با روند جريانهاي نقدي براي سرمايه گذاران فراهم کند. زماني که سرمايه گذاران بتوانند جريانهاي نقدي آتي يک سهم را پيش بيني نمايند، آنگاه مي توانند در رابطه با ارزش سهام و همچنين نگهداري و يا فروش آن تصميم گيري نمايند. هر چه اين پيش بيني دقيق تر باشد سرمايه گذاران مي توانند تصميمات مناسب تري را اتخاذ نمايند. ساير ذينفعان نيز ممکن است به جريانهاي نقدي کوتاه مدت علاقه مند باشند. “بستانکاران تجاري به وضعيت واحد تجاري و نقدينگي آن در کوتاه مدت توجه دارند مگر آنکه واحد تجاري از مشتريان عمده آنان بوده و ادامه فعاليت آنها به تداوم معاملات با واحد تجاري متکي باشد.” (استانداردهاي حسابداري، 1386، مباني نظري گزارشگري مالي، بند5-1، قسمت ج).
بستانکاران با توجه به نوع رابطه خود با شرکت به جريانهاي نقدي کوتاه مدت و بلند مدت شرکت در تصميم گيري در رابطه با تجديد ساختار بدهي ها و قراردادهاي استقراض علاقه مند هستند.
منابع:
Belkaoi .Ahmad, Riahi,Accounting Theory,The Dryden Pess,Harcourt Brace and Company,Third Edition 1993
Carl R.Borgia j.penis Coates and Robert D.Taylor,”Are You Ready for comprehensive Income”,jornal of accounting and Finance Research, p.68, spring 1999
Denise Dela Raza and Dian R. Franz, “Reporting Comprehensive Income in the Financial Statement”, Ohio CPA Journal, (Oct.-Dec. 1997), Vol. 56, PP11
David K.Hilbrand , J.Laing and H.RosenTal,’Prodiction Analysis of Cross Calsoo fication,United State,1977,PP 2-5
Finantional Accounting Standards Board
Financial Accounting Standards Board.Concepts statement No.130.Reporting Comprehensive
Financial Accounting Standards Board.Concept Statement NO.1:Objectives Financial Reporting of Business Enterprise.New York:AICPA,1978
FASB(1978); Objective of financial reporting of by business enterpricses , Statement of financial Accounting Concepts NO.par.170
Financial Accounting Standards board,Concept Statement NO.1,P.71
Hendriksen,Eldon.S and M.FVAN Breda. “Accounting Theory”.Fifthe Edition,Irwin,Homewood Boston,1992
Hirst,D.Evic and Patrick E.Hopkinz,”Comprehensive Income Reporting and Analyst Valuation Judgments” Journal of Accounting Reseearch,36.(Supplement)



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید