نام دانشگاه :
برای دریافت درجه کارشناسی در رشته
موضوع :
مشکل صنعت توریست در ایران و حمل نقل گردشگران
استاد راهنما :
پژوهشگر :
سال تحصیلی 90 – 91

چکيده
‏امروزه با اندکي ژرف انديشي در تحولات جهان،به ويژه درپايان سده ي بيستم و دهه ي اول ازسده ي بيست ويکم،به آساني درمي يابيم که جهان به سرعت درحال تغييراست و درهمين راستا انسان ها بيش از هرزمان ديگربه دنبال تنوع در راستاي تحولات پيش روي خود مي باشند.با در نظر گرفتن اين اصول در هر دوره نمونه اي از فعاليت هاي جديد اجتماعي که درچارچوب فعاليت هاي اقتصادي نيزمي گنجد،مورد توجه انسان ها قرار مي گيرد. در حال حاضر و دراولين دهه ازهزاره ي سوم و در پي گيري روند سريع تحولات بشري، صنعت گردشگري يکي از گونه هاي روبه رشد در توسعه ي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جوامع بشري ست.دراين ميان کشور ايران و به خصوص استان و شهر اصفهان با دارا بودن ميراث فرهنگي ارزشمند و مجموعه اي ازآثارشگفت انگيز طبيعي،ازتوان بالقوه ي فراواني درزمينه ي توسعه ي اين صنعت(که انسان را در کنار بهره مندي اقتصادي، به درک ‏بهتري از جهان پيش روي خود رهنمون مي سازد) برخوردار مي باشد.تاثیر توریست در اقتصاد این شهر موضوعی جدا نشدنی از این شهر زیباست و به جرات میتوان گفت چرخه اقتصادی این شهر بر روی پاشنه گردشگری میچزخد.
واژه هاي کليدي: آمار گردشگري، اصفهان ، بازار گردشگري، تحليل عاملي گردشگري، مدل هاي تحقيق توسعه پایدار،اقتصاد گردشگری
اهداف تحقیق
با توجه به این مطالب، این پژوهش تلاش دارد كه نسبت به شناسايی عوامل تاثيرگذار بر رشد و توسعه صنعت جهانگردی در ايران اقدام نموده و ضمن شناسايی موثرترين عوامل، راهكارهاي لازم و اساسي در توسعه و رشد را جهت استفاده متوليان و بخشهای خصوصی و دولتی صنعت جهانگردی ارايه دهد.
سئوالات پژوهش
1-تاثیر گردشگری بر اقتصاد یک کشور یا یک استان به چه میزان است ؟
2-گردشگری شهری و شاخص های گردشگری پایدار چیست ؟
3 – اصفهان تا چه اندازه توانسته است از نظر جذب توریست بر اقتصاد کشور تاثیر گذار باشد ؟
4- تا چه ميزان آداب و رسوم رايج در بين مردم اصفهان در بروز مشكلات و موانع امنیت فرهنگي توريسم عاملي مهم محسوب مي شود؟
پیشینه پژوهش
در چندین پژوهش خارجی و داخلی به موضوع گردشگری اصفهان وتوسعه پایدار پرداخته شده است . البته این پژوهش مستقیماً در مورد توسعه پایدار توسط اقتصادگردشگری استان اصفهان می باشد . در ادامه خلاصه ای از پژوهش هایی در مورد توسعه پایدار آورده می شود .
بهرام یوسفی پژوهشگر در پژوهشی تحت عنوان تأثير گردشگری بر شهر بوشهر در توسعه گردشگري شهري به این نکته تأکید دارد که احيا و بازسازي بافت قديم بوشهر مي تواند در جذب گردشگر و توسعه اقتصادي شهر مؤثر باشد و عامل مهمي جهت ارتقاي سطح زندگي و توسعه اقتصادي شهر مي باشد ( یوسفی ،1388: 1 ) .
جعفری در پژوهشی تحت عنوان معرفی شاخص های مناسب برای ارزیابی توسعه پایدار شهری و سنجش آن ، تعدادی از نظریات و شاخص های توسعه پایدار را مورد بررسی قرار می دهد و تأکید به بازنگری روابط موجود بین اجزا یا سیتم های درونی شهر ، شهر با محیط زیست خود ، شهر با سایر کشورها و مناطق جهان دارد . ( جعفری ، 1387 : 49 ) .
در مقاله طیبی با عنوان بررسی رابطه توسعه گردشگری و رشد اقتصادی در ایران ( 1338-1383 ) به بررسی رابطه گردشگری بین المللی و رشد اقتصادی ایران با استفاده از الگوی علی گرنجری ملی سال های (1338-1383) پرداخته و به این نتیجه رسیده که بین توسعه گردشگری بین المللی و رشد اقتصادی رابطه متقابل و دوطرفه ای وجود دارد که هر چه کشور از رشد اقتصادی بیشتری برخوردار باشد گردشگری بیشتری دارد و برعکس ( طیبی ، 1386 : 83 ) .
و در پژوهش علیزاده با عنوان برنامه ریزی فضایی توسعه پایدار شهر میبد به مطالعه محلات شهر میبد و بررسی شاخص های توسعه پایدار شهری آن پرداخته است و بیشترین شکاف را با 4/1% مربوط به عامل زیستی کالبدی می داند . ( علیزاده ، 1387 :
روش تحقیق:
روش تحقيق در اين پژوهش توصيفي از نوع پيمايشي مي باشد.جامعة آماري در اين تحقيق تعداد 120 نفر راهنمای تور و اعضای انجمن راهنمایان می باشند که جامعه و نمونه آماری به دلیل محدودیت یکسان است.
فهرست
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………….ص5
‏نگاهي گذرا به تاريخ اصفهان………………………………………………………………………………………………ص9
اصفهان،شهر گردشگران……………………………………………………………………………………………………..ص11
اصفهان و گردشگري نوين…………………………………………………………………………………………………ص14
فصل دوم…………………………………………………………………………………………………………………………….ص19زیر ساختهای اقتصادی اصفهان……………………………………………………………………………………….ص33
بازارهای اصفهان وچگونگی تاثیرگردشگر روی اقتصاد اصفهان……………………………………..ص38
پروژه اقتصادی دهکده گردشگری زرین شهر……………………………………………………………….ص54
درآمد گردشگري اصفهان مي تواند برابر درآمد نفت باشد………………………………………….ص61
نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………….ص66
منابع…………………………………………………………………………………………………………………………………………………ص67
مقدمه
‏اززمان آغازانقلاب صنعتي در سدهاي گذشته و با درنظر گرفتن پيامدهاي مثبت و منفي آن برزندگي،مسلماً گردشگري به عنوان يک صنعت دراولين دهه از هزاره ي سوم يکي از انساني ترين و مردمي ترين فعاليت هاي بشري در دو حوزه ي اقتصاد و فرهنگ به شمار مي آيد.
‏ساختار اصلي اين صنعت و انگيزه هاي گردشگران بر پايه ي سفر و ديدن مي باشد که به واسطه ي آن،انسان با انديشيدن صحيح و با ايجاد ارتباط با ساير انسان ها، از طريق تعامل فرهنگي و ديدن جلوه هاي مختلف مخلوقات خداوندي در طبيعت، به کشف حقيقت رهنمون مي گردد.
‏به راستي گردشگري شورانگيزترين ارتباط ميان آدميان و انساني ترين فعاليت در دنياي ماشيني امروز و پيامدهاي حاصل ا‏ز تفکرات اقتصادي و تکنولوژيک است.
‏امروزه استان اصفهان با مساحتي در حدود 107000 ‏کيلومتر مربع و درحالي که درميان فلات تمدن سازمرکزي ايران قرار گرفته و داراي تنوع آب وهوايي و اقليمي مي باشد،و همچنين براساس آمار موجود نزديک به 20000 ‏اثرتاريخي را در خود جاي داده مي تواند به يکي از مهم ترين مقاصد انتخابي گردشگران داخلي و خارجي تبديل شود.
‏در اين نوشتار کوشش شده تا با استفاده از منابع کتابخانه و برخي اطلاعات آماري، به معرفي توانمندي هاي شهر اصفهان از منظر گردشگري پرداخته شود.
پیشرفت هاي جدید در فناوري اطلاعات و ارتباطات و ابزارهاي الکترونیکی، باعث بروز فعالیت
ها ي جدید در جوامع شهري شده است
مزیت تأثیرات زیادي در زمینه هاي مختلف اقتصادي، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی براي شهر
داشته است. به عنوان نمونه در زمینه توسعه تجارت الکترونیکی، بانکداري الکترونیکی، گسترش
استفاده از کارت هاي اعتباري، کاهش کاغذ بازي، کاهش هزینه ارائه خدمات و ایجاد زمینه براي
سرمایه گذاري داخلی و خارجی و ارتباط تجاري شهر با کشورهاي همسایه و سایر نقاط جهان، l, بخشی از تأثیرات آن خواهد بود
ارتباط مناسب شهر و دسترسی به زیرساخت هاي ارتباطی، اهمیت زیادي در استراتژي توسعۀ بلند مدت یک شهر دارد
به منظور استقرار شهر الکترونیک لازم است ،, در تمامی زیرساخت هاي مورد نیاز آن همگام و هم راستا باشند
کشورهاي در حال توسعه براي ترقی و توسعه الکترونیکی، تهیه زیرساخت هاي اساسی فاوا ضروري می باشد. این کشورها بایستی ابزارهاي الکترونیکی و ارتباطی جدیدي را از کشور هاي
توسعه یافته اتخاذ نمایند و اطلاعات الکترونیکی و کامپیوتري خود را بروز کنند،
سیستم برنامه ریزي هر شهري نقش کلیدي در توسعه پایدار آن شهر دارد، در داخل این شهر،
مردم در حال کار، فعالیت و تفریح اند. در هر دوره زمانی برنامه ریزان شهري براي خدمات رسانی
و مدیریت بهتر شهر نیاز به تغییراتی در سیستم برنامه ریزي آن شهر دارند، که آگاهی و سواد
اجتماعی و برنامه ریزي الکترونیکی به عنوان مهمترین ابزار در جهت تغییرات سیستم برنامه ریزي
با توجه به این مسأله مسئولان و متولیان شهري شهري شناخته شده اند.( 2004,5
وظیفه دارند با شناخت وضعیت موجود و با شناخت میزان برخورداري شهر از زیرساخت هاي
شهري قابلیت هاي آن را جهت تحقق شهر الکترونیک مشخص کنند. با توجه به این که طرح
ایجاد شهر الکترونیکدر ایران براي اولین بار در جزیره کیشدر سال 1379 و بعد از آن در سال
1381 در شهر مشهد با محوریت شهرداري مشهد مطرح شد، عدم شناخت از توان هاي این شهرها
مسائل و مشکلات زیادي در اجرایی شدن طرح الکترونیکی را سبب شد.
پیشرفت هاي جدید در فناوري اطلاعات و ارتباطات و ابزارهاي الکترونیکی، باعث بروز فعالیت
که این ها ي جدید در جوامع شهري شده است
مزیت تأثیرات زیادي در زمینه هاي مختلف اقتصادي، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی براي شهر
داشته است. به عنوان نمونه در زمینه توسعه تجارت الکترونیکی، بانکداري الکترونیکی، گسترش
استفاده از کارت هاي اعتباري، کاهش کاغذ بازي، کاهش هزینه ارائه خدمات و ایجاد زمینه براي
سرمایه گذاري داخلی و خارجی و ارتباط تجاري شهر با کشورهاي همسایه و سایر نقاط جهان،
. بخشی از تأثیرات آن خواهد بود
ارتباط مناسب شهر و دسترسی به زیرساخت هاي ارتباطی، اهمیت زیادي در استراتژي توسعۀ بلند
به منظور استقرار شهر الکترونیک لازم است, , مدت یک شهر دارد
در . تمامی زیرساخت هاي مورد نیاز آن همگام و هم راستا باشند
کشورهاي در حال توسعه براي ترقی و توسعه الکترونیکی، تهیه زیرساخت هاي اساسی فاوا
ضروري می باشد. این کشورها بایستی ابزارهاي الکترونیکی و ارتباطی جدیدي را از کشور هاي
توسعه یافته اتخاذ نمایند و اطلاعات الکترونیکی و کامپیوتري خود را بروز کنند،
سیستم برنامه ریزي هر شهري نقش کلیدي در توسعه پایدار آن شهر دارد، در داخل این شهر،
مردم در حال کار، فعالیتو تفریح اند. در هر دوره زمانی برنامه ریزان شهري براي خدمات رسانی
و مدیریت بهتر شهر نیاز به تغییراتی در سیستم برنامه ریزي آن شهر دارند، که آگاهی و سواد
اجتماعی و برنامه ریزي الکترونیکی به عنوان مهمترین ابزار در جهت تغییرات سیستم برنامه ریزي
با توجه به این مسأله مسئولان و متولیان شهري (James, et al, شهري شناخته شده اند.( 2004,5
وظیفه دارند با شناخت وضعیت موجود و با شناخت میزان برخورداري شهر از زیرساخت هاي
شهري قابلیت هاي آن را جهت تحقق شهر الکترونیک مشخص کنند. با توجه به این که طرح
ایجاد شهر الکترونیکدر ایران براي اولین بار در جزیره کیشدر سال 1379 و بعد از آن در سال
1381 در شهر مشهد با محوریت شهرداري مشهد مطرح شد، عدم شناخت از توان هاي این شهرها
مسائل و مشکلات زیادي در اجرایی شدن طرح الکترونیکی را سبب شد.
استان اصفهان از نظر میزان برخورداري از شاخص هاي فاوا در بین استان هاي ایران موقعیت
15 درصد) می / 28 درصد) کاربر اینترنت و با ضریب نفوذ ( 3 / مناسبی دارد به طوري که داراي ( 8
این استان بعد از استان تهران در رتبه دوم قرار دارد. شهر اصفهان .(www.amar.org.ir) باشد
نیز به عنوان یکی از کلان شهرهاي ایران از نظر برخورداري از شاخص هاي فاوا در وضعیت
مناسبی می باشد اما از نظر نحوة توزیع فضایی در بین شهرداري هاي 14 گانه وضعیت مناسبی
ندارد. با توجه به اهمیت موضوع و هزینه هاي کلان ناشی از اجرایی شدن طرح الکترونیکی شدن
شهر اصفهان، نیاز به شناخت وضع موجود و یا به عبارتی دیگر شناخت قابلیت هاي الکترونیکی و
نحوه عملکرد و توزیع فضایی این شاخص ها در مناطق 14 گانه شهر اصفهان می باشد. بنابراین
هدف از انجام این تحقیق، شناخت و تحلیل فضایی توان هاي زیر ساختی الکترونیکی و نیروهاي
متخصصفاوا و کاربران انفورماتیکدر شهرداري هاي مناطق شهر اصفهان می باشد.
فرضیه اي که براي این تحقیق در نظر گرفته شده این است که بین شهرداري هاي مناطق مختلف
شهر اصفهان از نظر برخورداري از سخت افزارهاي الکترونیکی و نیروهاي متخصص تفاوت
معناداري وجود دارد.

فصل اول
‏نگاهي گذرا به تاريخ اصفهان

‏ازاصفهان به عنوان يکي از کهن ترين شهر هاي ايران ياد شده است. اين شهر در 32 ‏درجه و 37 دقيقه ي عرضي شمالي و 51 ‏درجه و 40 ‏دقيقه ي طول شرقي و در مرکزاستان و در ميانه ي راه زاينده رود به تالاب گاوخوني قرار دارد. اين شهر از شمال به شهرستان هاي کاشان و نطنز ، از جنوب و ‏غرب به شهرستان هاي آباده، نجف آباد،گلپايگان و خوانسار و از شرق به استان يزد اتصال مي يابد. اصفهان در طول تاريخ همواره به عنوان يکي از مهم ترين قطب هاي گردشگري ايران به شمار رفته است؛به گونه اي که سياحان مختلفي در طول تاريخ از اين شهر بازديد نموده اند و از لابه لاي سطور سفرنامه هاي آن ها مي توان به مطالب متنوعي درباره ي حيات مردمان اين شهر دست يافت.
‏درباره ي وجه تسميه ي اصفهان مي نويسند:«اصفهان را به پارسي سپاهان گويند و سپاه به معني لشکر مي باشد … (سپاهياني) چون سپاه فارس و سپاه کرمان و سپاه اهوازهرگاه جنگي پيش مي آمد، در آن جا گردهم مي آمدند.»بسياري از محققان بناي شهر را به پادشاهان اسطوره اي ايران زمين نسبت مي دهند،به گونه اي که:«بعضي گويند طهمورث پيشدادي و چندي جمشيد و ذوالقرنين(اصفهان را) ساخته بود و چون کيقباد،اول کيانيان آن را دارالملک ساخته، کثرت مردم (در) آن جا حاصل شد (و) ديه ها عمارت مي کردند ( که ) به تدريج به هم پيوست و شهري بزرگ شد»
‏به نظر مي رسد در دوران شاهنشاهي هخامنشيان،اصفهان با نام هاي «جي»، و «گابا»يا «گي»خوانده مي شد و اقامتگاه شهرياران هخامنشي به شمار مي رفت و سپس در دوران اشکانيان درقلمروي حکومت پارت ها قرارگرفت،و به دليل امنيتي که اين شهرنسبت به تيسفون داشت، پارت ها اصفهان را مخزن اوراق و اسناد دولتي خود کرده بودند.در عصر سلطنت ساسانيان،اصفهان درقلمرو اشراف والا تبارآريايي نژاد (وسپوهران ) قرار داشت و دراين عصرمرکز اقامت سپاهيان به شمارمي رفت.
‏برخي ازمحققان فتح اصفهان را توسط مسلمانان درسال 19 ‏هجري و برخي ديگر 23 ‏هجري مي دانند و معتقدند خليفه ي دوم «بديل بن ورقاءخزاعي» را دراين سال براي فتح اصفهان فرستاد. در دوران اموي و خصوصاً قرن اول هجري و پس از واقعه ي کربلا،بسياري ازعلويان به اين شهرمهاجرت کردند و اصفهان داراي اهميت فراواني شد؛به گونه ا‏ي که حجاج بن يوسف ثقفي (والي سفاک امويان در سرزمين هاي شرقي خلافت)به يکي از عاملان خود دراصفهان نوشت:«تو را فرمان روايي شهري دادم که سنگش سرمه و مگسش زنبورعسل،و علفش زعفران باشد) درطي قرون سوم و چهارم هجري اصفهان رونق فراواني داشت، به گونه اي که مقدسي (جغرافي دان مسلمان) درباره ي اصفهان مي نويسد:«اصفهان بزرگ و آباد و پرجمعيت و پربرکت و شهر بازرگاني است. چاه هايش شيرين،ميوه هايش گوارا،هوايش خوب،آبش سبک، خاکش شگفت انگيز و… بازرگانان بزرگ ‏و هنرمندان ماهر دارد،… در همه ي کشور اسلام خاکي بدين خوبي نيافته ام»در قرن چهارم، مرداويچ زياري پس از آن که اصفهان را فتح کرد،اين شهررا به عنوان مرکزحکومت خود برگزيد و بسياري از آداب و رسوم کهن ايراني را در آن جا احيا کرد.اما پس ازمرگ وي،اصفهان توسط آل بويه تصرف شد و حسن (رکن الدوله) اصفهان را پايتخت خود نمود و دوران طلايي اصفهان دراين قرن آغاز گرديد.از مهم ترين آثاراصفهان دراين دوره،بناي حصاربزرگ اصفهان و قلعه ي طبرک است. دراين عصر دانشمندان معروفي همچون بوعلي سينا،صاحب بن عباد و زکرياي رازي دراين شهراقامت داشتند، ناصرخسرو پس از بازديدي که ازاصفهان در اين عصرداشت ،معتقد بود:«اصفهان شهري ست برهامون نهاده و آب وهواي خوش دارد …به راستي در همه ي سرزمين پارسي گويان شهري نيکوتر، جامع ترو آبادترازاصفهان نديدم.» با روي کارآمدن امپراتوري سلجوقي،پس از خشونت هايي که دردوران مسعود غزنوي دراصفهان پديد آمده بود،اين شهر مجدداً به آرامش دست يافت و به خصوص در دوران سلطنت ملکشاه سلجوقي به همت خواجه نظام الملک (وزيرايراني)اين شهر مجدداً رونق يافت.ازمهم ترين آثار تاريخي اصفهان دراين دوره،گنبد تاج الملک، مسجدعلي،و توسعه ي مسجد جامع عتيق مي باشند که يادگارهاي ارزشمند اين دوره به شمارمي روند.پس از ويراني هاي اصفهان در دوران مغول و تيموريان، تکامل اين شهر دردوران امپراتوري بزرگ صفوي و هم زمان با سلطنت شاه عباس اول صفوي ( 1038-995 ه.ق)(1629-1586م) آغاز شد؛درست هنگامي که شاه تصميم گرفت پايتخت امپراتوري صفوي
‏را ازشهر قزوين به اصفهان انتقال دهد، و هم زمان با يازدهمين سال سلطنت شاه عباس اول درسال 1006 ‏هجري قمري وي اصفهان را به دليل وضعيت خاص سياسي، اقتصادي و نظامي و همچنين به دليل موقعيت سوق الجيشي،و قراي داشتن آن در قلب ايران،به عنوان پايتخت خود انتخاب نمود.
با انتقال پايتخت به اصفهان، شاه و کارگزارانش،ازجمله شيخ بهايي،فعاليت هاي فشرده ي عمراني وسيعي را براي باز سازي و نوسازي شهراصفهان به نحوي که لايق مرکزيت بزرگ ترين امپراتوري ايران (پس ازاسلام) باشد،آغازکردند.به همين دليل، درمدت سلطنت شاه عباس اول عملاً سيماي شهراصفهان دگرگون شد و استمرار مرکزيت اصفهان تا پايان سلسله ي صفوي در سال1148 ‏هجري، باعث پيشرفت و توسعه ي اين شهر گرديد
.

اصفهان،شهر گردشگران

‏ايران از دوران باستان به واسطه ي جاده هاي «ابريشم» و«ادويه» داراي روابط خارجي گسترده اي با دولت هاي ديگر خصوصاً با غرب بود،اما پس از حضور اسلام با توجه به اين که ايران به عنوان يکي ازسرزمين هاي خلافت اسلامي به شمار مي رفت،هيچ گونه رابطه اي با کشورهاي ديگرنداشت.
‏سقوط قسطنطنيه درسال 857 هجري-1453 ميلادي به دست سلطان محمدفاتح و سقوط امپراتوري هزارساله ي بيزانس باعث شد تا روابط بين المللي در آن عصر دچارتحولات شگرفي شود که از جمله ي اين تحولات مي توان به شکل گيري امپراتوري بزرگ ‏عثماني (که داعيه ي رهبري جهان اسلام را داشت)و همچنين بسته شدن راه هاي تجاري اروپا و شرق از سوي عثمانيان اشاره نمود.
‏عثمانيان درراستاي سياست خود،تهاجم هايشان را به اروپاي شرقي و مرکزي آغاز نمود و به تدريج شبه جزيره ي بالکان، قفقازو شمال آفريقا را تصرف نمودند و درياي سياه را که منتهي اليه راه معروف ابريشم بود،به صورت درياچه اي بسته در آوردند،(14) و انتهاي راه هاي تجارتي ابريشم و ادويه را ‏اشغال نمودند. به اين ترتيب، از آن تاريخ به بعد، ايران عصر صفوي که خود به دليل پذيرش مذهب شيعه مورد دشمني عثمانيان قرارگرفته بود،مورد توجه اروپاييان قرارگرفت.شاه عباس اول و کارگزارانش که به خوبي شرايط حساس بين المللي آن زمان را درک کرده بودند،مي کوشيدند با حفظ شئونات ايران،با اروپاييان ارتباط برقرارکنند.برهمين اساس،درطول قرن هفدهم ميلادي،ايران و اصفهان در کانون توجه اروپاييان قرارگرفتند.سياحان وجهانگرداني را که به اصفهان مي آمدند، عمدتاً مي توان درچند گروه مختلف مورد بررسي قرار داد که عبارت اند از:
-گروه هاي مبلغ مذهبي
-نمايندگان سياسي کشورهاي خارجي
-بازرگانان
-جهان گردان و سياحان
همه ي اين گردشگران و سياحان خارجي در طول سفر و در هنگام حضور شان در اصفهان،سفرنامه هايي را به رشته ي تحرير درآورند.با در نظر گرفتن اهداف هر يک ازاين سياحان ازسفربه ايران و با بررسي سفرنامه هاي آنان به خوبي مي توان ديدگاه هاي آنان را درجاي جاي نوشته هايشان دريافت.براي نمونه،آن هايي که تاجر پيشه بودند،به مسائل تجاري نظير نظام حمل ونقل و قوانين گمرکي پرداخته اند؛سياستمداران نيزدرمورد ساختارشهر سازي،آداب و رسوم و اصول کشورداري ايرانيان به ويژه دراصفهان دقت خاصي را مبذول داشته اند.جهان گردان نيزبا نگاهي محققانه،جغرافيا،تاريخ،هنر و مباحث اجتماعي و فرهنگي را مدنظر داشتند.اين سفرنامه ها که مجموعه اي متنوع از مشاهدات آن ها به شمار مي رود،حاوي مطالب گوناگوني خصوصاً درباره ي حيات اجتماعي مردم ايران و اصفهان مي باشد.لذا آن جا که تاريخ نگاري سنتي، ناتوان ازبيان ويژگي هاي اجتماعي جامعه ي ايران است،نوشته هاي اين سياحان (درصورت نقد و بررسي منصفانه) راه گشاي بسياري از تحقيقات جديد در زمينه هاي مختلف مي باشد.
‏ازجمله ي سياحاني که در طول قرن هفدهم ميلادي به اصفهان آمده و مطالب متنوعي را درباره ي ‏حيات اجتماعي و فرهنگي اين شهربه رشته ي تحرير درآورده اند،مي توان به اين افراد اشاره کرد:
‏برادران شرلي (انگلستان)؛پيترو دلاواله (ايتاليا)؛دن گارسيا (دسيلوا)؛فيگوئروآ (اسپانيا)؛ فدت آفانس يويچ کاتف (روسيه)؛آدام اولئاريوس (آلمان)؛ ژان باپتيست تاورنيه (فرانسه)؛شواليه ژان شاردن (فرانسهانگبرت کمپفر(سوئد)؛مارتين سانسون (آلمان)؛آندره دوليه دلند (فرانسه)؛ايون گرس (اسپانيا)؛ تادوزيوداکروسينسکي (لهستان) و جملي کارري (ايتاليا).
‏بيش تراين سياحان درمورد اصفهان مطالب فراواني را به رشته ي تحرير در آورده اند که نشان دهنده ي حضور گسترده ي غربيان درايران براي نخستين بار بود.اين سياحان دلايل انتخاب اصفهان را به عنوان پايتخت صفويان،ناشي از موقعيت خاص اقليمي اين شهرمي دانستند و معتقد بودند:«شاه عباس اصفهان را به علت موقعيت مناسب جغرافيايي اش به عنوان پايتخت برگزيد و فراواني آب و حاصل خيزي جلگه ي آن که به وسيله ي کانال هاي متعدد زاينده رود آبياري مي شد، به آبادي و توسعه ي شهرکمک کرد.»تاورنيه،سياح و تاجرمعروف فرانسوي نيز معتقد بود شاه با انتخاب اصفهان پايگاهي ايجاد نمود که ازطريق آن مي توانست کشورخود را ازطرف جنوب،مشرق و مغرب توسعه دهد. دراين عصر اصفهان به منتهي اليه پيشرفت خود رسيد؛به گونه اي که شاردن مي نويسد:«هنگامي که شاه عباس بزرگ اصفهان را پايتخت خويش قرار داد،تصميم گرفت اين شهر را همان طوري که امروز هست،زيبا و بزرگ کند. از اين رو نه فقط عموم بزرگان و رجال را مجبوربه ساختن بناهايي باشکوه نمود، بلکه هر متمولي را که سراغ داشت، وادار کرد ابنيه ي عمومي براي زينت شهر و آسايش مردم بسازند»(31)همچنين او مايل بود که جانشينانش دراصفهان بمانند و براي زيبا يي شهرازهيچ اقدامي فروگذار نکرد. بنابراين، دراين عصر آرمان شهر اصفهان از يک سو تبديل به يک باغ شهر باعظمت گرديد و ازديگرسو شهرسازان صفوي با خلق شاهکارهاي معماري و شهرسازي مدرن،گويشي نوين را درآفرينش فضاي کالبدي به وجود آوردند.
‏تاورنيه که چندين بار در دوره ي جانشينان شاه عباس به ايران و اصفهان سفر کرده بود،درباره ي فضاي اصفهان مي نويسد:«محيط شهراصفهان به انضمام محلات خارج از شهر،ازپاريس کوچک تر نيست، اما جمعيتش ده برابر کم تراست و نبايد تعجب کرد که شهر به اين بزرگي اين قدر کم جمعيت دارد. براي اين که هر خانواده يک خانه ي جداگانه و هرخانه يک باغ مخصوص دارد. از هرسمت که به طرف اصفهان بروند، اول مناره هاي مساجد، بعد درختان و بعد خانه ها نمودار مي شوند؛ به طوري که اصفهان از دور بيش تر به جنگلي شباهت دارد.»کمپفر نيز در ديدارش از اصفهان، درباره ي نظام خدمات شهراصفهان معتقد بود:«خيابان هاي اصفهان بعضاً بسيار پهن،مستقيم و به طور قابل ملاحظه اي وسيع اند.اغلب اين خيابان ها با درختکاري و جوي آب روان در وسط، به دلپذيرترين صورت ها درآمده اند. زيبا ترين خيابان ها درحومه ي جديد شهر، عباس آباد قرار داد و پس از آن به ترتيب جلفا و درمرحله ي آخر،شهر قديم که داراي معدودي خيابان هاي درختکاري شده است.»
‏درنهايت،شهرجديد صفوي به گونه اي بود که بناي آن متضمن ويراني شهر قديم نبود. لذا اصفهان نويني که شاه عباس اول بنياد نهاد،به گفته ي سياحان خارجي از نظر طرح و نقشه ي ماوراي انتظارات و افکار آن زمان بود.
‏به هرحال،با توجه به حضور گسترده ي گردشگران درايران و اصفهان،ساختار گردشگري ايران متمولي شد؛به گونه اي که سده هاي هفدهم و هجدهم ميلادي درايران به عصرسفرنامه ها مشهورگرديد.
‏درزمينه ي گردشگري و ساختار مربوط به آن دراين دوران،دو نکته ي مهم را بايد در نظر داشت:
‏­برخورد صميمانه ي ايرانيان با گردشگران خارجي و پذيرفتن آنان در درون جامعه ي ايران،که ريشه در فرهنگ کهن و اصيل ايراني دارد؛دراين زمينه، در تمامي سفرنامه هاي سياحان مي توان مطالب متنوعي را به ويژه در مورد مردم اصفهان يافت.
‏­برخورد حکومت هاي ايراني با گردشگران و سياحان خارجي از نظر ارائه ي تسهيلات و نگرش آنان به فرهنگ گردشگري، که اين نکته با توجه به تحولات جهاني و تفاوت ديدگاه هاي حکم رانان ايراني در طول بيش از چهارقرن را مي توان از مناظر مختلف در پژوهش هاي تخصصي مورد بررسي قرار داد.
فصل دوم
اصفهان و گردشگري نوين

هم زمان با ايجاد تحولات وسيع فرهنگي و سياسي درايران،(هم زمان با جهان) به خصوص ازدوران مشروطيت به بعد، صنعت گردشگري نيز دچارتحول شد و دوران سفرنامه نويسي آرام آرام پايان يافت.به اين ترتيب،ازدهه ي دوم سده ي اخير( 1314 هجري شمسي) با تشکيل اداره ي جلب سياحان تاکنون،صنعت گردشگري و ساختار مربوط به آن در ايران فراز و نشيب هاي متعددي را طي نموده که پرداختن به آن ها مجال ديگري را مي طلبد.
با توسعه فرهنگ و تمدن و بروز تحولات اجتماعي و فرهنگي درجهان،«گردشگري نوين» به خصوص از دهه ي 1950 ميلادي به بعد پديد آمد.که بر مبناي آن به واسطه ي ميراث غني فرهنگي و آثار شگفت انگيز طبيعي، اين صنعت مي تواند به يکي از اهرم هاي مؤثر درتوسعه ي اقتصادي- اجتماعي و فرهنگي جوامع مختلف تبديل شود.
امروزه با توجه به اين که بخش عمده اي از ميراث گران بهاي تمدني ايران در اصفهان واقع شده ، ضرورت ايجاب مي کند که با نگاهي جامع براي سامان بخشي نظام ورود و خروج گردشگراني که از اصفهان بازديد مي کنند،براساس اصول علمي و مبتني بر گردشگري نوين برنامه ريزي شود. البته اين سخن بدان معني نيست که گردشگري در شهر اصفهان بدون برنامه ريزي ست، بلکه مراد، سامان دهي گردشگري مبتني بر رهيافت هاي علمي ست.
در يک نگاه کلي به ساختار گردشگري اصفهان، گردشگراني را که به اين شهر سفر مي کنند، مي توان به اين ترتيب تقسيم بندي کرد.
– گردشگران خارجي که قصد سياحت و ديدار ازآثار تاريخي به اين شهر سفر مي کنند
– گردشگراني که به قصد ديدار از ساير مناطق کشور از اصفهان عبور مي کنند و در اين شهر توقف کوتاه مدت دارند.
– گردشگراني که از طريق اردوهاي دانشجويي و دانش آموزي براي بازديد از مراکز فرهنگي به اين شهر سفر مي کنند.
– گردشگراني که در تعطيلات نوروز و تابستان به صورت خانوادگي و يا در گروه هاي چند نفري براي ‏بازديد از مراکز فرهنگي و تاريخي اصفهان به اين شهر سفر مي کنند.
‏با بررسي وضعيت گردشگري اصفهان به نظرمي رسد گردشگراني که اين شهررا به عنوان مقصد انتخابي خود براي سفر بر مي گزييند، از دو الگوي مشخص درگردشگري نوين تبعيت مي نمايند، که عبارتند از:

گردشگري فرهنگي

دراين مدل،گردشگران به منظور ديدار از يادمان هاي تاريخي، جشنواره هاي هنري و مراکز فرهنگي، به سراسر جهان و به ويژه به کشورها و شهرهاي تاريخي سفر مي کنند. اين گردشگران عموماً داراي منزلت ويژه اي هستند. زيرا به قصد آشنايي با مواريث فرهنگي،هنري، آداب و رسوم، بازديد ازبناها و آثار تاريخي و با اهداف آموزشي،تحقيقاتي و پژوهشي سفر مي کنند.
‏اين مدل گردشگري امروزه در جهان از رشد روزافزوني برخوردار است، زيرا گردشگر براساس آن، نياز خود را به شناخت و کشف واقعيات موجود در جهان برآورده مي سازد.
‏درحال حاضراصفهان با دارا بودن جاذبه هاي متعدد فرهنگي و تاريخي، درحالي که بخش عمده اي ازتاريخ و تمدن ايران را در خود جاي داده،يکي ازمقاصد اصلي گردشگران _به خصوص خارجي _ در زمينه ي توريسم فرهنگي ست.
‏‏گردشگري شهري

ازجمله مدل هاي روبه رشد در صنعت گردشگري، توريسم شهري ست. در اين مدل، بازديد از اماکن تاريخي، فرهنگي، مذهبي، تجاري، سياسي در شهرها به دليل تمرکز امکانات وتسهيلات در شهرها، نسبت به ساير مناطق نظير روستاها از مطلوبيت بيش تري در ميان گردشگران برخوردار است.
‏در ميان شهرهاي ايران، اصفهان يکي از منحصربه فردترين مقاصدي ست که از سوي گردشگران ‏انتخاب مي شود. زيرا از يک سو داراي امکانات و تسهيلات متعددي ست، و ازديگر سو با دارا بودن جاذبه هاي متنوع تاريخي و فرهنگي، مکاني مناسب در راستاي توسعه ي گردشگري شهري و فرهنگي محسوب مي شود؛ و اين درحالي ست که مطابق با طرح جامع گردشگري کشور،تمامي نقاط کشور ايران از منظر گردشگري به هفت منطقه تقسيم شده اند که استان و شهراصفهان به عنوان کانون اصلي گردشگري ايران (در قلب فلات مرکزي ايران)و در منطقه ي پنجم قرار دارد.
‏مطابق با آمارموجود،ورودي گردشگران داخلي و خارجي به شهر اصفهان در طول سال 1386‏به شرح زيرمي باشد.
‏با درنظرگرفتن آمار فوق، اين نکته مبرهن است که هنوز تا رسيدن به استانداردهاي منطقي براي ورود انبوه گردشگران و اقامت طولاني مدت آنان در شهر اصفهان، راه درازي در پيش است. از همين رو، در راستاي توسعه ي کيفي گردشگري در شهر اصفهان،بايد بر اساس دو مدل فوق الذکر برنامه ريزي شود، تا بتوان از يک سو پيوندي منطقي ميان عصر سفرنامه نويسي و گردشگري نوين برقرار نمود و از ديگر سو درمسيرتوسعه ي اقتصادي و فرهنگي اصفهان (نگين گردشگري ايران) گام برداشت.

استان اصفهان
استان اصفهان با مساحتی حدود 105937 کیلومتر مربع بین 30 درجه و 43 دقیقه تا 34 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی خط استوا و 49 درجه و 36 دقیقه تا 55 درجه و31 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد . این استان که در مرکز ایران واقع شده است از شمال به استانهای مرکزی , قم و سمنان؛ ازجنوب به استانهای فارس و کهگیلویه و بویراحمد ؛ از شرق به استانهای لرستان و چهارمحال بختیاری محدود است . بر اساس آخرین تقسیمات کشوری ، این استان دارای 17 شهرستان , 60 شهر ، 37 بخش و 116 دهستان و مرکز آن اصفهان است .
شهر تاریخی اصفهان مرکز استان اصفهان است و اکنون دارای مقام سوم از نظر جمعیت در سطح کشور می‌باشد. فاصله اصفهان تا تهران 425 کیلومتر است و در جنوب آن قرار دارد. ای شهر به دلیل موقع جغرافیایی بسیار مناسب که در قلب فلات ایران قرار دارد. پیوسته مورد توجه سلاطین و مدیران مملکتی بوده است.اصفهان از سطح عمومی دریاها حدود 1580 متر ارتفاع دارد و در شرق سلسله جبال زاگرس واقع شده است. این شهر در چهارراه شمالی- جنوبی و شرقی- غربی کشور قرار دارد و در طی تاریخ محل رفت و آمد و برخورد اقوام و فرهنگهای مختلف بوده است. منطقه بزرگ اصفهان در قسمت شمالی و شرقی به کویر محدود می‌گردد و قسمت غربی و جنوبی آن به ارتفاعات زاگرس منتهی می‌شود. علت وجودی و پیرایش این شهر را باید مدیون آبهایی دانست که از کوههای زاگرس مرتفع به نام زردکوه بختیاری سرچشمه گرفته و زاینده‌رود را به وجود آورده و در نتیجه شهر زیبای اصفهان در دو طرف زاینده‌رود قرار گرفته است.شهر اصفهان بر روی دشتی نسبتا” صاف با شیبی حدود 2 درصد و به طرف شمال شرقی بنا گردیده است توسعه‌ی شهر در طی قرون متمادی به سمت جنوب غربی بوده، زیرا در این منطقه آب فراوانتر و آلودگی نیز کمتر است.

یناهای یادبود تاریخی
-مدرسه آقابزرگ ، کاشان -عمارت عالی قاپو -تالار اشرف ،اصفهان خانه بروجردیها ،کاشان -مدرسه چهار باغ،اصفهان -کاخ چهل ستون ، اصفهان -کبوترخانه ، اصفهان -بازار اصفهان ، اصفهان -باغ و عمارت فین ، کاشان -پل خواجو ، اصفهان -کاخ هشت بهشت ، اصفهان پل مارنان ، اصفهان قلعه نارنج یا نارین ،اصفهان -پل شهرستان ، اصفهان -تپه های سیلک ، کاشان
-پل سی و سی پل (33 طاق قوسی ) ، اصفهان
بناهای یادبود مذهبی
-مسجد جامع عباسی (امام) ، اصفهان -مسجد جامع اردستان ، اصفهان -مسجد جامع اصفهان ، اصفهان -امامزاده هلال بن علی ، کاشان -امامزاده شاهزاده ابراهیم ، کاشان -مسجد شیخ لطف الله ، اصفهان -کلیسای وانک ، اصفهان -مسجد جامع زواره ، زواره
فرهنگ و هنر
-روستای ابیانه ، کاشان -موزه چهل ستون ، اصفهان -صنایع دستی -موزه ملی کاشان ، کاشان
مسجد شیخ لطف‌الله – اصفهان
آدرس: ضلع شرقی میدان نقش جهان
مکان: مـذهبـی تاریـخی
ساخته شده در ۱۶۰۲ – ۱۶۱۹ میلادی شاهكاری از معماری و كاشی‏كاری قرن یازدهم هجری است به فرمان شاه عباس اول در مدت هیجده سال بنا شده و معمار و بنای مسجد استاد محمدرضا اصفهانی بوده است
تزئینات كاشی‏كاری آن در داخل از ازاره‏ ها به بالا همه از كاشی‏های معرّق پوشیده شده است. باستان‌شناسان خارجی در مورد عظمت معماری این مسجد گفته‏ اند: «به سختی می‏توان این بنا را محصول دست بشر دانست».
شیخ‌ لطف‌‌الله جبل‌عاملی، پدر زن شاه عباس اول و از علمای‌ بزرگ‌ شیعه‌ در لبنان‌ امروزی‌ بود كه‌ به‌ دعوت‌ شاه‌ در اصفهان‌ اقامت‌ گزید. این‌ مسجد به‌ منظور تجلیل‌ از مقام‌ او و برای‌ تدریس‌ و نمازگزاری‌ وی‌ احداث‌ شد.
مسجد شیخ لطف الله‏ یكی از زیباترین آثار تاریخی اصفهان در ضلع شرقی میدان نقش جهان و مقابل عمارت عالی‌قاپو واقع شده و به واسطه كاشیكاری‌های معرق داخل و خارج گنبد و كتیبه‏های بسیار زیبای خط ثلث كه مقداری از آنها به خط علیرضای تبریزی عباسی است از زیبایی و ظرافت كمتر نظیر دارد.
این مسجد به علت اینکه نه دارای مناره است و نه دارای شبستان ورودی (حیاط) و همچنین اینکه ورودی آن پله می‌خورد، غیر طبیعی است. عدم وجود شبستان و صحن ورودی این مسجد را به مقتضیات تقارنی میدان نقش جهان (قرار گرفتن مسجد رو به روی عمارت عالی‌قاپو) که در نهایت منجر به این مسئله شده‌است که نتوان صحنی یا حیاطی رو به قبله که برای نمازگزاری استفاده شود، برای آن طراحی کرد

نارنج قلعه – نائین آدرس: نائین مکان: تاریـخی
آثار باقیمانده بنایی که به نارنج قلعه ( نارین قلعه )معروف است حکایت از قدمت و دیرینگی آن دارد . سبک بنا و نوع مصالح(خشت خام) به کار رفته آن را به قبل از اسلام مربوط می کند
ارتفاع قلعه از سطح زمین 25 ذرع است . درباره کارکرد این قعله اطلاع صحیحی در دست نیست . اما بعید نیست که این فضا همواره با فضاهای مجاور آن حاکم نشین و مرکز اداری نظامی شهر بود باشد. مدارک و منافع متعدد به شهر هائی اشاره می کنند که قلعه های مانند نارنج قلعه داشته اند .حمدالله مستوفی در سال 740 هجری دور این قلعه را 4000 گام ذکر کرده است. اصطخری در کتاب خود از وجود پنج هزار قلعه در شهرها و کوهای پارس خبر داده است . اصطخری به آتشکده ای نیز اشاره می کند که بر بالای این قلعه قرار داشته است با توجه به این مطلب احتمال این که این قلعه در قبل از اسلام محل نگاهداری اتش بوده است بسیار است .در دوره صفویه نیز شهرهای متعددی وجود داشته اند که در آن قلعه های موسوم به نارنج قلعه بوده است . این قلاع جنبه نظامی داشته اند . بنا براین با توجه به این نکته و بادر نظر گرفتن خندقی که پیرامون این قلعه بوده است می توان(نارنج قلعه)نایین را هم یکی از قلاع نظامی به حساب آورد

چشمه اسكندریه نیاسر – کاشان
آدرس: نیاسر
مکان: طبـیـعی
یکی از آثار جالب و دیدنی نیاسر، چشمه نیاسر و یا چشمه اسکندریه است.آب این چشمه از پای آتشکده جاری می‌شود
آب پاک و زلال از میان شکاف سنگ‌های درون گودالی می‌جوشد. این چشمه یقیناً عامل اصلی ایجاد و تداوم تاریخ چند هزار ساله نیاسر بوده است و اکنون نیز منشأ زیبایی‌های فراوان و منبع اصلی آب شهر و مزارع کشاورزی محل است.
آب این چشمه همسان با آب چشمه سلیمانیه فین است. به نقل از کتاب تاریخ کاشان، اسکندر بن فیلقوس که علم کشف الاسرار داشته و از یاران دانیال نبی بوده محل این چشمه را کشف نمود و به حجاران دستور داد تا آنجا را حفر کنند.آنها هم در یک شبانه روز این چشمه را احداث و احیا نمودند.
آب این چشمه بسیار زلال و مصفا بوده و پس از خروج از دل کوه و در مسیری نسبتاً طولانی بعد از عبور از باغ تالار و باغات به صورت آبشار بسیار زیبایی به پایین و به سمت شهر در حرکت است.این چشمه در تمام طول سال پر آب است و آب آن در تابستان خنک و در زمستان گرم و ولرم است.

کلیسای مریم – اصفهان
آدرس: اصفهان.محوطه‌ میدان بزرگ جلفا
مکان: فرهنگی مـذهبـی تاریـخی

اولین ساختمان این کلیسا در سال 1610 ساخته می‌شود که بعد از آن در سال هزار و ششصد و سیزده کاملاٌ ساخته می‌شود
این کلیسا در سال هزار و ششصد و شصت و شش با نقاشی مزین می‌شود و کاشیهای دیوارهای آن بین سالهای هزار و ششصد و پنجاه و یک و هزار و ششصد و شصت و شش به تدریج نصب می‌شود این کلیسا بدون ستون برپا شده است .
این کلیسا دارای نقاشی‌های زیبایی است که بر دیوارهای نمازخانه نقش بسته‌اند در دیوارهای شمالی و جنوبی دو تابلوی رنگ روغن روی بوم وجود دارد اثر یک هنرمند ماهر ونیزی که توسط آقای گراک هدیه شده است که متعلق به سیصد سال پیش هستند .
چون این کلیسا به نام حضرت مریم نام نهاده شده زنها با علاقه‌ی بیشتری به این کلیسا می‌رفتند در قدیم روزهای چهارشنبه دختران و زنها گروه گروه از محله‌های جلفا به این کلیسا می‌رفتند و چهارشنبه‌ی قبل از عید پاک بعضی‌ها پابرهنه به این کلیسا می‌آمدند تا با خوشحالی و شادی حضرت مریم شریک شوند و او را به خاطر قیام حضرت مسیح بشارت دهند .
در قسمت شمالی محوطه‌ی کلیسا کلیساهای کوچکی به نام هاکوب مقدس وجود دارد که خیلی پیشتر از بنای اصلی کلیسا ساخته شده بود تا مردم در آن محل به دعا و نیایش بپردازند .
کلیسای مریم تا سال 1848 به جای ناقوس ، تخته‌ای داشت که از آن استفاده می‌شد ولی در همین سال یعنی هزار و هشتصد و چهل و هشت کشیش بارسق گالستانیان به هنگام بازگشت از هند با خود ناقوسی به جلفا می‌آورد و به جای ناقوس تخته‌ای نصب می‌کند .
محوطه‌ی این کلیسا بعد از کلیسای وانک بزرگترین محوطه را داراست و مراسم بیشتری در این کلیسا برگزار می‌شود .
این کلیسا دارای دو در ورودی است در شرقی و غربی که بیشتر از در غربی آن استفاده می‌شود در غربی دقیقاٌ روبروی در شرقی کلیسای بتلهم باز می‌شود
کلیسای وانک – اصفهان
آدرس: اصفهان.محوطه بزرگ میدان جلفا
مکان: فرهنگی مـذهبـی تاریـخی
وانک اولین بار در سال 1604 ساخته شد که البته این بنا خیلی کوچکتر از بنای فعلی و با وسعت کم ساخته شد
ارامنه بعد از کوچ بزرگ یعنی در سال 1605 به دستور شاه عباس دوم به اصفهان آورده شدند . آنها از بدو ورود شروع به ساختن محل زندگی کردند و در وحله‌ی اول کلیساها را بنا کردند .
ارامنه مردمانی بودند که مذهب برایشان اهمیت بسیاری داشت . پس این باعث می‌شد که محلی برای دعا و راز و نیاز با خدای خود داشته باشند . اولین آنها کلیسای وانک بود
سال بعد از ساخت اولیه به خواست و تشویق خلیفه‌ وقت داویراول ( خلیفه شخصی است روحانی که ازدواج نمی‌کند و امور ارامنه در دست اوست این شخص از ارمنستان و یا لبنان که رئوس مذهبی ارامنه هستند انتخاب شده وبه نقاط مختلفی که ارامنه ساکن هستند فرستاده می‌شود )
این مکان ویران شده و جای آن بنایی با طرحی شکوهمند و عظیم ساخته می‌شود . ساخت این مکان 9 سال به طول می‌انجامد .
و در سال 1664 در زمان سلطنت شاه عباس دوم به اتمام می‌رسد این مکان را برای تعلیم راهبان و اسکان خلیفه بنا می‌کنند این کلیسا و یا دیر آمناپرگیچ ( ناجی همگان ) در جنوب اصفهان در محله‌ جلفا یعنی در میدان بزرگ این محله واقع است ، بنای عظیم و برج ساعت آن از فاصله‌ی دور مشخص است با ایرن این بنا با ذوق و سلیقه‌ی مردمان این منطقه بیشتر آشنا می‌شویم مردمانی که خاک خود را رها کرده وبه سرزمین غریب آورده شدند و اثری چنین زیبا خلق کرده‌اند .
این بنا دو در ورودی دارد که در اصلی دری چوبی بزرگ است که مردم از آن رفت و آمد می‌کنند .
سر در این ورودی منظره‌ای از داخل دیر با کاشی لاجوردی و خاکستری مزین شده بالای تصویر به خط ارمنی این چنین نوشته شده ( دیر ناجی همگان محلی برای راهبان )
بعد از ورود دالانی وجود دارد که در دو طرف دالان دو اتاق وجود دارد که قبلاٌ در آن اتاقها به امور مربوط به ارامنه رسیدگی می‌کردند ولی در حال حاضر یکی به عنوان مغازه‌ای کوچک و دیگری به عنوان اتاق نگهبانی از انها استفاده می‌شود .
دالان ما را به سمت پلکان ورودی راهنمایی می‌کند .
در سمت راست پلکان برج ناقوس واقع است در زیر این برج دو قبر وجود دارد این قبرها مطعلق به سربازی ارمنی و دیگری مطعلق به پیشوای ارمنی است این برج 38 سال بعد از بنای اصلی دیر ساخته می‌شود هزینه‌ی آن را تاجری ارمنی به اسم هوانجان جمالیان متقبل می‌شود .
در سمت راست این بنا ( برج ناقوس ) کتیبه‌ای بزرگ به رنگ آبی مشخص است و دور آن را سنگهای صلیبی احاطه کرده‌اند این سنگهای صلیبی به زبان ارمنی ( خاچ کارم نام دارند یعنی همان سنگ صلیبی ) این سنگها یا خاچ کارها از کلیساهای ویران شده‌ی جلفا به این مکان آورده شده و در این دیوار نصب شده‌اند .
در قسمت سمت چپ برج ناقوس بنای یاد بودی چشم بیننده را به طرف خود جلب می‌کند این بنای یاد بود ، یاد بودی از قتل عام ارامنه است که در سال هزار و نه صد و پانزده به دست ترکان عثمانی صورت گرفته هر ساله در این مکان در روز بیست و سه آوریل مراسم برگذار می‌شود که مردم ( ارامنه ) جمع شده و شمع روشن می‌کنند و یاد شهدای ارمنی را گرامی می‌دارند
موزه کلیسای وانک
این موزه در سال 1871 در کلیسای وانک ساخته شد .بعد از کتابخانه موزه‌ی این کلیسا قرار دارد .
این مکان محل نگهداری اجناس گرانقیمت و نایابی است که در دنیا نظیر آنها وجود ندارد باید گفت که بشر این اموال گرانقیمت و نایاب به وسیله‌ی مردم هدیه شده‌اند که اهدای این اموال بیشتر برای آن بوده که جایگاه مناسبی برای یادگارهای گذشتگان وجود داشته باشد تا آیندگان بدانند پدرانشان که بودند و چه کردند .در این مکان از انجیلهای زیبایی نگهداری می‌شوند که یکی از آن انجیلها کوچکترین انجیل دنیا است که با هفت زبان نوشته شده و هفت گرم وزن دارد
کلیسای بتلهم – اصفهان
آدرس: اصفهان.محوطه‌ میدان بزرگ جلفا
مکان: فرهنگی تاریـخی مـذهبـی
بلندترین کلیسای جلفا است و گنبد آن بزرگتر از کلیساهای دیگر است و از نظر نقاشی‌های داخل نمازخانه بهتر از کلیسای وانک است . این کلیسا در سال 1627 بنا شد
بانی این کلیسا شخصی ثروتمند بود به نام خواجه پطروس . خواجه پطرس بانی ساخت میدان بزرگ جلفا نیز هست .
گنبد کلیسای بتلهم دو پوش است 8 پنجره دور گنبد دارد از داخل نمازخانه دور گنبد با نقاشی‌های زیبایی آزین یافته است و سقف آن با گلبوته‌های زیادی زنگاری شده است . محراب آن نسبتاٌ وسیع است و دور تا دور آن 12 تصویر وجود دارد طبق روایات سال خوردگان این کلیسا از روی حسادت بنا شده است .
می‌گویند بانی کلیسای مریم به خادم خود دستور می‌دهد که روز هفته‌ی مقدس خواجه پطروس را به کلیسا راه ندهد به خاطر همین خواجه پطروس بعد از این ماجر خود کلیسایی بنا می‌کند تا به قول معروف پا در کفش آودیک بانی ساختمان کلیسای مریم بکند ، ولی بعضی‌ها نیز می‌گویند چون در روز هفته‌ی مقدس خواجه پطروس به کلیسای مریم می‌رود و جایی برای نشستن نمی‌یابد بنا را بر این می‌دارد که خود کلیسایی بسازد این کلیسا روبروی کلیسای مریم واقع است .
در سال 1970 هنگام تعمیر گنبد کتیبه‌ای یافته می‌شود که نام چند نقاش که نقاشی دیوارهای کلیسا را به عهده داشته‌اند آورده شده بود این نقاشان عبارت بودند از میناس – ماردیروس – آسدوازادور ( میناس یکی از نقاشان مشهور اصفهان بوده است )
این کلیسا دو انجیل خطی دارد که بر پوست نوشته شده‌اند که به سال هزار و صد و هشتاد و هفت میلادی بوده است .
در سمت غرب محوطه‌ی کلیسا قبر خواجه پطروس بانی کلیسا و خواجه غوکاس فرزندش و فرزند خواجه غوکاس قرار گرفته است .
کلیسای بتلهم به خاطر داشتن جاذبه‌ توریستی و به علت فرسودگی در حال حاضر به عنوان یک موزه استفاده می‌شود و مراسم مذهبی در آن انجام نمی‌شود . ولی هر ساله در آخر مرداد ماه بنا بر رسم ارامنه به 12 کلیسای موجود در جلفا سر می‌زنند و در هر کدام از کلیساها شمع روشن کرده دعا می‌خوانند و فقط در همین روز خاص است که این کلیسا شاهد رفت و آمد ارامنه می‌شود

کوه صفه – اصفهان
آدرس: جنوب شهر اصفهان
مکان: طبـیـعی تفریـحی
نام کوهی است در منتها الیه جنوب جغرافیایی اصفهان که گاهی خاجیک نیز نامیده می‌شود
خاجیک نام یک ارمنی است که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در نزدیک چشمه در دامنه کوه دکه داشته‌است و مواد خوراکی و غیره به کوهنوردان می‌فروخته است
كوه صفه به ارتفاع 2232 متردر جنوب شهر اصفهان و چسبيده به شهر قرار دارد. كمربندي جنوب اصفهان در سال 1379 افتتاح گرديد و در دامنه اين كوه واقع شده است . جهت دسترسي به كوه از راههاي مختلفي مي توان اقدام كرد كه مرسوم ترين آن از ( سه راه حكيم نظامي ) ميباشد . عليرغم اينكه (سه راه حكيم نظامي) يك چهارراه است همچنان نام آن (سه راه حكيم نظامي) است . خودروهايي كه جهت دسترسي به بيمارستان الزهرا , كلينيك شبانه روزي خانواده و چند پادگان در ايستگاه مربوطه در چهارراه قرار دارند شما را به مبدأ حركت در پارك كوهستاني صفه راهنمايي خواهند كرد.
ديواره هاي كوه صفه :
1-ديواره گل زرد در قسمت شمال كوه قرار دارد
2-ديواره آينه در شرق كوه واقع گرديده است
3-دیواره شاهنشین بالای چشمه خاچیک قرار دارد
4-دیواره بوریل در جنوب غربی قله قرار دارد

پل مارنان – اصفهان
آدرس: درغربی ترین قسمت شهر اصفهان
مکان: تاریـخی
این پل دراصل ماربین نام داشته و ازکلمه مهربین اوستایی گرفته شده است
قدمتی برابر تاریخ ساخت پل شهرستان را به این پل نسبت می دهند ولی مدرکی که این موضوع را ثابت کند در دست نیست.
این پل قبل از دوره صفوی بیش از 17 دهانه داشته و اکنون فقط 17 دهانه آن باقی مانده است . در زمان شاه سلیمان صفوی به همت یکی از ثروتمندان ارامنه ملقب به سرفراز تعمییراتی اساسی روی پل انجام گرفت و مدتی پل را به نام سرفراز می خواندند. نامهای دیگر این پل، ماربانان و مادنان می باشند
پل جویی – اصفهان
آدرس: میان پل هاى الله وردیخان و خواجو
مکان: تاریـخی تفریـحی
این پل كه با عرض كم و طول حدود 147 متر ساخته شده از مستحدثات دوره شاه‏ عباس ثانى در سال 1065 هجرى است
این پل براى عبور و مرور عامه مردم نبوده بلكه صرفاً وسیله ارتباط باغ هاى سلطنتى در ساحل شمالى و جنوبى رودخانه و محل عبور خانواده شاه ‏صفوى و امراء و اشراف و مهمان ‏ها و سفرایى بوده كه (در بناهاى باشكوه این باغ ها كه امروزه چیزى از آنها باقى نمانده) با شاه ‏عباس دوم ملاقات داشته‏ اند.
این پل میان پل هاى الله وردیخان و خواجو بنا شده و وسیله اتصال و ارتباط باغهاى سلطنتى واقع در شمال و جنوب رودخانه زاینده بوده است، و چون جوى كوچك سنگى روى این پل تهیه شده بود كه آب از آن عبود كند با این نام مشهور شده است. آن جوى كوچك ظریفى از سنگ بوده كه در عهد صفویه بر روى پل تعبیه كرده بودند و این جوى، آب را از طرفى به طرف دیگر پل جارى مى ‏كرده است. این پل بیست و یك دهانه دارد كه با سنگ و آجر بنا شده است. ولى در سالهاى اخیر جوى پر و مسطح گردیده است. نسبت به ثبت تاریخى این پل اقدام گردیده است ولى تاكنون به ثبت نرسیده است
پل خواجو یا پل شاهی – اصفهان
آدرس: انتهای جنوبی خیابان چهار باغ خواجو
مکان: تفریـحی تاریـخی
این پل به امر شاه عباس دوم در سال 1060 هـ.ق بر روی ویرانه‌های پلی از دوره تیموری به صورت امروزی آن ساخته شد. این پل در عصر صفویه یکی از زیباترین پلهای جهان بشمارمی رفت
در وسط پل، ساختمانی شامل چند اتاق مزین به نقاشی دارد و این اتاقها اختصاص به بزرگان و امرائی داشت که به هنگام ایجاد دریاچه مصنوعی مسابقات شنا و قایقرانی را تماشا می‌‌کرده اند. پل خواجو به دلیل معماری و تزئینات کاشیکاری بر سایر پلهای زاینده رود برتری دارد. هدف شاه عباس دوم از احداث این پل ارتباط دو قسمت محله خواجو و دروازه حسن آباد به تخت فولاد و راه شیراز بود .بنابراین به پل حسن آباد و پل شیراز معروفیت پیدا کرد. این پل با طول 133متر و عرض 12متر ،همراه با تزئینات کاشیکاری فراوان از آثار بسیار ممتاز اصفهان است بطوریکه کلیه جهانگردانی که در دوره‌های مختلف به اصفهان آمده‌اند زیبائیهای پل خواجو را وصف کرده و آن را در زمره شاهکارهای مسلم معماری ایرانی،



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید