9-3-4- تجزيه و تحليل نقش عوامل مؤثر بر مزيت نسبي در توليد فرش دستباف كشور :
براساس فرمول كاربردي DRC كه در قسمت 1-3-4 و به منظور محاسبة مزيت نسبي ايران در توليد فرش دستباف ارائه شد ، سه عامل عمدة هزينة عوامل داخلي توليد فرش دستباف ، درآمد حاصل از فروش يك مترمربع فرش دستباف و هزينة نهاده هاي قابل تجارت در فرايند توليد فرش دستباف ، در تعيين ميزان DRC مؤثر هستند . به طوريكه ميزان DRC با هزينة عوامل داخلي توليد و هزينة نهاده هاي قابل تجارت رابطة مستقيم و با درآمد حاصل از فروش هر مترمربع فرش دستباف رابطة معكوس دارد . براين اساس در شرايطي مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف بهبود مي يابد كه هزينة عوامل داخلي توليد و هزينة نهاده هاي قابل تجارت كاهش و درآمد حاصل از فروش هر واحد فرش دستباف افزايش يابد . بنابراين در تعيين نقش عوامل مؤثر بر تعيين مزيت نسبي مي بايست تمامي عوامل تأثيرگذار بر تعيين سه عامل مذكور مورد بررسي قرار گيرند .
از آنجايي كه محاسبة DRC متناسب با ويژگيهاي ساختاري و تنوع و تخصصهاي منطقه اي گوناگون در خصوص شيوة بافت ، طرح و نقشه و رنگ آميز فرشهاي ايران در استانهاي مورد بررسي ، صورت پذيرفته است ، لذا تأثير عوامل مؤثر بر ايجاد مزيت نسبي نيز به تفكيك هر يك از استانها مي بايست تحليل قرار گيرد . براي اين منظور ابتدا “‌ تحمل غايي DRC ” ( وضعيتي كه به ازاء تغيير در عوامل تعيين كنندة مزيت نسبي ، DRC برابر با يك مي شود ) و كشش هاي ارزي و قيمتي DRC محاسبه شده است . همچنين در ادامه نتايج حاصل از فعاليت ميداني تحقيق در خصوص ارزيابي نقش عوامل تأثيرگذار بر مزيت نسبي كشور درتوليد فرش دستباف كه توسط نرم‌افزارSpss مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است، ارائه شده است .
1-9-3-4- تجزيه و تحليل نرخ ارز غايي :
تحمل غايي DRC در مقابل نرخ ارز عبارت است از نرخ ارزي كه به ازاي آن DRC برابر با يك مي شود براين اساس چنانچه نرخ ارز سايه اي و يا نرخ ارز اسمي از ميزان نرخ ارز غايي بيشتر باشد DRC كمتر از يك شده و كشور شرايط احراز مزيت نسبي حقيقي و يا اسمي را بدست خواهد آورد . براساس تعريف فوق ، نرخ ارز غايي براي هر يك از استانهاي مورد بررسي محاسبه شده است . شايان ذكر است هر چه نرخ ارز غايي به نرخ ارز سايه اي و اسمي نزديكتر باشد ، نشان از حساسيت بيشتر ميزان مزيت نسبي به مقدار نرخ ارز مي‌باشد .
براي استان آذربايجان شرقي ، نرخ ارز غايي كه در آن ميزان DRC براي توليد يك مترمربع فرش دستباف 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك برابر با يك مي شود ، معادل 4086 ريال براي هر دلار قابل محاسبه است . از آنجايي كه نرخ ارز سايه اي و نرخ ارز اسمي هر دو بالاتر از رقم نرخ ارز غايي براي اين استان هستند ، لذا استان آذربايجان شرقي از مزيت نسبي بالفعل حقيقي و اسمي برخوردار مي باشد . اين مطلب براساس توضيحات قسمت (5-4-3-4) نيز قابل اثبات است .
در خصوص استان قم ، نرخ ارز غايي براي توليد يك مترمربع فرش دستباف 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك معادل 4284 ريال به ازاء هر دلار محاسبه شده است و در مقايسه با نرخ ارز سايه اي و اسمي نشان دهندة آنست كه استان قم از مزيت نسبي بالفعل حقيقي و اسمي برخوردار است . توضيحات قسمت (5-5-3-4) نيز مؤيد اين امر است .
در مورد استان اصفهان ، نرخ ارز غايي معادل 3915 ريال براي هر دلار قابل محاسبه است . با توجه به آنكه نرخ ارز سايه اي و نرخ ارز اسمي از مقدار نرخ ارز غايي بالاتر مي‌باشد، مي توان نتيجه گرفت كه استان اصفهان در توليد فرش دستباف 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك داراي مزيت نسبي بالفعل حقيقي و اسمي مي باشد . روند مذكور در توضيحات قسمت (5-6-3-4) نيز قابل پيگيري است .
نرخ ارز غايي براي استان خراسان معادل 3921 ريال به ازاء هر دلار بدست آمده است كه در مقايسه با نرخ ارز سايه اي و اسمي نشان از وجود مزيت نسبي بالفعل حقيقي و اسمي براي توليد فرش 30 رج در اين استان است . توضيحات قسمت (4-7-3-4) نيز مؤيد اين امر مي‌باشد .
براي استان همدان نرخ ارز غايي معادل 6971 ريال براي هر دلار قابل محاسبه است . پايين‌تر بودن رقم نرخ ارز غايي نسبت به نرخ ارز سايه اي و اسمي نشان از مزيت نسبي بالفعل حقيقي و اسمي در استان همدان براي توليد فرشهاي 30 رج دارد . اين مطلب براساس توضيحات قسمت (5-8-3-4) نيز قابل اثبات است . شايان ذكر است نزديك بودن نرخ ارز غايي به نرخ ارز اسمي ، نشان‌دهندة نامناسب بودن وضعيت مزيت نسبي بالفعل اسمي استان همدان مي باشد .
2-9-3-4- تجزيه و تحليل قيمت غايي فروش هر مترمربع فرش دستباف :
تحمل غايي DRC در مقابل قيمت هر مترمربع فرش دستباف عبارت است از قيمتي كه در آن DRC برابر با يك مي شود . بدين ترتيب چنانچه قيمت هر مترمربع فرش دستباف از قيمت غايي آن بيشتر باشد ، DRC كمتر از يك شده و كشور شرايط احراز مزيت نسبي حقيقي و يا اسمي را بدست خواهد آورد . براين اساس قيمت غايي هر مترمربع فرش دستباف به ازاي نرخ ارز سايه اي و نرخ ارز اسمي براي هر يك از استانهاي مورد بررسي محاسبه و در جدول (15 – 4) ارائه شده است .
جدول شماره (15 – 4) : قيمت غايي هر مترمربع فرش دستباف در استانهاي مورد بررسي
(ارقام به دلار)
نـام استان براساس نرخ ارز سايه اي براساس نرخ ارز اسمي
آذربايجان شرقي (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 396 514
قم (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 373 482
اصفهان (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 353 451
خراسان (هرمترمربع فرش 30 رج ) 96 119
همدان (هر مترمربع فرش 30 رج ) 91 109
مأخذ : محاسبات تحقيق
در استان آذربايجان شرقي مقدار DRC به ازاي نرخ ارز سايه اي و با قيمت فوب 950 دلار براي هر مترمربع فرش دستباف برابر با 37/0 بدست آمد . اين در حالي است كه قيمت غايي اين محصول براساس جدول فوق معادل 396 دلار به ازاي هر مترمربع بدست مي آيد اين امر بيانگر آن است كه DRC فوق تحمل قيمت پائين تر از 950 دلار را نيز دارد و اين استان مزيت نسبي خود را كماكان حفظ خواهد نمود . همچنين با توجه به آنكه مقدار DRC براساس نرخ ارز اسمي و قيمت 950 دلار برابر با 5/0 بدست آمده و قيمت غايي اين محصول در نرخ ارز اسمي نيز معادل 514 دلار مي باشد بنابراين DRC اسمي نيز تحمل قيمت پايين تر از 950 دلار تا سقف 514 دلار را دارا مي باشد و كماكان مزيت نسبي اسمي اين استان حفظ خواهد شد .
در استان قم مقدار DRC حقيقي در قيمت فوب 850 دلار براي هر مترمربع فرش دستباف برابر با 39/0 بدست آمد با توجه به آنكه قيمت غايي اين محصول معادل 373 دلار در نرخ ارز سايه اي بدست آمده است مي توان نتيجه گرفت كه DRC حقيقي تحمل غايي خود را تا قيمت 373 دلار حفظ خواهد نمود و اين استان مزيت نسبي واقعي خود را از دست نخواهد داد . در خصوص نرخ ارز اسمي نيز مقدار DRC اسمي در قيمت 850 دلار براي هر متر مربع فرش دستباف برابر با 53/0 بدست آمده بود كه در مقايسه با قيمت غايي اين محصول در نرخ ارز اسمي كه برابر با 482 دلار محاسبه شده است ، نمايانگر آن است كه DRC اسمي نيز تحمل قيمت پايين تر از 850 دلار تا سقف 482 دلار را دارا مي باشد .
در استان اصفهان مقدار DRC به ازاي نرخ ارز سايه اي و با قيمت فوب 850 دلار براي هر مترمربع فرش دستباف معادل 35/0 محاسبه شد . اين در حالي است كه قيمت غايي اين محصول براساس جدول فوق معادل 353 دلار بدست آمده است و نشانگر آن است كه DRC حقيقي تحمل قيمت پائين تر از 850 دلار را تا سقف 353 دلار دارا مي باشد . همچنين با توجه به آنكه مقدار DRC اسمي براي اين استان 48/0 محاسبه شده است و قيمت غايي هر مترمربع فرش دستباف اين استان در نرخ ارز اسمي 451 دلار بدست آمده مي توان نتيجه گرفت كه اين استان مزيت نسبي اسمي خود را تا سقف قيمت 541 دلار حفظ خواهد كرد .
در استان خراسان مقدار DRC حقيقي در قيمت فوب 210 دلار براي هر مترمربع فرش دستباف معادل 35/0 بدست آمده كه با توجه به قيمت غايي اين محصول در نرخ ارز سايه‌اي كه معادل 96 دلار بدست آمده نشانگر آن است كه DRC حقيقي تحمل غايي خود را تا قيمت 96 دلار حفظ خواهد نمود و كماكان مزيت نسبي واقعي خود را از دست نخواهد داد . در خصوص DRC اسمي نيز مقدار بدست آمده در قيمت 210 دلار برابر با 48/0 محاسبه گرديد اين در حالي است كه قيمت غايي هر مترمربع فرش دستباف در اين استان معادل 119 دلار بدست آمده است . بنابراين استان خراسان نيز كماكان مزيت اسمي خود را تا سقف قيمت 119 دلار حفظ خواهد كرد و تحمل غايي خود را از دست نخواهد داد .
در استان همدان ، مقدار DRC حقيقي در قيمت فوب 120 دلار براي هر مترمربع فرش دستباف معادل 63/0 بدست آمد كه نشاندهندة وجود مزيت نسبي حقيقي براي اين استان بود . اين در حالي است كه قيمت غايي اين محصول در نرخ ارز سايه اي برابر با 91 دلار محاسبه شده است و نشاندهندة آنست كه استان همدان تا سقف قيمت 91 دلار ، در توليد اين محصول مزيت نسبي حقيقي را حفظ خواهد كرد . رقم بدست آمده در خصوص DRC اسمي نيز نشانگر آن بود كه اين استان با رقم 86/0 از مزيت نسبي اسمي نيز برخوردار بود . قيمت غايي بدست آمده در نرخ ارز اسمي كه معادل 109 دلار است نشان مي دهد كه اين استان شرايط نامطلوبتري را در حفظ مزيت نسبي اسمي دارا مي باشد .
3-9-3-4- تجزيه و تحليل ارزش غايي مواد اولية داخلي هر مترمربع فرش دستباف :
تحمل غايي DRC در مقابل ارزش غايي مواد اولية داخلي براي توليد هر مترمربع فرش دستباف عبارت است از ارزشي كه در آن DRC برابر با يك مي شود . بنابراين چنانچه ارزش مواد اولية داخلي بكار رفته در هر مترمربع فرش دستباف كمتر از ارزش غايي آن باشد ، DRC كمتر از يك شده و كشور شرايط احراز مزيت نسبي حقيقي و يا اسمي را بدست خواهد آورد . براين اساس ارزش غايي مواد اولية داخلي توليد هر مترمربع فرش دستباف به ازاي نرخ ارز سايه اي و اسمي براي هر يك از استانهاي مورد بررسي محاسبه و در جدول ( 16 – 4 ) ارائه شده است .
جدول شماره (16 – 4) : ارزش غايي مواد اولية داخلي هر مترمربع فرش دستباف (ارقام به ريال)
نـام استان براساس نرخ ارز سايه اي براساس نرخ ارز اسمي
آذربايجان شرقي (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 9685390 7131969
قم (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 8588470 6324237
اصفهان (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 8495190 6255549
خراسان (هرمترمربع فرش 30 رج ) 1942710 1430541
همدان (هر مترمربع فرش 30 رج ) 883410 650511
مأخذ : محاسبات تحقيق
چنانچه ملاحظه مي شود در تمامي استانهاي مورد بررسي ارزش غايي مواد اولية داخلي در ازاي نرخ ارز سايه اي و اسمي ، بيشتر از ارزش مواد اولية داخلي به كار رفته در توليد هر مترمربع فرش دستباف در اين استانها مي شود و بدين ترتيب اين استانها داراي مزيت نسبي بالفعل حقيقي و اسمي شده اند . بديهي است تحمل غايي DRC بدست آمده براي هر استان براي مواد اولية داخلي تا سقف ارزش محاسبه شده در جدول فوق مي باشد .
4-9-3-4- تجزيه و تحليل ارزش غايي نهاده هاي قابل تجارت هر مترمربع فرش دستباف :
تحمل غايي DRC در مقابل ارزش غايي نهاده هاي قابل تجارت براي توليد هر مترمربع فرش دستباف عبارت است از ارزشي كه در آن DRC برابر با يك مي شود . بنابراين چنانچه ارزش نهاده هاي قابل تجارت بكار رفته در هر مترمربع فرش دستباف كمتر از ارزش غايي آن باشد ، DRC كمتر از يك شده و كشور شرايط احراز مزيت نسبي حقيقي و يا اسمي را بدست خواهد آورد . براين اساس ارزش غايي نهاده هاي قابل تجارت براي توليد هر مترمربع فرش دستباف به ازاي نرخ ارز سايه اي و نرخ ارز اسمي براي هر يك از استانهاي مورد بررسي محاسبه و در جدول (17– 4) ارائه شده است .
جدول شماره (17 – 4) : ارزش غايي نهاده هاي قابل تجارت هر مترمربع فرش دستباف (ارقام به ريال)
نـام استان براساس نرخ ارز سايه اي براساس نرخ ارز اسمي
آذربايجان شرقي (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 6852480 4097480
قم (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 6005580 3540580
اصفهان (هر مترمربع فرش 65 رج چله ابريشمي گل ابريشم كرك ) 6326260 3861260
خراسان (هرمترمربع فرش 30 رج ) 1617520 1008520
همدان (هر مترمربع فرش 30 رج ) 760150 442150
مأخذ : محاسبات تحقيق
براساس محاسبات انجام شده ملاحظه مي شود كه ارزش غايي نهاده هاي قابل تجارت در استانهاي مورد بررسي بيشتر از ارزش نهاده هاي قابل تجارت در اين استانها است و اين استانها را داراي مزيت نسبي بالفعل حقيقي و اسمي نموده است . تفاوت فاحش ارقام مربوط به ارزش غايي و ارزش مندرج در جداول آناليز قيمت سايه اي براي هر استان ، بيانگر سهم قابل توجه مواد اولية داخلي در مقايسه با نهاده هاي قابل تجارت در توليد فرش دستباف است .
5-9-3-4- تجزيه و تحليل كشش ارزي DRC :
تجزيه و تحليل كشش ، يكي از بهترين ابزارها براي پي بردن به ميزان حساسيت و تأثيرپذيري يك متغير از عوامل مختلف است . هر چند كه محاسبة نرخ ارز غايي توانست تصويري از تفاوتهاي موجود ميان نرخ ارز سايه اي و نرخ ارز اسمي و اثرات آنها بر مقدار DRC را نمايش دهد ؛ ليكن محاسبة كشش ارزي DRC مي تواند تصوير دقيقتري از حساسيت مقدار مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف را نسبت به تغييرات نرخ ارز ارائه دهد . براي اين منظور نرخ ارز اسمي به عنوان نرخ ارز پايه در نظر گرفته و براساس آن به محاسبة كشش ارزي DRC مطابق فرمول زير مي پردازيم :

چنانچه مي دانيم مقدار DRC با ميزان نرخ ارز رابطة معكوس دارد و بنابراين كشش ارزي DRC منفي خواهد بود . اين امر بدان مفهوم است كه با افزايش نرخ ارز ، شاهد كاهش DRC و بهبود مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف خواهيم بود .
براساس فرمول فوق كشش ارزي DRC در توليد فرش دستباف كشور در استانهاي مورد بررسي به ترتيب براي استان آذربايجان شرقي معادل 99/0- ، براي استان قم معادل 94/0- ، براي استان اصفهان معادل 04/1- ، براي استان خراسان معادل 03/1- و براي استان همدان 93/0- قابل محاسبه است .
ارقام مذكور بدين مفهوم هستند كه به ازاي يك درصد افزايش در نرخ ارز ، مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف در استان آذربايجان شرقي 99/0 درصد ، در استان قم 94/0 درصد ، در استان اصفهان 04/1 درصد ، در استان خراسان 03/1 درصد و در استان همدان 93/0 درصد بهبود خواهد يافت . به بيان ديگر مي توان گفت كه مقدار DRC در استانهاي اصفهان و خراسان نسبت به نرخ ارز با كشش بوده است و در استانهاي آذربايجان شرقي ، قم ، همدان ميزان DRC نسبت به نرخ ارز بي كشش است .
كاربرد ديگري كه مي توان از مبحث كشش ارزي DRC متصور نمود ، در حركت از نرخ ارز اسمي به سمت نرخ ارز سايه اي است . از آنجايي كه نرخ ارز سايه اي بيشتر از نرخ ارز اسمي مي باشد ، لذا با توجه به كشش هاي ارزي محاسبه شده براي DRC ، مي توان اظهار نمود كه مقدار DRC در استانهاي اصفهان و خراسان با حركت از نرخ ارز اسمي به سمت نرخ ارز سايه اي با كشش بزرگتر از يك بهبود مي يابد . اين در حالي است كه حركت از نرخ ارز اسمي به سمت نرخ ارز سايه اي در استانهاي آذربايجان شرقي ، قم و همدان به دليل كشش ارزي كوچكتر از يك براي DRC ، بهبودي قابل توجهي را در وضعيت مزيت نسبي اين استانها به همراه نخواهد داشت .
6-9-3-4- تجزيه و تحليل كشش قيمتي DRC :
كشش DRC نسبت به قيمت فروش هر مترمربع فرش دستباف يكي ديگر از شاخص‌هايي است كه مي تواند حساسيت مقدار مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف را نسبت به قيمت فروش ارائه دهد . براي اين منظور برآوردهاي كارشناسي متوسط قيمت فوب هر مترمربع فرش دستباف در استانهاي مورد بررسي را به عنوان قيمت پايه در نظر گرفته و براساس آن به محاسبة كشش قيمتي DRC مطابق فرمول زير مي پردازيم .

چنانچه مي دانيم مقدار DRC با قيمت فروش هر مترمربع فرش دستباف رابطة معكوس دارد و بنابراين كشش قيمتي DRC منفي خواهد بود . اين امر بدان مفهوم است كه با افزايش قيمت فوب فروش هر مترمربع فرش دستباف ، مقدار DRC كاهش يافته و مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف افزايش خواهد يافت .
براساس فرمول فوق كشش قيمتي DRC در توليد فرش دستباف كشور در استانهاي مورد بررسي به ترتيب براي استان آذربايجان شرقي معادل 01/1- ، براي استان قم معادل 9/0- ، براي استان اصفهان معادل 03/1- ، براي استان خراسان معادل 82/0- و براي استان همدان معادل 5/1- مي باشد . ارقام مذكور بدين مفهوم هستند كه به ازاي يك درصد افزايش در قيمت فروش هر مترمربع فرش دستباف مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف در استان آذربايجان شرقي 01/1 درصد ، در استان قم 9/0 درصد ، در استان اصفهان 03/1 درصد ، در استان خراسان 82/0 درصد و در استان همدان 5/1 درصد مي‌باشد. فزوني ارقام كشش نسبت به عدد يك در استانهاي آذربايجان شرقي ، اصفهان و همدان نشاندهندة آن است كه مقدار DRC در استانهاي مذكور نسبت به قيمت فروش فرشهاي صادراتي با كشش مي باشد . بيشترين تأثيرپذيري DRC نسبت به قيمت فروش هر مترمربع فرش صادراتي به ترتيب در استانهاي همدان ، اصفهان و آذربايجان شرقي قابل الويت بندي مي باشد.
7-9-3-4- تجزيه و تحليل كشش DRC نسبت به ارزش مواد اولية داخلي :
يكي ديگر از شاخص هايي كه مي تواند حساسيت مقدار مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف را ارائه دهد ، كشش DRC نسبت به ارزش مواد اولية داخلي استفاده شده در توليد هر مترمربع فرش دستباف است .
براي اين منظور محاسبات انجام شده در خصوص ارزش مواد اوليه داخلي توليد در استانهاي مورد بررسي را به عنوان ارزش پايه در نظر گرفته و براساس آن به محاسبة كشش DRC مطابق فرمول زير مي پردازيم .

چنانچه مي دانيم مقدار DRC با ارزش مواد اولية داخلي توليد رابطة مستقيم دارد و بنابراين كشش DRC نسبت به ارزش مواد اولية داخلي مثبت خواهد بود ، اين امر بدان مفهوم است كه با كاهش ارزش مواد اولية داخلي توليد ، مقدار DRC كاهش يافته و مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف افزايش خواهد يافت . براساس فرمول فوق كشش DRC نسبت به ارزش مواد اولية داخلي توليد فرش دستباف كشور در استانهاي مورد بررسي به ترتيب براي استان آذربايجان شرقي معادل 9/0 ، براي استان قم معادل 13/1 ، براي استان اصفهان معادل 03/1 ، براي استان خراسان معادل 2/1 و براي استان همدان معادل 16/1 قابل محاسبه است . ارقام مذكور بدين مفهوم هستند كه به ازاي يك درصد كاهش در ارزش مواد اولية داخلي توليد ، مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف در استان آذربايجان شرقي ، 9/0 درصد ، در استان قم 13/1 درصد ، در استان اصفهان 03/1 درصد ، در استان خراسان 2/1 درصد و در استان همدان 16/1 درصد بهبود خواهد يافت . به بيان ديگر مي توان گفت در حاليكه ميزان مزيت نسبي در توليد در استان آذربايجان شرقي نسبت به ارزش مواد اولية داخلي بي كشش است ، اما در استان‌هاي خراسان ، همدان ، قم و اصفهان ، ميزان مزيت نسبي در توليد ، به ترتيب بيشترين كشش را نسبت به تغيير در ارزش مواد اولية داخلي داراست .
8-9-3-4- تجزيه و تحليل كشش DRC نسبت به ارزش نهاده هاي قابل تجارت :
شاخص ديگري كه مي تواند حساسيت مقدار مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف را ارائه دهد ، كشش DRC نسبت به ارزش نهاده هاي قابل تجارت استفاده شده در توليد هر مترمربع فرش دستباف است . براي اين منظور محاسبات انجام شده در خصوص ارزش نهاده هاي قابل تجارت در استانهاي مورد بررسي را به عنوان ارزش پايه در نظر گرفته و براساس آن به محاسبة كشش DRC طبق فرمول زير مي پردازيم :

چنانچه مي دانيم مقدار DRC با ارزش نهاده هاي قابل تجارت رابطة مستقيم دارد و بنابراين كشش DRC نسبت به ارزش نهاده هاي قابل تجارت مثبت خواهد بود ، اين امر بدان مفهوم است كه با كاهش ارزش نهاده هاي قابل تجارت ، مقدار DRC كاهش يافته و مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف افزايش خواهد يافت . براساس فرمول فوق كشش DRCنسبت به ارزش نهاده هاي قابل تجارت فرش دستباف كشور در استانهاي مورد بررسي به ترتيب براي استان آذربايجان شرقي معادل 19/0 ، براي استان قم معادل 18/0 ، براي استان اصفهان معادل 2/0 ، براي استان خراسان معادل 16/0 و براي استان همدان معادل 4/0 قابل محاسبه است . ارقام مذكور بدين مفهوم است كه به ازاي يك درصد كاهش در ارزش نهاده هاي قابل تجارت ، مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف در استان آذربايجان شرقي 19/0 درصد ، در استان قم 18/0 درصد ، در استان اصفهان 2/0 درصد ، در استان خراسان 16/0 درصد و در استان همدان 4/0 درصد بهبود خواهد يافت . به بيان ديگر مي توان گفت در استانهاي آذربايجان شرقي ، قم و خراسان ، كشش DRC نسبت به ارزش نهاده هاي قابل تجارت در كمترين سطح قرار دارد كه اين امر به دليل آنست كه استانهاي مذكور به لحاظ جايگزيني ابريشم داخلي به جاي ابريشم وارداتي از امتياز ويژه اي برخوردار هستند . در استان‌هاي اصفهان و همدان نيز ، مقدار DRC نسبت به ارزش نهاده هاي قابل تجارت بي‌كشش است .
9-9-3-4- ارزيابي عوامل مؤثر بر مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف براساس مطالعات ميداني تحقيق :
چنانچه در قسمت قبل ملاحظه گرديد تأثير عوامل مؤثر بر ايجاد مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف ، در قالب شاخص هاي تحمل غايي DRC و كشش هاي ارزي DRC ، كشش DRC نسبت به قيمت فروش محصول صادراتي و كشش DRC نسبت به ارزش مواد اولية داخلي و ارزش نهاده هاي قابل تجارت بكار گرفته شده در توليد هر مترمربع فرش دستباف مورد بررسي قرار گرفت . جدول شماره ( 18 – 4 ) جمع بندي نتايج مذكور را ارائه مي دهد .
جدول شماره (18 – 4) : مقادير محاسبه شدة كشش DRC فرش دستباف در كشور
نـام استان
عنوان كشش آذربايجان شرقي قـم اصفهان خراسان همدان
كشش ارزي DRC 99/0- 94/0- 04/1- 03/1- 93/0-
كشش DRC نسبت به قيمت هر متر مربع فرش دستباف 01/1- 9/0- 03/1- 82/0- 5/1-
كشش DRC نسبت به ارزش مواد اولية داخلي 9/0 13/1 03/1 2/1 16/1
كشش DRC نسبت به ارزش نهاده هاي قابل تجارت 19/0 18/0 2/0 16/0 4/0
مأخذ : محاسبات تحقيق
بدين ترتيب مجموعه عواملي كه مي توانند مقادير كشش هاي مختلف DRC را تحت تأثير قرار دهند ، مي توانند بر مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف مؤثر باشند . با توجه به آنكه ويژگي هاي ساختاري و تنوع و تخصصهاي منطقه اي گوناگون در خصوص شيوة بافت ، طرح و نقشه و رنگ آميز فرشهاي ايران در هر يك از استانها ، متفاوت مي‌باشد، ارزيابي عوامل مؤثر بر مزيت نسبي در قالب سئوالات پرسشنامه هاي نوع A تحقيق به تفكيك هر يك از استانها مد نظر قرار گرفته است . نتايج حاصل از فعاليت ميداني تحقيق با استفاده از نرم افزار Spss مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و در قالب عوامل استاني مؤثر بر مزيت نسبي در توليد فرش دستباف در قسمتهاي قبلي ارائه گرديد . در اين قسمت عوامل مشترك مؤثر بر مزيت نسبي در توليد فرش دستباف مدنظر قرار داشته است .
نتايج حاصل از تجزيه و تحليل عوامل مشترك مؤثر بر مزيت نسبي در توليد فرش دستباف دركل استانهاي مورد بررسي،با استفاده از نرم افزارSpss و با بكارگيري ابزار تحليل عاملي(Factor Analysis) حكايت از آن دارد كه عامل هماهنگي بين بخش توليد و صادرات و عامل استفاده از مواد اولية مرغوب در كل آزمون ، در بالاترين حد اثرگذاري ارزيابي شده اند . همچنين عواملي نظير ايجاد كارگاههاي مجتمع توليدي ، حذف متوليان مختلف در فرايند توليد فرش و استفاده از رنگزاهاي طبيعي در درجة بعدي تأثيرگذاري ارزيابي شده اند . اين در حالي است كه عواملي همچون آموزش بافندگان ، تسهيلات و اعتبارات دولتي و ايجاد بازار بورس فرش در اولويتهاي بعدي تأثيرگذاري بر مزيت نسبي كشور در توليد فرش دستباف مورد ارزيابي قرار گرفته اند . نتايج تفصيلي تجزيه و تحليل آماري عوامل مشترك و تحليل عاملي ، در ادامه ارائه شده است .



قیمت: تومان

دسته بندی : مقاله و پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید