تقدیم به:
تمامی مددکاران اجتماعی و زحمت کش در بنیاد شهید و امور ایثارگران مددکارانی که همیشه برای مددرسانی و کمک به همنوعان خود از هیچ کاری کوتاهی نکرده و در همه عرصه های زندگی با مددجویان نهایت سعی و تلاش را به کار بسته اند، به امید آنروزی که همه مددکاران در ایران بتوانند زمینه های موفقیت و رشد را در تمامی عرصه های مددرسانی ببینند.
پیشگفتار :
به نام او که همیشه آرام بخش همه دلها می باشد .
مجموعه مطالبی که در این جزوه به علاقه مندان تقدیم می گردد نتیجه تلاش و سعی مسئول محترم مددکاری سازمان غرب استان تهران جناب اقای بیات و سه تن از استادان گرامی و زحمت کش بوده است که در کانون شهید فهمیده شهرستان کرج به مددکاران آن محدود و شهرستان های اطراف کرج آموزش داده شده است .و سعی گردیده چکیده مطالب مهم در خصوص مددکاری جمع آوری شود تا انشاالله مورد بهره مندی تمامی مددکاران گردد .

با تشکر و احترام
فهرست کلی مطالب
عنوان صفحه
پیشگفتار
فصل اول : مبانی مددکاری اجتماعی
فصل دوم : اصول مددکاری اجتماعی
فصل سوم: ابزارهای مورد نیاز در مددکاری اجتماعی
فصل چهارم: روشهای مددکاری اجتماعی
فهرست تفصیلی مطالب
عنوان صفحه:
فصل اول: مانی مددکار اجتماعی
– تعریف مددکاری
– حرفه مددکاری
– تاریخچه مددکاری
– نقش های مددکار اجتماعی
فصل دوم : اصول مددکاری اجتماعی
– پذیرش
– فردیت
– رازداری حرفه ای
– مشارکت
– خود آگاهی
فصل سوم : ابزارهای مورد نیاز مددکاری اجتماعی
– مشاهده
– مصاحبه
– بازدید (محیط زندگی ، محل کار و …) ، اهداف بازدید
– گزارش نویسی
– پرسش نامه و غیره
فصل چهارم : روشهای مددکاری اجتماعی
الف- روشهای اصلی
1- مددکاری خودی
2- مددکاری گروهی
3- مددکاری جامعه ای
ب- روشهای فرعی
1- تحقیق و پژوهش
2- مدیریت کاری
3- اقدامات اجتماعی
– تارخچه مددکاری در ایران
– اهمیت مددکاری فردی
– عمده مهارتهای مددکاران فردی
– تعریف گروه و انواع گروه
– تاریخچه مددکاری گروهی
– مهات ها مددکاری گروهی
– انواع رهبری در گروه مددکاری گروهی
– تفاوتهای ویژگیهای گروههای کارآمد و غیر کارآمد
– اصول مددکاری گروهی
– وظایف مددکار در مصاحبه انفرادی
– مهارت های مددکاری گروهی
– فواید خود افشایی
– تعریف مددکاری جامعه ای
– مفهوم اجتماع
– اهداف مددکاری گروهی
– نقشهای مددکار اجتماعی در مدل توسعه محلی
با تشکر از استاد ارجمند
جناب آقای دکتر قجاوند – دکترای مددکاری
فصل اول:
مباني مدد كاري اجتماعي :
1- تعريف مدد كاري اجتماعي : مدد كاري اجتماعي حرفه ايست مبتني بردانش مهارت ، استعداد مانند عقيده ، باور وتفكر كه به افراد گروهها وجوامع كمك مي نمايد تا آنها بتوانند ضمن تشخيص مشكل وشناختن مشكل به گونه اي كار آمد وتاثير گذار با مشكل خود مواجه گردند ودر نهايت ضمن سازگاری باوضعيت موجود رضايت خاطر وتوانمندي در آنان بوجود آيد . ( تعريف كامل ) در همه مشاغل
2- مدد كاري عبارت از ايجاد تغيير ( كل معاني مدد كاري را در بر دارد )
( تغيير درفكر مدد جو ،تغيير در رفتار وروحيه وطرز تفكر )
3- مدد كاري اجتماعي به كليه اقدامات وفعاليتهايي اطلاق مي گردد كه در آن سعي مي شود مشكلات مددجويان از روشهاي مختلف نظير مشاهد÷ه ، مصاحبه ، بازديد منزل ، ومطالعه پرونده مددجويان مشكلات آنان حل گردد .
4- مدد كاري اجتماعي ، دانشي است سودمند كه براي حل مشكل گروههاي آسيب پذير ومحروم درجامعه توسط افرادي كه مجهز به دانش مدد كاري هستند به كارگرفته مي شود .
* اهداف مدد كاري اجتماعي با تاكيد بر بنياد شهيد وامورايثارگران
1- كمك به خانواده هاي معظم شهدا در جهت حل مشكلات اقتصادي ، معيشتي ونيازهاي روان شناختي ومشاوره اي آنان .
2- كمك به بهبود ارتباطات ميان اعضاي خانواده هاي معظم شهدا و جانبازان.
3- تشخيص مشكلات ومسائلي نظير بيماريهاي رواني درخانواده ها ،افت تحصيلي فرزندان ،فرار از منزل، اعتياد درخانواده ها ونظاير آن .
4- كمك به مددجويان براي شناختن بهتر خودشان هم دربعد مادي وهم دربعد معنوي .
5- كمك به مدد جويان براي توان مند سازي وقادر سازي آنان .
6- كمك به پيشگيري از بوجود آمدن مشكلات وآسيب هاي اجتماعي در خانواده
7- كمك به افراد منظور شناختن استعدادها وتوانمندي آنان تا بتوانند ضمن شناختن استعدادها و توان منديها زندگي موفق وكار آمدي داشته باشند .
مددكاري گروهي : به مشابه يك حرفه اجتماعي چه فردي وچه گروهي :
مددكاري وقتي يك حرفه تلقي مي گردد که:
1- شرايط ارتقاء وترفیع مشخص است. 2) سازمانهاي متولي دارند .3) صاحبان حرفه از در آمدكافي برخوردارند .4) اطلاعات اعضاء بايستي به روز باشد .5) داراي نظام نامه منشور اخلاقي هستند مثلا راز داري ازموارد آن است . 6) مدد كاري به عنوان يك حرفه در خدمت همنوعان است . 7) عموم مردم از جزئيات حرفه اطلاعي ندارند . 8) امكان سوء استفاده از حرفه وجود دارد . 9) آزمونهاي دشوار براي ورود به حرفه وجود دارد . 10) حرفه ها برخوردار از دوره هاي عملي و كار آموزي هستند .
* تاريخچه مدد كاري :
قدمت مدد كاري به زماني برميگردد كه انسانها زندگي گروهي راشروع كرده اند واين مشكل وجود داشته که بين قبايل جنگ ونزاع بوه است وكدخدا از غنيمت هاي جنگ به افرادبي بضاعت كمك مي كرده است ، وريش سفيدها مسئوليت تقسيم غنائم را به عهده مي گرفتند اين مدد كاري است مدد كاري اجتماعي معمولاً از كليساهاومساجد شروع شده است زيرا بهترين مكان براي مدد كاري وكمك به نيازمندان بوده است و دراروپا كليساها ، كمك فراواني به مردم كرده اند درسال 1601 در انگلستان تعداد گداها آنقدر زياد مي شود كه ملكه آنها ( اليزابت ) قانون فقراي اليزابت را مي دهد و لندن را به 3 قسمت تقسيم مي كند وگداهاي هر منطقه مشخص گردد ودولت بايد كمك مالي به اينها مي كرده است كه بعدها محدود شد كه اگر فردي سه رو زگدايي مي كرد نشانه هايي بر آنها مي گذاشتند تامشخص گردد. اولين كتابهاي مدد كاري توسط چارد ديكنز نوشته شده است وكاركردن در لندن بسيار زياد وطاقت فرسا بوده وبه مرور زمان ميزان ساعات كار تقليل پيدا كرد . تاريخ زندانها اينطوربود كه يا جسم شكنجه ببيند يا روح آنان ، كم كم شكنجه كم شد وفقط زنداني ازلحاظ روحي بايد شكنجه می شد نه جسمي .
* سال شروع مدد كاري رسمي ازسال 1901 مي باشد اولين مدرسه مدد كاري درهلند وبه گفته بعضي ها در امريكا ساخته شده است . 800 ميليون نفر دركل دنيا آمار مردم ي هست كه غذا نمي خورند .
درايران ازسال 1337 خانم فرمان فرمايان که در آمريكا زندگي مي كرده است آغازگرديد اولين مدرسه مدد كاري درايران بالاتر از ميدان ونك مي باشد . بعدهامدرسه به چهار راه لشگر انتقال پيدا كرد كه فوق ديپلم ب دانشجویان داده مي شد بعدها به كارشناسي وفوق كارشناسي ارتقاء پیدا كرد ودر سال 1357 به علت پيروزي انقلاب تا سال 1361 دانشگاههای مددکاری تعطيل شد . وفقط دانشگاه علامه در سال 1362 دررشته مددكاري دانشجو پذيرفت و درسال 1368 دانشگاه شاهد در رشته مدد كاري دانشجو گرفت . در حال حاضر حدود سه هزار مددكار در ايران داريم .
از اين تعداد 800 نفرتحصيلات مدد كاري و 2200 نفر تحصيلات غير مدد كاري است وبه 1500 مدد كار ديگر نياز مي باشد . در واقع در رشته مددکاری کار در مددکاری به ازای هر مددکار 50 دپرونده کافی می باشد.
نقش هاي مدد كاري اجتماعي :
ده مورد است :
1- محقق
2- ارزياب کننده مشكلات مدد جو
3- مذاكره كننده
4- نقش مشاوره
5- نقش مديريت
6- پيشگيري
7- نقش برنامه ريزي
8- نقش توانبخشي
9- نقش ساماندهي امور . ولي بعضي معتقدند اين وظيفه مديران است .
10- رايزني
11- سخنگوي اداره جات
12- هماهنگ كننده :
فصل دوم :
اصول مدد كاريس گروهي :
1- اصل اول – اصل پذيرش : رابطه 2 طرفه است علاوه بر اينكه مدد كار مدد جو را می پذيرد مدد جو هم بايد مدد كارش را بپذيرد مدد كار بايد ابتدا شناخت داشته باشد ودر هر شرايطي مدد جو را بپذيرد عواملي وجود دارد كه مدد جو ، مدد كارش را نمي پذيرد . در واقع موارد عدم پذیرش را می توان چنین خلاصه کرد:
1- برخورد ورابطه نخستين 2- انتقال يا ازمدد كار به مدد جو يا بالعكس ازمدد جو ، مدد كار 3- خطاهاي مدد كاري 4- عدم پيگيري مناسب 5- تجزيه منفي گذشته 6- فرهنگ كه فرهنگ مدد جو بامدد كار فرق مي كند 7- سن 8- جنس يا جنسيت 9- ناكافي بودن دانش مدد كاري 10- پوشش مدد كار
قبل از اینکه به اصل دوم بپردازیم ، ارزشای مددکاری ، انواع نیازهای مددجو را توضیح میدهیم
ارزشهاي مدد كاري :
1- حرمت مقام انسان ، خداوند بالاترين مقام را به انسان داده است . 2- آزادي واختيار انسان ها 3- مسئوليت پذيري انسانها 4- برابري انسانها در استفاده از امكانات مادي ومعنوي .
انواع نيازهاي مدد جو :
1- نيازهاي احساس شده 2- نيازهاي بيان شده 3- نيازهاي برآورده شده 4- نيازهاي كه امكان تحقق آنها وجود دارد .
* دومين اصل 2: اصل فردّيت * : به عنوان مدد كار بايد بين افراد تميز قايل شويم وهر انساني متفاوت از انسان ديگراست ، نسخه هاي يكسان نمي توان براي افراد نوشت زيرا امكان دارد روشي كه براي فردي موثر است براي ديگري امكان دارد موثر نباشد راه حلهايي كه موفقيت آميز بوه امكان دارد در مورد فرد دیگر موفقیت آمیز نباشد.
* اصل سوم 3: اصل راز داري * : سومين اصول مددكاري است رازداري حرفه اي اين است كه مددكار بايد همدم اسرار مددجو باشد وبه مدد جو اطمينان دهد كه حرفهايش جايي درز پيدا نمي كند راز داري اگر خوب بكار گرفته شود به ارتباط ورابطه مددجو ومددكار كمك مي شود . سوالهاي دراين زمينه مطرح است :
سؤال 1: مددكار اجتماعي درچه مواردي مي تواند اقدام به افشای اسرار مدد جو نمايد ؟ در صورت افشاء نكردن موضوع امكان آسيب به ديگران ياخود مددجو باشدكه راز داري توصيه نمي گردد وزماني كه احساس آسيب جسمي باشد . میتوان اسرار مددجو را افشا کند.
سؤال2 : مدد كار تا چه اندازه مي تواند اسرار مدد جويان را حفظ كند ؟ قبل از شروع به كار با مددجو توافق كنيم كه من مددكار بنا به شرايطي بعضي موارد را بايد به اطلاع مسئولين برسانم .
سؤال 3: مدد كار تا چه اندازه مي تواند اطلاعات مدد جو رابه چه سازمانها وافراد گزارش نمايد ؟ مدد كار بامدد جو هماهنگ مي كند كه سرپرست مددكاري حق نتيجه نهايي از ديدار مدد كار و مددجو را دارد با هماهنگي افرادي كه صلاحيت دارند مي توانند اطلاعا ت كسب كند .
در واقع در اصل رازداری حرفه ای میتوان چنین گفت: که قرار داد بین مددکار و مددجو که به صورت کیتی و با ذکر مدت و زمان و دفعات و هزینه ها
* اصل چهارم 4: اصل رابطه حرفه اي : *
مدد كار بايد از همه توان ومهارتها وشيوه ها درجهت صداقت ، همدلي ، خلوص ، پذيرش مثبت بدون قيد وشرط اين 4 ويژگي درمدد كار باشد مددكاربايد خود واقعي رابه مدد جو نشان دهدومددجو اين رفتار را درك مي كند .
موارد با مشكل مددجو همدردي بهترین حالت بي تفاوتي
1- رابطه كلامي
اصل رابطه حرفه اي
2- رابطه غير كلامي
دررابطه كلامي دقيقا بايد به مددكار نشان دهيم كه ارتباط خوبي ميتوانيم با اوبرقرار كنيم وازنظر كلامي با اوارتباط برقرار كنيم و روابط محترمانه باشند
رابطه غير كلامي بخشي از روابط ماست خيلي اوقات روابط مددکار غيركلامي است مثلا باسكوت ، باچشم معمولا تحقيق نشان داده اگرمدد جوبراي مشاوره نزد مددکار می آید بهترین حالت فاصله بین مددکار و مددجو 130 الی 140 cm می باشد.

رفتارهاي غير كلامي ناموثر رفتارهاي كلامي غير موثر گردندان تسبيح ، جاسوئيچي ، خميازه كشيدن، قولنج شكاندن ، كارهاي نيز ضروري وغير كلامي انجام ندهيد فرياد زدن ، خنده بي مورد ، ناراحتي بي مورد ، تن صداي يكنواخت ، بعضي مواقع بلند تر ، بعضي موقع آرامتر
اصل پنجم ،اصل مشاركت : مدد كاربايستي مددجو وخانواده مدد جو رادرجريان شكل قراردهد ومددجورادخل در آن ( حل شكل) كنيم . در اصل مشاركت نبايد همه كارهابه دوش مددكارباشد . قدمها براي مددجو با مدد جو بايد باشد فوايد مشاركت 1- عزت نفس مددجويان افزايش پيدا مي كند 2- در نگه داري آنچه كه به ماداده شده بيشترمراقبت مي كند 3- در جريان حل مشكل سهيم مي شود ودشواريها وسختيهاي كار را متوجه مي شود .
نكته اي كه در اصل مشاركت مهم است به ميزان توانايي افراد تكليف دهيم وبه توان منديهاي فرد توجه داشته باشيم مددجو بايد پابه پاي مددكارحركت كند ومشاركت داشته باشد .
اصل پنجم : اصل خود آگاهي مهم ترين اصل مدد كاري است اگر كسي خود را شناخت خداي خويش را شناخته است هر چقدر آگاهي انسان بيشتر باشد ونقاط ضعف وقوت خود را بشناسد بهترمی تواند مشکلات را تحلیل و مرتفع سازد .
اصل ششم : اصل عدم پيش داوري وقضاوت : از روي ظاهر افراد قضاوت نكنيم ودر وهله اول هيچ قضاوتي نكنيم زيرا قضاوت باعث طبقه بندي افرادميشود مثل ضعيف در مقابل قوي پولدار درمقابل غير پولدار ، روستائي با شهري .
اصل هشتم : خود تصميم گيري بايد به مددجو فرصت دهيم خودش راه راپيدا كند وتصميم بگيرد مددكار نبايد تصميم بگيرد بايد راهنمايي بدهدوراه را خودمددجو بايد انتخاب كند .
اصل نهم : اصل قادرسازي مدد جو يعني: مددجو را توانا كنيم تا مشکلی را حل کندو همیشه برای حل مشکل به سوی مددکار روانه نشود .
فصل سوم
ابزارهاي مدد كاري :
يكي از ابزارهای مددکاری ، مشاهده است كه فقط مخصوص مدد كاران نيست در هر رشته ای وجود دارد مشاهده اطراف محیط مددجو اطلاعات زیادی به ما می دهد . مشاهده بايد دقيق باشد ( بعضي مشاهده ها ) مثل پزشكان متخصص . مشاهده به 2 روش صورت مي گيرد 1- مستقيم 2- غير مستقيم
مشاهده مستقيم : دراين مشاهده مدد كار بدون واسطه نحوه زندگي مدد جو را مي بيند ولي درغير مستقيم امكان دارد رفتار مددجو توسط مددكار ديده نشود رابطه وجود داشته باشد مثلا ازطريق مادرمددجو اطلاعات راكسب مي كنيم وامكان دارد مدد كار حضور نداشته باشد واز فرد ديگري كمك بگيرد.
محاسن ومعايب روش مشاهده
محاسن روش مشاهده مستقيم : اطلاعات زيادي مي توانيم از اين روش بدست آوریم وبهره مند شويم زيرا از طريق مشاهده مشکلات را ارزيابي مي كنيم و نيازبه همكاري مدد جو نيست .
معايب مشاهده: 1- همه موقعيت ها قابل مشاهده نيست مثلا ميزان پرخاشگري پيش فعالي ، بي قراري بچه ها تحركي ADHD پيش فعالي را نمی توان مشاهده نمود. بر فرض ذهن انسانها را نمی توان مشاهده کرد 2- عیب دوم مشاهده این است که مدد کار در موقعیت مشاهده هضم می گردد بر فرض مددکار برای رفتار مددجویش که فوتبال بازی می کند به جای آنکه رفتارهای او را با دیگران بسنجددر تماشای فوتبال آنان هضم می گردد و موارد مطالعه از یادش می رود 3- عيب سوم مشاهده ثبت مشاهدات مشكل است مثلا هر كسي از ديد زاويه خودش مكاني رابررسي مي كند ومواردي را که برايش جذاب استبه ذهن می سپارد . بنابراين ثبت مشاهدات سليقه اي مي شود . انسان قدرت زيادي داردومي تواندآن را در چشمانش متمركز كند،چشم آنقدر قدرت وانرژي دارد كه مي توان با آت هيپتونيزم انجام داد .
2- پرسش نامه ازابزارهاي مناسب براي مددكاران ، روان شناسان وكلاً پزشكان وغيره مي باشد كه مخصوص روابط اجتماعي است وپرسش نامه خاص علوم اجتماعي است نه علوم طبيعي
4-پيش فرض پرسش نامه 1- انسانهايي كه مي خواهند پرسش نامه را جواب دهند باید مطمئن باشیم که دروغ نمی گویند و به سوالات ما درست پاسخ می دهند . پرسش نامه بهترین وسیله کتبی می باشد که مددکاران از مددجویان بسیاری اطلاعات را در مدت کوتاه بدست می آورند .
انواع سوالات در پرسشنامه: 1 – سوالات بسته 2- سوالات باز
3- سوالات نيمه باز 4- چرخشي 5- سوالات غربالي
1- سوالات بسته سوالاتي است كه يك جواب دارند، بله يا خير ؟ مثل اینکه آیا شما مطالعه کردن را دوست دارید ؟ جواب اینگونه سوالات را به سهولت می توان کد بندی نمود و ارزیابی کرد .
عيب اين گونه سوالات اين است كه ما اطلاعات كمتري دريافت مي كنيم زيرا موافقت ياعدم موافقت كاملا در مورد موضوع مشخص نيست ..
2- سوالات باز : سوالاتي هستند كه فرد مي تواند به راحتي نظرخود را بيان كندوانشاء گونه آن را بنویسد . در نتیجه عیب اینگونه سوالات این است که به راحتی نمی توان مسئله را کد بندی نمود زیرا از طریق نمودار و غیره باید تجزیه و تحلیل گردد . مثال : نظر خود را در مورد اعتیاد بیان کنید ؟
3- سوالات نيمه باز : تلفيقي ازسوالات باز وسوالات بسته مي باشد يعني قسمتي از سوال بسته وقسمتي ديگر سوال باز است. مثلا ميزان حقوق وازچه راهي در آمد كسب مي كنيد ؟ یعنی علاوه بر اینکه میزان حقوق فرد را می سنجد ، میخواهد بداند از چه طریقی کسب درآمد می کند.
4- در سوالات چرخشي ، دايره وار از همه افراد سوال مي كنيم مثلادر خانواده از كل افراد خانواده در مورد سوالي ، پاسخ آن را مي پرسيم .
مثال : آیا شما در پیشرفت تحصیلی فرزندانتان نقش دارید ؟
5- سوالات غربالي مثل اينكه آيا شما متاهل هستيد؟ اگرهستيد چند تا فرزند داريد ؟ درتدوين پرسشنامه بايد موارد زیر رعایت شود .
1- پرسش هاي شما بايد شفات ، رسا وصريح وواضح باشد. سوالات شفاف سوالاتي هستند كه پاسخ روش وواضحي دارند مثل كدام يك از عوامل زير باعث قبولي شما دركنكور شده است ؟
والدین معلمین کلاسهای کنکورهیچکدام
2- سوالات بايد كوتاه ومختصر باشد سوال نبايد طولاني باشد .
3- ترتيب سوالات در پرسش نامه بايد منطقي باشد .
4- درهر سوال يك هدف رادنبال مي كنيم نه بيشتر .
3- بازديد ها ، بازديد منزل
مفاهيم وتاريخچه باز ديد ازمنزل 1- درمان در منزل
2- مراقبت درمنزل
3- پيشگيري درمنزل
بازديد ازمنزل روشي سودمند در مدد كاري به منظور جمع آوري اطلاعات مي باشددراين روش مدد كار به اتفاق همكاران خودش به منظور بررسي وضعيت اقتصادي ، اجتماعي وفرهنگي وارتباطات بين اعضاي خانواده از آن منزل بازديد به عمل مي آورند ممكن است مددجو درمنزل نباشد در آسايشگاه یا محل کار باشد يا مدد جو فرزند شهيدي باشد كه در مدرسه تحصیل می کند و مددکار در آنجا به سراغ بازديد مي رود . بازديد فقط مخصوص مددكاران اجتماعي است .
– تاريخچه بازديد منزل خيلي قديمي است از زمانهاي قديم پزشك براي درمان فرد به منزل مي آمد واين ازسالهای قبل بوده است يا اگر كسي بيمار می شد پزشک بر سر بالين بيمار حضورپیدا می کرد ، يا حضرت علي (ع) برای كمك به فقرا خودش به درب منزل آنان می رفت و مشکلات و کمبودهای اقتصادی آنان را مرتفع می ساخت .
-تاريخچه در سه قسمت بحث مي شود 1- درمان درمنزل در سال 1950تا 1940 اتفاق افتاده چون افراد مجروح زياد بوده اند به جاي اينكه افراد مجروح را به كلينيك ببرند درمانگر را به محل حادثه مي آوردند وتمام انرژي روي فرد بيمار متمركز مي شد نه خانواده اش 2- مرحله مراقبت در منزل: از سال 1975-1950 شروع گرديد ووسيع تر از مرحله اول مي باشد مراقبت حمايت ، وتوجه به افراد خانواده را نيز شامل می گردد. جوانب ديگر هم بررسي مي شود ودرمانگرها به منازل مي رفتند ودرمان را انجام مي دادند وبه اعضاي ديگر خانواده نيز آموزش داده مي شد .
3- پيشگيري در منزل: كه از سال 2000 تا1980 شروع گردیده است این مرحله مقدم بر دو مرحله قبلی می باشد و پیشگیری نیز یکی از راههای درمان مورد مطالعه قرار گرفته می شود.
اهداف بازديد منزل ياديدار قبل از بازديد : اهداف متنوعي را دنبال مي كند . 1- بررسي وضعيت قبل از بازديد مثل وضعیت اقتصادي ومالي موجود 2-بررسي وضعيت تحصيلي و آموزشي 3- دادن روحيه و اميد همدلي و آرام بخشی .4- مشاهده مستقيم از منزل وتمام مواردي كه مهم است. 5- برقراري ارتباط مناسب با اعضاي خانواده هم مدد كار وهم مدد جو باهم ارتباط داشته باشند. 6- شناخت وضعيت بهداشتي و وسايل بهداشتي نثل كولر و يخچال
7- وضعيت دينداري: اطلاع ازفرهنگ خانواده؛که خانواده به چه چیزهایی اعتقاد دارند و برایشان مهم است.
8- اطلاعات از اقوام خانواده وارتباط با اقوام وخويشاوندان مددجو. یعنی مددکار باید بداند ارتباط مددجو با اقوام چگونه می باشد.
9- ببينيم مشكل مددجو چيست ؟ و آیا مي توانيم مشكل را تشخيص دهيم .
10- خانواده چقدر مي تواتند براي حل مشكل كمك كند .
11- اوضاع رواني اعضاي خانواده چه طور است وسالم است ؟
12- دربازديد ازمنزل آيا غير از مشكل مددجو مشكل ديگري هم وجود دارد یا خیر؟
نكاتي كه دربازديد ها بايد توسط مددكار رعايت شود ؟
1- نكات درمورد قبل از بازديد 2- نكات درمورد حين بازديد
3- نكات در مورد بعد از بازديد
-1- درمورد دیدار قبل از بازدید باید پرونده مددجو و خانواده اش را مطالعه کنیم.
1- هدف از بازديد چيست ؟ 2- اگر پرونده مددجو چار ابهام بود بتوانيم از مددكارقبلي اطلاعات خانواده را بدست آوريم 3- هماهنگي بامدد جو براي بازديد ازمنزل چه زمانی صورت بگیرد. مثال: چه كسي در منزل باشد بچه ها باشند يا خير ؟ – چه كساني در بازديد با ما مي آيند ؟ 4- چه كساني در بازديد با ما همراه هستند 5- مدت باز ديد چه مقدار است .
جلسه چهارم 4- مورخ 9/9/85
6- اطمينان از وسيله نقليه7-احساس رضايت مدد جو براي پذيرفتن مدد كار
8- به همكاران خود آدرس منزلی را که میخواهیم دیدار کنیم به صورت کتبی و یا شفاهی بدهیم.
موارد درحين باز ديد :
1- مشاهده دقيق باشد تك بعدي نباشد ونگاه ارتباطي هم داشته باشيم . نگاه فراگير باشد . نگاه خير كننده نباشد 2- در حين بازديد رفتار مددكار كنجكاوانه نباشد وماشين مددکاران آرم دار نباشد. 3- توجه به فرهنگ خانواده 4- به ثبت مطالب فكر نكنيم بعداً ثبت كنيم . 5- ارتباط گرمي با خانواده برقرار كنيم 6- در جريان بازديد هاي بی طرفي را حفظ كنيد وبي طرفانه قضاوت كنيد . 7- درحين بازديد به اطرافيان وغيره اطلاعات نادرست ندهيم .
2- نكات پس از بازديد : 1- گزارش نويسي:مددکار پس از پایان دیدر باید گزارش مروحی از وضعیت خانواده و مددجو به طور دقیق بیان کند و طرح کمکی و ارائه راه حلهای ممکن و مناسب را در پایان گزارش قید گرداند.
«تعريف گزارش »
هر گونه انتقال اطلاعات چه شفاهي چه كتبي وارائه آن به يك مسئول يا مافوق، جهت تصميم گيري وبرنامه ريزي گزارش ناميده مي شود .
اهميت گزارش نويسي : 1- تحليل گزارش 2- گزارشات مدد كاري براي آموزش مددكاران مي تواند موثر باشد والگو برداري كند .
انواع گزارش نويسي :
1- فردي 2- گروهي 3- جامعه اي
گزارش نوسي فردي : مشخصات مددجو ، مشخصات منسوبین مددجو، موضوع گزارش چيست ؟ چرا اين گزارش تهيه كرده ايم، مشكل از زبان مددجو، و مددكار تشخيص مشكل از ديد خود و نوع مشكلات و مشكلات را تفكيك کرده و خرد می کند و پیشنهادات و ارائه راهکار ها که متناسب با سیاست بنیاد باشد میدهد و قسمت آخر که اقدام توسط واحد مربوطه صورت گرفت مسئله و مشکل را پیگیری می کند.
گزارش نويسي گروهي
دراين نوع بايد 1- نام گروه 2- تاريخ برگزاري گروه 3- مكان برگزاري
4- نام ونام خانوادگي مددكار با مددكاران 5- نام ونام خانوادگي اعضاي گروه جنس – سن – وضعيت تاهل – تحصيلات – اشتغال وضعيت جسماني – در آمد نوع – انواع ایثارگری – تعداد فرزندان – نوع اعتياد – نوع معضل -6- نسبت 7- اهداف گروه چه بوده است؟ 7- جريان گروه درحد 2 صفحه چكيده مهم ترين مطالب رد وبدل شده بين اعضاء را مشخص می کند. 8-مشكلات مطرح شده از زبان مددجويان– مددكاران تازه كار بايد جز به جز كار كنند ولي مددكاران حرفه ای مي توانند كلي بنويسند 9- مشكلات تشخيص داده شده توسط مددكار 10- راهكارها يا طرح كمكي 11- ارزیابی و پیگیری
12- نحوه نشستن اعضاء به صورت زير يا سوسيوگرام گروه يعني حالت نشستن گروه ترسيم مي شود وچه كسي بيشترين سهم را داشته وچه كسي كمتر سهم داشته است ..
گزارش نويسي جامعه اي
دراين نوع گزارش 1- نام هر منطقه يا محله 2- مشكلات مشاهده شده 3- علت بوجود آمدن مشكلات درمنطقه 4- اقدامات انجام شده قبلي در خصوص حل مشكل درجامعه يا منطقه 5- نحوه مشاركت رهبران محلي ومعتمدين واقشار مختلف مردم در حل مشكل 6- نحوه تهيه منابع مالي وانساني 7- زمان موردنياز براي مداخله مددكار
چه نكاتي درگزارش نويسي بايد رعايت كرد :
1- ساده نوشتن را رعايت كنيد ازنوشتن پيچيده اجتناب كنيد .
2- جملاتي كه در گزارش نوشته مي شود كوتاه ، مختصر ومفيد ورسا باشد
3- درگزارش نويسي از به كار گيري لغات دشوار و ابهام آوراجتناب كنيد.
4- درگزارش نويسي اخلاق حرفه اي را رعايت كنيد
5- سعي كنيد بي طرفي درنوشتن گزارشها حفظ شود .
6- درگزارشها به نگارش صحيح املايي دقت كنيم.
7- رعايت امانت اگر مددکاران از كتابي استفاده مي كنند حتما منبع نوشته شود.
8- سریع بنویسیم
9- به ذهن زیادی اعتماد نکنیم
10- بعد از هر دیوار
11- گزارشات دست افراد با اهل نیافتند
روشهاي مددكاري اجتماعي :
مددكاري فردي
الف :روشهاي اصلي ( مستقيم ) مددكاري گروهي
مدد كاري جامعه
ب – روشهاي فرعي ( غير مستقيم ) 1- تحقيقات اجتماعي ( پژوهش هاي اجتماعي
2- مديريت موسسات رفاهي
3- اقدام اجتماعي
مدد كاري فردي :
1- تعريف مدد كاري فردي
جهان
2- تاريخچه مدد كاري فردي
ايران
3- شاخه هاي مدد كاري فردي
مشاهده
4- ابزارهاي مدد كاري فرديمصاحبه
بازديد منزل
5- اهميت مددكاري فردي در بنياد شهيد
6- رشته ها ، علوم موردنياز در مددكاري فردي
7- مشكلات وموانع درمدد كاري فردي
8- ويژگيهاي يك مدد كارفردي
روشهاي مدد كاري
درروش اصلي مستقيم 1- مدد كاري فردي ( كار با فرد )
2 -مددكاري گروهي( كار با گروه )
3- مدد كاري اجتماعي ( كار باجامعه )
تحقيق پژوهش
روشهاي فرعي مديريت كاري
اقدامات اجتماعي
تعریف مددكاري فردي:
تعريف مدد كاري فردي عبارت از خدمت وفعاليتي كه سازمانهاي حمايتي، امدادي، درماني به مراجعان خود ارائه مي دهند تا مشكلات ومسائل مختلف مراجعان كاهش يافته واستقلال وتوانمندي در آنان بوجود آيد . مددكاري فردي خدمتي است مبتني بردانش و مهارت مدد كار كه به مددجو و خانواده وي ارائه مي گردد تا وي را با توان گردانیم مددكاري فردي همانطوري که از نامش پيدا است كارها با يك فرد يا يك مددجو شروع گردیده و امكان دارد براي حل مشكل مددجو باهمكارانش وخانواده اش ودوستانش نيز ارتباط برقرار كنيم این ارتباطات همه براي حل مشكل مددجو به كار مي رود نتايج کار مددكار دراين مورد فقط سودش براي يك فرد كه همان مددجو باشدتعلق مي گيرد .
تاريخچه مددكاري فردي 2 دسته است :
1- در جهان 2- درايران
درسال 1897 براي اولين بار ،اولين مدرسه مدد كاري كه درس مدد كاري فردي را ارائه داد درشهر نيويورك آمريكا تاسيس گرديد دراين مدرسه جك داك لاس علاقه مند بودموضوع مدد كاري فردي را برای دانشجويان تدريس كند به تألیف رساند که می گوید:
همانطور كه يك پزشك با بيمارش به تشخيص نوع بيماري مي پردازد مددکار باید به تشخيص مشكل اجتماعي مددجو بپردازد وي معتقد بودكه مددكاران اجتماعي مي تواند در مدد كاري اجتماعي نظير يك پزشك عمل كند وحتي اصطلاح يك پزشك اجتماعي يا درمانگر اجتماعي را انتخاب نمود درروش مدد كاري فردي مددكاران شروع به تشخيص علل اقتصادي ، علل اجتماعي وفرهنگي مشكلات مددجويان پرداختند دراين سالها مكتب روانكاوي ومكاتب ديگر روان شناسي هم به كمك مدد كاران اجتماعي شتافت. درسال 1903 دوازده مدرسه در دنيا در خصوص رشته مدد كاري اجتماعي را راه اندازي شد و به شدت وبا سرعت روشهاي مدد كاري فردي را آموزش دادند طي سالهاي 1905 تا 1920 مددكاران فردي در حوزه هاي متنوعي نظير كار فردي با معلولين كار فردي با سالمندان، كار فردي با قربانيا ن جنگ، كار فردي با مجروحان جنگي، كار فردي با نابينايان وناشنوايان، كار فردي با زنان آسيب ديده وكودكان، پرداختند درسال 1920 كنفرانسی برگزار گردید که طی آن اكثر مددكاران اجتماعي به ضرورت گسترش رشته مددكاري تاكيد كرده اند درسالهاي 1940 تا 1950 مددكاري گروهي كم كم پيدايش ودرسالهاي 1970 مسائل مربوط به مددكاري جامعه اي پيش از پيش مطرح مي شد اما آنچه كه مهم است اينكه مددكاري فردي نسبت به مدد كاري گروهي، جامعه اي قديمي تر وقدمت بيشتري دارد : بزودي روش مدد كاري فردي مورد استقبال مردم قرار گرفت چرا كه افراد فرصتي يافته بودند تا بتوانند مشكلات خود را نزديك فرد حرفه اي ومتخصص مطرح كنند، به مرور آموزشگاه مددكاري فردي درجهان روبه گسترش نهاد ودر بعضي كشورهاي افريقايي به دليل مشكلات فقر ، سوء تغذيه ،بهداشت ناكافي مدارس مددكاري بامدارس پرستاري ادغام گرديده وبسياري از دانشجويان پرستاري دروس مددكاري را مي خواندند ونيزدانشجويان مددكاري ناگريز از مطالعه درس پرستاري بودندبه عنوان مثال دركشورهايي كه ازنظر وضعيت بهداشتي اوضاع چندان مطلوبي وجود نداشت مددكاران فردي بيشتر درزمينه هاي درماني وبهداشتي فعاليت مي كردند در سالهاي اخير مددكاري فردي از رشد بي سابقه اي برخودار گرديد . ونزديك به چند هزار كتاب درزمينه آموزش درمدد كاري فردي به نگارش در آمده است امروزه خدمات مددكاري فردي دربسياري ازموسسات ارائه مي گردد اين موسسات عمدتاً عبارت ازسازمان خواربار كشاورزي سازمان ملل ، سازمان بين المللي كار ، انجمن هاي بين المللي حمايت ازحقوق كودكان وزنان وغيره .
ب : تاريخچه مددكاري فردي در ايران : مدد كاري فردي درايران هم به مانند سايركشورهاي مختلف دردنيا از مددكاري فردي شروع گرديده درسال 1337 اولين درس كه به دانشجويان ارائه گرديد درس مددكاري فردي بود مددكاري دانشجويان مددكاري دراين سال ها درغالب دروس عملي وكارورزي درادارات مختلفي نظير شركت ملي نفت ، انجمن حمايت از نابينايان كه سفير – كانون حمايت از ناشنوايان با غچه بان، مركز نگهداري كودكان خياباني متعلق به شهر داري، مركزفعاليت زنان ويژه در قلعه باشهرنو، مددكاري فردي درايران جايگاه بسيار ارزشمندي دارد بطوري كه 95% مددكاران در ايران در سازمان هاي مختلف روش مددكاري فردي را دنبال مي كنند .
درايران چهاركتاب درمورد مددكاري فردي به نگارش در آمده است ومعمولا اكثر فعاليتهاي مددكاران درغالب مصاحبه هاي فردي صورت مي گيرد مددكاران درايران از روش فردي بسيار استقبال كرده اند وشاخه هاي متعدد مددكاري فردي به صورت موفقيت آميزي درحال اجرا مي باشد آموزش مدد كاري فردي درايران در غالب چهار واحد درسي دانشگاهي وهشت واحد درسي كارفردي ( كار عملي ) مي باشد يعني دانشجويان رشته مددكاري اجتماعي موظفند در طول تحصيل خود حداقل 68 ساعت درس مددكاري فردي را به صورت تئوري وحداقل 450 ساعت درس مددكاري فردي را به صورت عملي طي نمايند .
شاخهاي مددكاري فردي كه به چندين زير شاخه تقسيم مي گردد .
1- مددكاري اجتماعي روانپزشكي
2- مددكاري اجتماعي حقوقي
3- مددكاري اجتماعي آموزشي
4- مددكاري اجتماعي تربيني
5- مددكاري اجتماعي توانبخشي
6- مددكاري اجتماعي نظامي
7- مددكاري اجتماعي صنعتي
8- مددكاري اجتماعي ژنتيك
9- مددكاري اجتماعي باليني
1- مددكاري اجتماعي روان پزشكي كه دربيمارستانها كارمي كنند، درمورد بيمار رواني بايد3 گزينه روان پزشك، روان شناس ، مددكار ومددجو وخانواده اش مد نظر باشد. مددکار به هنگام بستری بیمار در بیمارستان باید یک بیمار روانی را بشناسد و به روحیه وی آگاه باشد.
مددكار بعداز مرخصي بيماراز بيمارستان بايد ببيند مددجو چه مي كند و وضعيتش چگونه است .
2- مددکار حقوقي به مددكاري گفته ميشود كه درمحيط ندامت گاهها ،زندانها ،دادگاه ها وغيره فعاليت ميكند ساليانه ششصد نفر وارد زندان مي شوند ولي رقم كلي ساليانه 000/14 هزار نفر به طورميانگين و درسال حدود 000/000/8 پرونده دردادگاهها تشكيل ميشوند كه پيش بيني مي شود اگر برنامه های حبس زدائی نباشد رقم زنداني از140هزار به 400 هزار برسد ومددكار در ایران به ميزان هر1000 نفر زنداني يك مددكار می باشد اين خيلي كم است مددكار بايد حضورفعال درندامت گاهها وزندانها داشته باشد و مددکار ضمن بررسی مشکلات خانواده زندانیها، باید راهنمایی های لازم را به خانواده آنان ارائه دهد و این مستلزم دانش حقوقی می باشد که یک مددکار باید اصطلاحات حقوقی را در حد لازم مطالعه کند.
3- مددكار آموزشي : مددكاري است كه در محيط هاي تحصيلي و مدرسه ها كارمي كند. دبيرستانها ومراكز درسي مثل كانونها وفرهنگ سراهاوغيره ، در اينگونه اماكن نياز به مددكار ومشاوره داريم درمدارس فقط مشاور داريم مددكار نداريم درصورتي كه نيازاست مددكار هم باشد حضور به كار درمحيط هاي آموزشي باعث بالارفتن كيفيت ميشود پس يك مددكار بايددرمدرسه ها باشدكه درمدارس بحث CD هاي مبتذل ، ارتباط بين دختر وپسر ، مواد مخدر ، گرايشهاي سياسي مورد مطالعه بین مددکار و مددجو باشد. حضور مددكار براي راهنمايي جوانان بخصوص در موقع ظهور بلوغ بچه ها، اگرخوب توسط مددکار راهنمايي شوند مسيردرست زندگي را طي مي كند مددكاران تاثير خيلي زيادي ميتوانند داشته باشند، افت تحصيلي، تغذيه اي، وموارد غيره را مورد مطالعه وبررسي قرار دهند. و از عوارض بدی که امکان دارد شیوع کند جلوگیری می کند.
4- مددكاري تربيتي مثل همين كانون های فرهنگی يا فرهنگ سراها ، اينگونه مكانها، اجتماعي شدن را به بچه ها مي آموزند
5- مددکار توان بخشي : گروههايي كه باسالمندان ومعلولين ذهني ونابينايان وناشنوايان ويا ميكروسفالي ها و ماكروسفالها و هيدروسفال ها و افراد ناتوان ذهنی در ارتباط هستند توسط مددکار توان بخشی بررسی می گردد.
6- مددكاري اجتماعي نظامي ، در ايران نداريم در محيطي نظامي ايران مددكار ومشاور نداريم وسربازها مي بينيم كه از پادگان فرار مي كنند ومرخصي مي گيرند وديگر برنميگردند وبه خاطر موارد ساده از خدمت سربازی فرار مي كنند در صورتي كه اگرمددكار وجود داشت به مشكلات آنان رسيدگي مي كرد وتحمل آنان را بالا مي برد. خانواده های نظامي نيازبه خدمات مشاوره ومددكاري دارند که توسط مددکاران مورد حمایت قرار بگیرند.
7- مددكاراجتماعي صنعتي ، كارخانه ها فشار زيادي به افراد کارخانه وارد مي كنند وقتي جامعه روبه جهاني شدن مي روند نیروی انساني كمتر وكاربيشتر و دستگاههاي صنعتی جايگزين انسان ميشود وتوليد بالامي رود وكارگر ترس از دست دادن كارش را دارد ونگران آینده می گردد اينجا نياز به مددكار اجتماعي است تا مشكلات فرد و خانواده وحقوق و تعارضات رامطالعه كند یا يكسري كارگرهاي معلول داریم که بايد مددكار توان بخشي کند و كارگراني هم هستند که اعتياد واختلالات رواني دارند مددكار، میتواند با وجود خود، مشکلات آنان را تا حدودی مرتفع سازد.
8- مددكار اجتماعي ژنتيك ، درمراكز ژنتيك كار مي كند براي زن وشوهرهاي جوان كه بچه هاي معلول به دنيا نياورند كمك فراواني به خانواده ها انجام می دهند .
9- مددكار اجتماعي باليني به طورتخصصي با بيماران كارميكند دركلينيك ها هستند امكان دارد بیمار امکان دارد يك معتاد یا يك فرد رواني یا يك فرد سوخته باشد درواقع باليني است مددكاران درقسمت باليني بايد خيلي تخصص داشته باشند و لیسانس مددکاری دارا باشند تا بتوانند در مددکاری بالینی کار کنند.
ابزارهاي مددكاري فردي
پرسش نامه –مصاحبه – مشاهده – بازديد منزل – مطالعه پرونده مددجو –مكاشفه – تست هاي روان شناختي و غیره.
درمددكاري اجتماعي براي تكميل اطلاعاتمان درخصوص وضعيت رواني مددجو ازتست هاي روان شناختي استفاده مي كنيم اين به آن مفهوم نيست كه مددكار دقيقا كار روان شناس را انجام مي دهد بلكه مددكار اجتماعي براي اطمينان ازتشخيص صحيح خودش اقدام به آزمونهاي روان شناختي ميكند درواقع آزمونهاي روانشناسي به ما كمك مي كند تابتوانيم درك روشنتري ازوضعيت مددجو داشته باشيم به عنوان مثال مددجوئي كه به علت افسردگي شديد پس اززايمان تصميم به جدا شدن از همسرش شده انجام تست افسردگي مي تواند به مددكار كمك كند تا به مددجو بفهماند كه اين فقط يك موقعيت گذرا است وبه زودي افسردگي فرد كاهش مي يابد يا زماني كه درصدد هستيم براي يك فرزندشهيد شغل مناسبي را پيشنهاد كنيم با انجام تست رغبت سنجي شغلي بتوانيم به او كمك كنيم تا شغل مورد علاقه خودش را انتخاب كند نه شغلي را كه مددكار پيشنهاد مي كند و يا خانواده اش پيشنهاد مي دهد.
– مطالعه پرونده مددجو : اگر ياد داشتهاي مددكار درپرونده مددجو ويادداشت هاي همكاران ما كامل وبه ترتيب زماني باشد از پرونده مددجويان مي توان بهترين شكل استفاده را نمود متاسفانه درجامعه فعلي مااطلاعات زيادي از افراد اخذ مي گردد واما اين اطلاعات هماهنگي وارتباط منطقي با يكديگر ندارد. پرونده هاي بايد دقيق ثبت شود .
مكاشفه : درمددكاري اجتماعي به اين معناست كه از طريق اطلاعات جمع آوري شده از ساير روشها نظير مصاحبه ، مشاهده ، بازديد وپرسش نامه ها به مشكل اصلي مددجو پي ببريم و آن راكشف نمايم درحقيقت مكاشفه ا زكشف مشكل اصلي مددجو وخانواده وي ازطريق کنار هم گذاشتن اطلاعات ومنابع جمع آوري شده بوجود می آید براي مكاشفه، مددكار نيازمند آن است كه دقت بالايي درارزيابي اطلاعات جمع آوري شده داشته باشد .
– Interviw یا مصاحبه عبارت از يك گفتگوي 2نفره ، چهره به چهره وجرياني هدف مند وفعال كه يك طرف آن مددجويي است كه درخصوص مشكل خود صحبت مي كند وطرف ديگر مددكاري است كه متخصص درتشخيص مشكل مددجو مي باشد مصاحبه فقط يك گفتگوي ساده بين مددكار ومددجو نيست بلكه يك جريان هدفمند و قاعده مند مي باشد درهر مصاحبه مددكار اجتماعي مي بايستي از انجام موارد زير اجتناب نمايد .
درمصاحبه ها
1- قضاوت نكنيم ووانمود نكنيم كه مطالبش رانمي پذيريم .
2- توصيه نكنيم يعني نصيحت نكنيم اگر مددجو آماده هست نصيحت كنيم.
3- موضوع مورد صحبت مدد جوراعوض نكنيد. عوض كردن،جابجا كردنDivert باعث کم رنگ شدن ارتباط بین مددکار و مددجو می شود.
4- برچسب نزنيم، اگر برچسب بزنيم مددجو را درطبقه اي خاص قرار مي دهيم.
5- اخلاقي سازي نكنيم، مثلا من اگر جاي شما بودم اين كار را مي كردم يا اين كار را نمي كردم .
6- اطمينان بخشي ندهيم يعني نگوييم كه مشكل شما را حل مي كنيم بگوييم سعي مي كنيم حل كنيم.
7- تشخيصي گذاري نادرست ، كه درجريان مصاحبه درست تشخيص ندهيم .
8- دستور دادنهاي مكّرر ، زيادي عامرانه درمصاحبه برخورد نكنيم.
9- بيشتر شنونده باشيم تا گوینده.
10- رفتار هاي غير كلامي نامناسب بكار نبريم مثل قولنج شكستن ،خنده . تلفن های فیر ضروری
كارهايي كه بايد درمصاحبه انجام دهيم .
1- مكان مناسب براي گفتگو امن باشد كسي رفت و آمد نكند . دماي مناسب، محل نور مناسب ، رنگ اتاق آرامش بخش، وصدا بيرون درز نكند فضاساده باشد،شلوغ نباشد،زدن يك پوسترآرامش بخش در اتاق–دستمال کاغذی پارچ آب- مددجو اگرهم جنس باشد دررا بسته اگر همجنس نباشد درنيمه باز 2- در مصاحبه زمان را رعایت کنیم نه کوتاه نه طولانی، زمان مناسب حدوداً بین 20 تا 25 دقیقه می باشد.
3- اگر با مددجو حرف مي زنيم او سكوت كرد، مددكار بايد بداند سكوت مددجو به خاطر چيست ؟ امكان دارد كسي پشت درايستاده، و یا ترس ازاينكه مددكار به سخنان اوگوش مي كند ياخير ؟ يا براي رد گم كردن مددكار وانحراف كشاندن موضوع دیگر وعللهاي ديگری که6 علت است. سكوت ناشي از عدم اطمينان به مددكار، سكوت ناشي از اضطراب، سكوت ناشي از عدم تصميم گيري ، سكوت ناشي از شرم وخجالت، سكوت ناشي ازرضايت سكوت ناشي از نارضايتي، سكوت ناشي ازاختلالات رواني يا word salad لغات سالاد .
به ياد داشته باشيم درطول مصاحبه شأن مددجو را رعايت كنيم وحرمت وي را نگه داريم همواره فرصتي به مددجو بدهيم كه مددجونكات نگفته رابه شما منعكس كند.
زمان مصاحبه را میتوان به 3 گونه تقسیم کرد.
1- تشخيص شكل 2- ارائه راه حلها وپيشنهادات كاربردي 3- ارائه تكاليف و وظايف. درقسمت اول بيشتر به مددجو فرصت دهيم تامشكلش را خودش حل كند درقسمت اول به مددجو كمك كنيم مشكلات اصلي اش را بگويد دريك جلسه نمي توان همه مشكلات رامطرح كرد . 2- در قسمت دوم از مددجو بخواهيم كه اگر قبلا تجربه مفيدي داشته كه منجر به رفع مشكلش شده آن را براي شما مطرح كند درزمان اجراي راه حلها به گزينه هايي بپردازيد كه امكان تحقق آنهاوجود داشته باشد ،پيامدها ،منافع وتهديدها وعواقب هر تصميم را به مددجو ياد آور شويد اما اجازه دهيد اوخودش تصميم بگيرد كه چه راهي را بايد انتخاب كند ودرقسمت 3- تكاليفي به مددجو بدهيم كه او ازعهده حل كردنش بر آيد . اگرتكليفي كه به مددجومي دهيم بيش از حد توان مندي وي باشد او دچار كاهش عزت نفس، كاهش حقارت ودرماندگي وناتواني درخودش می شود واگرتكاليفي كمتروجزئي به اوبدهيم در اواحساس اينكه توان منديهايش ناديده گرفته شده است بوجود مي آيدپس واقع بينانه به مددجوها تكليف بدهيم تکالیفی که به مددجو می دهیم درجهت حل مشكل مددجو باشد نه به خاطر سرگرم نمودن آنها .
متداولترين علت مقاومت مددجو درمقابل مددكار عوامل زير مي باشد :
1- عدم اعتماد به مددكار 2- عدم اطمينان از راز داري 3- عدم اطمينان از كارایي مددكار 4- اختلالات رواني مددجو 5- ترس از خود افشايي 6- ترس از طرد شدن
اهميت مددكاري فردي :
به طوركلي مهم ترين واساسي ترين فعاليتها دربنيادشهيد براساس مددكاري فردي مي چرخد نزديك به نود درصد فعاليتهاي مددكاران اجتماعي در بنياد شهيد از روش فردي استفاده مي شود ومادر بنياد شهيد مددكاري گروهي واجتماعي را كمترشاهد هستيم، البته يكي از ازدلايل اين موضوع عدم



قیمت: تومان

دسته بندی : مقاله و پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید