مهندسی کشاورزی - دامپروری

پایان نامه تعیین مهمترین فاکتورهای محیطی و بیولوژیکی تأثیرگذار برفرسایش خندقی درمناطق خشک و نیمه خشک استان ایلام

 پایان نامه رشته کشاورزی

دانشگاه ایلام

دانشکده کشاورزی

گروه جنگل و مرتع

 

پایان نامه کارشناسی ارشد

عنوان:

تعیین مهمترین فاکتورهای محیطی  و بیولوژیکی تأثیرگذار برفرسایش خندقی درمناطق خشک و نیمه خشک  استان ایلام

تیر 92

 

 

چکیده

یکی از مهمترین انواع فرسایش آبی، فرسایش خندقی است که در آن حجم زیادی از خاک شسته می­شود. فرسایش خندقی علاوه بر تولید رسوب زیاد و در نتیجه پرشدن سدها ومخازن، محدوده وسیعی از اراضی را غیرقابل استفاده نموده، سیمای کلی زمین را تغییر می دهد. در این تحقیق با توجه به اهمیت فرسایش خندقی در استان ایلام،  تأثیر عوامل محیطی و بیولوژیکی بر این نوع فرسایش، در سه منطقه شهر دهلران، مهران (صالح آباد) و شهرستان ایلام (چوار) انجام گرفت. پس از تعیین مناطق عمده خندقی، به منظور مطالعات میدانی در این مناطق، نوع خندق ها شناسایی گردید. همچنین طبقه بندی آنها در سه گروه خندق های خطی، پنجه ای و جبهه­ای اندازه گیری شد، سپس فاکتورهای شیب، جهت، مساحت، ارتفاع از سطح دریا، کاربری اراضی، درصد پوشش و سنگ ریزه ثبت شد. بعد خصوصیات خندق ها شامل طول، عمق، عرض بالا و پایین و ارتفاع رأس خندق و برداشت نمونه های خاک در دو افق سطحی و عمقی در دیواره خندق­ها انجام شد. جهت بررسی تأثیر و رابطه فاکتورهای مختلف بر فرسایش خندقی در تحقیق که از نتایج حاصل از بازدیدهای صحرایی، عملیات آزمایشگاهی و تحلیل داده ها بدست آمدند، از آزمون های دانکن چند جمله ای و پیرسون،  همچنین جهت تعیین مهمترین فاکتورهای تأثیر گذار بر فرسایش خندقی از آنالیز مولفه های اصلی استفاده شد.  نتایج بدست آمده نشان داد که شیب و ارتفاع از سطح دریا بر فرسایش خندقی تأثیر معنا داری داشته به طوریکه بیشترین فرسایش در طبقه شیب 10 – 15 درصد  و در ارتفاعات پایین بود اما جهت تاثیر چندانی نداشته است. علاوه بر این، بیشترین میزان فرسایش در کاربری کشاورزی و کمترین در کاربری جنگل و از بین عوامل فیزیکی و شیمیایی پارامترهای شن سطحی، مساحت حوزه، ECسطحی همبستگی مثبت و درصد پوشش همبستگی منفی با فرسایش خندقی داشت. بر اساس این نتایج عوامل شن سطحی، عمق خندق و مساحت حوزه از مهمترین عوامل تأثیر گذار  بر فرسایش خندقی هستند.

 

کلید واژه­ها:

فرسایش آبی،  فرسایش خندقی،  آزمون های دانکن چند جمله ای، عوامل فیزیکی و شیمیایی، استان ایلام

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

صفحه                                                                                                 عنوان

فصل اول – مقدمه و کلیات.1
1-1 – مقدمه2
1-2- کلیات.4
1-2-1- فرسایش آبی.4
1-2-2- فرسایش خندقی5
1-2-2-1- تعاریف5
1-2-2-2- مراحل تشکیل خندق6
1-2-2-3- مراحل تشکیل خندق از نظر سوبلو6
1-2-2-4-  مراحل تشکیل خندق از نظر لئوپلد7
1-2-3-5-  مراحل تشکیل خندق از نظر دکتر احمدی.8
1-3- طبقه بندی خندق ها از دیدگاه خلیلی9
1-3-1- طبقه بندی بر اساس شکل مقطع عرضی10
1-3-2- طبقه بندی بر اساس تعداد و تراکم خندق­ها در واحد سطح.11
1-3-3-  طبقه بندی بر اساس مساحت حوزه12
1-3-4-  طبقه بندی بر اساس پیوستگی خندق­ها12
1-3-5-  طبقه بندی بر اساس پلان عمومی خندق­ها12
1-3-6-  طبقه بندی بر اساس عمق .14
1-3-7-  طبقه بندی بر اساس طول14
1-3-8-  طبقه بندی بر اساس توصیه فائو.14
فصل دوم- مروری بر مطالعات انجام شده16
2-1- مروری برمنابع17
2-2- مطالعات انجام شده در خارج کشور.17
2-3- مطالعات انجام شده در داخل کشور19
فصل سوم – مواد و روش­ها21
3-1- معرفی منطقه مورد مطالعه.22
3-1-1- مشخصات عمومی استان ایلام22
3-1-2- وضعیت اقلیمی منطقه چوار .23
3-1-3- وضعیت اقلیمی شهرستان مهران(صالح آباد)23
3-1-4- وضعیت اقلیمی شهرستان دهلران.24
3-1-5- ویژگی­های زمین شناسی منطقه چوار.24
3-1-6- ویژگی­های زمین شناسی  مهران(صالح آباد)25
3-1-7- ویژگی­های زمین شناسی  شهرستان دهلران25
3-1-8- وضعیت کاربری منطقه چوار.26
3-1-9- وضعیت کاربری  مهران(صالح آباد)27
3-1-10- وضعیت کاربری  شهرستان دهلران27
3-1-11- پوشش گیاهی منطقه چوار .28
3-1-12- پوشش گیاهی  مهران(صالح آباد).28
3-1-13- پوشش گیاهی  شهرستان دهلران.29
3-2- روش تحقیق31
3-2-1- تهیه اطلاعات و مدارک مورد نیاز32
3-2-2- تعیین مناطق عمده­ی فرسایش خندقی در استان ایلام32
3-2-3- مطالعات میدانی32
3-2-4- عملیات آزمایشگاهی35
3-2-4- 1- بافت خاک .35
3-2-4- 2- تعیین اسیدیته خاک (PH)36
3-2-4- 3- تعیین هدایت الکتریکی خاک(EC)37
3-2-4- 4- تعیین پتانسیل اسمزی خاک .37
3-2-4- 5- تعیین وزن مخصوص ظاهری خاک .37
3-2-5- روش تجزیه وتحلیل اطلاعات.38
3-2-5-1- رگرسیون چند متغیره39
3-2-6- مدل نهایی.39
فصل چهارم – نتایج .40
4-1- نتایج .41
4-2- اثر عوامل فیزیوگرافی بر فرسایش خندقی42
4-2-1- اثر شیب بر فرسایش خندقی .42
4-2-2- اثر جهت بر فرسایش خندقی.43
4-2-3- اثر ارتفاع از سطح دریا بر فرسایش خندقی43
4-2-4-  رابطه بین کاربری  و  فرسایش خندقی.44
4-2-5- رابطه بین نوع خندق و  فرسایش خندقی45
4-3- همبستگی عناصر فیزیکی وشیمیایی با فرسایش خندقی46
4-3-1- همبستگی پارامتر­های فیزیکی با فرسایش خندقی46
4-3-2- همبستگی پارامتر­های شیمیایی با فرسایش خندقی47
4-4- تعیین مهمترین فاکتور­های موثر بر فرسایش خندقی .48
4-5- ارائه مدل فرسایش خندقی50
فصل پنجم – بحث و نتیجه گیری .52
5-1- مقدمه53
5-2- بررسی نقش عوامل فیزیوگرافی در تولید رسوب خندق­ها53
5-2-1- شیب زمین .53
5-2-2- مساحت حوزه.54
5-2-3- جهت زمین.54
5-2-4- ارتفاع از سطح دریا.54
5-2-5- نوع خندق55
5-3- بررسی نقش عناصر فیزیکی و شیمیایی با فرسایش خندقی55
5-4- بررسی نقش پارامتر­های بیولوژیکی بر فرسایش خندقی.56
5-4-1- تاثیر کاربری بر فرسایش خندقی56
5-4-2- تاثیر درصد پوشش بر فرسایش خندقی .56
5-5- تعین مهمترین فاکتور­های موثر بر فرسایش خندقی مناطق مورد مطالعه57
5-6- راه حل­ها و پیشنهادات.59
منابع مورد استفاده.61

فهرست جداول

 

عنوان و شماره شکلصفحه

 

جدول(1-1)  طبقه بندی براساس تعداد و تراکم خندقها در واحد سطح11
جدول(1-2)  طبقه بندی براساس عمق مساحت حوزه.12
جدول(1-3) طبقه بندی براساس عمق ووسعت منطقه خندقی14
جدول(1-4) طبقه بندی براساس طول14
جدول(1-5) طبقه بندی براساس توصیه فائو.14
جدول (4-1) میانگین پارامترهای مربوط به فرسایش خندقی.41
جدول (4-2) همبستگی پارامترهای فیزیکی با فرسایش خندقی46
جدول (4-3)  همبستگی پارامترهای شیمیایی با فرسایش خندقی47
جدول(4-4)پارامترها با محورهای 1 و 2 -PCA

جدول (4-5)گونه های موجود درحوزه زهکشی خندق­های منطقه چوار

48

49

جدول (4-6)گونه های موجود درحوزه زهکشی خندق­های منطقه صالح آباد49
جدول (4-7)گونه های موجود درحوزه زهکشی خندق­های منطقه دهلران.49

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عنوان و شماره شکل

 

صفحه
  
تصویر (1-1)  مراحل تشکیل خندق9
تصویر(1-2) مراحل مختلف تشکیل سر خندق10
تصویر(1-3) انواع مختلف فرسایش خندقی13
تصویر(1-4) انواع مختلف سر خندق15
تصویر(3-1)  نمایی کلی از منطقه مورد مطالعه22
تصویر(3-2) پراکنش خندق ها در مناطق مورد مطالعه25
تصویر(3-3) نقشه کاربری اراضی چوار.27
تصویر (3-4) کاربری اراضی مهران(صالح آباد).27
تصویر (3-5) کاربری اراضی دهلران27
تصویر (3-6) خندق از نوع خطی .33
تصویر (3-7) خندق از نوع پنجه ای .33
تصویر (3-8) خندق از نوع جبهه­ای .34
تصویر (3-9) اندازه گیری ارتفاع هدکت34
تصویر (3-10) اندازه گیری عرض بالا خندق.35
تصویر (4-1) آنالیز چند متغیره (PCA)48
تصویر (4-2) نمومه شماتیک از مقطع های بدست آمده خندق­­ها49

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عنوان و شماره نمودارصفحه
    نمودار (3-1)  نمودار درصد بارندگی فصلی ایستگاه صالح آباد.23
نمودار(4-1)اثر شیب بر فرسایش خندقی.42
نمودار (4-2) اثر جهت بر فرسایش خندقی43
نمودار (4-3)اثر ارتفاع بر فرسایش خندقی44
نمودار (4-4) رابطه بین کاربری اراضی و فرسایش خندقی.45
نمودار  (4-5) رابطه بین نوع خندق و فرسایش خندقی.45
  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد صفحه :80

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com